DE STRIJD OM HET
GOUDSCHIP

Willy van der Heide

 
Invasie van een eiland

Over het fluweelzwarte, rustig golvende water van de Stille Zuidzee gleed een sloep... bemand met drie jongens: twee Hollandse knapen die aan de riemen trokken en één Amerikaanse jongen, die achterin aan het roer zat.
De nacht was maanloos, maar de sterren waren helder als brokjes kristal.
„Say, Bob,” zei een der Hollandse jongens ineens. „Je houdt toch wel rekening met de windafdrijving, hè? Er staat een briesje over stuurboord.”
Er kwam een verontwaardigd gebrom achter uit de sloep en dan de stem van Bob, met zijn Amerikaans accent:
„Wie denk je dat ik ben? Gekke Harry, de Mislukte Zeevaarder?”
„Je hebt er wel het gezicht van!” lachte nummer één, die dik was, met een ruige bos rossig haar. „Hoe lang zijn we nu onderweg?” De derde jongen hield op met roeien en bukte zich, om in het flauwe sterrenlicht op zijn polshorloge te kunnen kijken.
„Tien voor negen. We zullen zowat halverwege zijn.”
De roodharige jongen begon ineens zacht te grinniken:
„Had jij een jaar geleden kunnen denken dat wij nog eens, met pistolen en geweren gewapend, met zijn drietjes een invasie zouden beginnen op een eiland in de Stille Zuidzee?”
Bob’s Amerikaans accent kwam achter uit de sloep:
„Gelijk op roeien, jongens... Wat zouden onze families eigenlijk denken dat er van ons geworden is?”
„Hoelang hebben die nu niets van ons gehoord?”
„Een half jaar, zowat.....”
Zij zwegen alle drie en overpeinsden de fantastische omstandigheden waarin zij zich bevonden. Hun ongelooflijk avontuur was heel onschuldig begonnen, in Juli van het vorige jaar. Als beloning voor een goed overgangsexamen mochten Arie Roos en zijn vriend Jan Prins, allebei uit Amsterdam, samen met hun Amerikaanse kennis Bobbie Evers, op een der vrachtschepen van de rederij van vader Roos een reisje naar Zuid-Amerika meemaken. Zoiets klinkt heel onschuldig, nietwaar? Het is wel iets opwindender dan een fietstochtje door Luxemburg of een kampeerpartij op de Veluwe, maar toch niets sensationeels.
Deze reis werd wèl sensationeel, vanaf het moment dat onverwacht, niet ver van Buenos Aires, een storm opstak. Een goed en modern Hollands vrachtschip trekt zich van een storm niet veel aan, en de drie jongens sliepen dan ook als torren in hun kooien, toen een geweldige schok hen wekte... Hun schip was in het duister van storm en nacht op het drijvend wrak van een houtboot gelopen! „Alles in de sloepen!” was de kreet. Onze drie vrienden gingen overboord in een reddingboot met stevige hulpmotor... en werden kort daarna gepraaid door een mysterieus stoomschip dat blijkbaar vlak in de buurt was toen de schipbreuk geschiedde. Daarna vond een ongehoord schandaal plaats. Dit mysterieuze schip, Frisco geheten, stopte, gelastte de drie jongens om het eerst uit de sloep naar boven te klimmen, maar gaf toen volle stoom voorwaarts — zodra de drie vrienden aan dek waren — en liet de rest der Hollandse schipbreukelingen in de sloepen aan hun lot over!
De drie jongens ontdekten alras de reden voor dit schandelijk gedrag: de Frisco was een Amerikaans stoomschip, dat eigenlijk „Franklin Roosevelt” heette, en waarvan de bemanning aan het muiten was geslagen. De muiters hadden hun kapitein en allen die hem trouw bleven, in sloepen overboord gezet, hadden de naam van het schip met dikke verf in „Frisco” veranderd en waren nu in volle vaart op weg, om Kaap Hoorn heen, naar de Stille Zuidzee, om daar veiligheid te zoeken. Maar... dat zat hen niet zo glad! Doordat zij een deel der bemanning plus de kapitein van boord hadden gezet, hadden zij tekort aan werkkrachten. Daarom wilden zij zo graag die drie jongens hebben... maar géén volwassen zeelieden, van wie zij last konden krijgen. De drie vrienden werden aan het werk gezet als koksmaatje, hulp in de machinekamer en duvelstoejager voor de muiterkapitein, een ruwe boef, genaamd Braggart.
Er ontstonden nog meer moeilijkheden. De Frisco had maar voedsel en water aan boord voor een veel kortere tocht dan de muiters thans verplicht waren te maken. Zij konden natuurlijk geen haven aandoen en de eten- en watertoestand begon al nijpend te worden, toen zij, midden in de Stille Oceaan, een luxe zeiljacht in het oog kregen, dat zij onmiddellijk praaiden. Dat jacht, de Willi Waw geheten, was bemand met slechts vier Amerikanen: Faraday, Jack, Joe en Hennessey, die aan het schatgraven waren geweest op een der vele Salomons-eilanden. Daar hadden zij, op aanwijzingen van een eeuwenoude kaart, een goudschat opgegraven die zij nu naar Amerika wilden overbrengen. Een deel der muiters enterde het zeiljacht en veroverde het, daarbij Faraday dodend. Vervolgens ontdekten zij de goudschat en brachten die, plus een groot deel van alle proviand en water, naar de Frisco over.
Onze drie vrienden, die al wekenlang loerden op de kans om de muiters een hak te zetten, wisten op een gunstig moment de muiters op het zeiljacht te overvallen en de Amerikanen te bevrijden. Daarna werden de muiters op het jacht secuur opgesloten... Onder hen bevond zich ook de muiterkapitein: Braggart!
Maar de rest der muiters op de Frisco, die nu het goud aan boord hadden, lieten hun op de Willi Waw gevangen kameraden in de steek en smeerden hem met het stoomschip!
„Ik heb er al dikwijls over zitten piekeren,” zei Bob Evers, in het duister over de oceaan turend en de roerstok een weinig naar bakboord draaiend, „waar de Frisco toch heen gevaren is? Daar hebben we nooit meer iets van gezien of gehoord.”
„Dat is vast en zeker door de Amerikaanse Vloot aangehouden en naar een of andere haven opgebracht,” meende Arie. Hij roeide gestaag door en het zweet glom op zijn voorhoofd en neus.
„Dat lijkt me onwaarschijnlijk,” meende Jan. „Dat heb ik je al meer gezegd. Als ze die muiters in de gevangenis hebben geslingerd, zijn die natuurlijk. alles gaan bekennen. Ook van hun overval op de Willi Waw. En ook, dat ze ons drieën bij Buenos Aires hebben opgepikt, want dat verhaal is natuurlijk bekend. En dacht je dan, dat ze de hele Stille Zuidzee niet naar ons en de Willi Waw hadden afgezocht?”
„Sure,” zei Bob Evers, de Amerikaan, trots. „Als er één vliegtuig zoek raakt, zoeken ze met bommenwerpers de hele oceaan af.”
„Dat is wat anders!” riep Arie korzelig. „Bij een vliegtuig is er haast, of de bemanning verdrinkt. Bij ons was er helemáál geen haast. Wij zaten op een prima uitgerust luxe zeiljacht, en er was helemaal geen reden voor kostbaar gezoek met vloten en bommenwerpers...”
„Bovendien,” zei Jan Prins droogjes, „hebben we maandenlang onvindbaar op dat eiland achter ons gewoond.”
Bob Evers keerde zich om en alledrie de jongens staarden naar het smalle streepje land, dat als een zwarte, dikke lijn nog juist in het nachtelijk duister zichtbaar was.
Dat was het tweede deel van hun avontuur geweest. Na het wegstomen van de Frisco vervolgde de Willi Waw, met de vier muiters benedendeks opgesloten, zijn weg, op zoek naar een eiland waar water en voedsel te vinden was. Zij vonden zulk een eiland, maar zodra de drie jongens aan wal waren gegaan, zagen de gevangen muiters kans, los te breken en eveneens met wapens aan land te komen! Er volgde een ware veldslag om het eiland, waarin de muiterkapitein en een van zijn handlangers elkaar doodden. Het eiland bleef daarna in handen der drie jongens, maar de muiters, met de drie volwassen Amerikaanse schatgravers Jack, Joe en Hennessey als gevangenen aan boord, voeren met de Willi Waw weg om elders water en voedsel te zoeken.
„We hebben nu twee veldslagen met die boeven achter de rug,” begon Bob Evers peinzend...
„...die we allebei gewonnen hebben...” vervolgde Arie tevreden.
Jan Prins vulde aan:
„En je kunt er „kanon” op zeggen dat ons morgen een derde veldslag te wachten staat. Ik hoop dat we die óók winnen.”
„Ik ben Amerikaan,” grinnikte Bob. „Amerikanen zijn steengoed in invasie’s.”
Dat plan voor de invasie van het naburig eiland was ontstaan, nadat zij maandenlang vredig op hun eigen eiland hadden gewoond. Toen was er een miniatuur-oorlogstoestand ontstaan, juist zoals tussen grote naties het geval is. Op een goede ochtend kwamen onze drie vrienden met schrik tot de ontdekking, dat de muiters, met het jacht de Willi Waw, waren teruggekeerd met de bedoeling, hun eiland te overmeesteren. Daar was de tweede veldslag om het eiland over ontstaan, want onze drie potige vrienden waren niet van zins, zich gevangen te laten nemen of neerschieten. De muiters waren ouder en sterker, maar de drie jongens waren slimmer. Zij hadden ook deze tweede strijd gewonnen... en de Willi Waw was voor de tweede maal afgedropen... Maar van die veldslag waren zij wijzer geworden! Uit afgeluisterde gesprekken waren zij te weten gekomen, dat er ergens dichtbij een tweede eiland moest liggen... waar de Willi Waw maandenlang verborgen had gelegen. Op dat eiland zaten hun drie wapenmakkers: Jack, Joe en Hennessey gevangen en hun doel met deze nachtelijke sloepenvaart was: hun makkers bevrijden en het eiland plus het jacht op de boeven veroveren!
„Dáár ligt ons doel,” riep Bob ineens. „Ik zie palmbomen!”
Jan en Arie hielden op met roeien, keerden zich om en tuurden over de gladde oceaan naar de horizon.
„Inderdaad,” beaamde Jan. „We zijn prachtig in de goede koers gebleven. Dat is een pak van mijn hart. Het is geen lolletje om in de Stille Zuidzee de koers kwijt te raken. Het is het Brasemermeer niet!”
„Roeien, jongens!” spoorde Bob aan. „Als de maan opkomt, wordt het heel wat lastiger om ongemerkt aan land te komen.”
Bijna geluidloos bewogen de lange riemen weer in de dollen. De jongens hadden riemen en dollen terdege ingesmeerd met varkensvet dat een beetje ranzig was geworden. Het rook wel vies, maar dat hinderde minder. De hoofdzaak was, dat geen ongelegen gepiep hun nadering zou verraden.
„Laten we nog even repeteren,” zei Bob. „Ik ben dus de man die uit de sloep naar het land zwemt en op het strand kruipt.”
„Ik hoop dat er geen Japanse mijnen zijn blijven liggen, uit de laatste oorlog,” grinnikte Arie.
„Er is hier niet gevochten, voor zover ik weet,” stelde Jan hen gerust. „Anders hadden we daar op ons eiland wel sporen van gevonden.”
Bob haalde de schouders op:
„Ik hoop ongehoord en ongezien op het strand te komen, sluip dan zo snel mogelijk onder de struiken en als alles veilig is, sein ik driemaal met mijn zaklantaren de letter L in Morse.”
„Punt-streep-punt-punt,” mompelde Arie.
„Waarom L?” wilde Jan weten. „L van Landing?”
„Louw Loenen,” stelde Arie voor. „Zou jij nu niet eens een beurt aan de riemen voor je rekening nemen, luie Amerikaanse opschepper?”
Bob Evers grinnikte, gaf Arie het roer en nam de lange riem op...
Een uur later lag de sloep te rijden op de lange, ronde ruggen der golven die voortgleden onder de druk van een opstekende bries. Recht vooruit staken de kronen van palmbomen inktzwart af tegen de sterrenhemel. Het geluid der golven, die op het strand braken, was als een suizend geruis.
„Het is zover,” mompelde Jan, met een riem de boot met de kop op de golven houdend. „De vloot der bevrijders, zolang verwacht, ligt voor anker!”
„Landingsboten gereed,” mompelde Arie.
Zij spraken fluisterend en hielden zich laag in de sloep gebukt.
„Waar is mijn bundeltje?” vroeg Bob.
Een pistool en een zaklantaren, beide dik met vet ingesmeerd, en daarna gewikkeld in een lap die óók met vet en touw waterdicht was gemaakt, werd boven op Bob’s kruin gebonden. Met een touw onder zijn kin werd het geval stevig vastgezet.
„De reuzel druipt nu al langs mijn oren,” knorde Bob. „Ik ga gauw het koele water in. Let goed op mijn lichtsignalen. Adie!”
„Good Luck!” riepen Jan en Arie zacht, met de riemen slaande; de boot tegen de bries in op haar plaats houdend. Eén enkele palmboom tussen de vele silhouetten was hoger dan de andere. Daar hadden ze een aardige plaatsbepaling aan.
Nu was het gespannen wachten nog slechts op Bob’s Morse lichtsignaal.

De invasie gelukt!

De landing van Bob als stoottroep verliep vlot. Hij zwom heel kalm, hoofdzakelijk oppassend, dat zijn hoofd niet teveel onderdook, om zijn pistool en lantaarn in elk geval in orde te houden.
Het kostte hem precies tien minuten voor hij, met één teen peilend, plotseling grond voelde. Hij zwom verder, tot hij gebukt in het water kon lopen. De golven liepen hier bijna evenwijdig aan de kust en een steile branding was er dus niet. Op handen en voeten in het water gehurkt, bestudeerde Bob de kust. Volkomen verlatenheid. Geen vuur; geen licht; geen gerucht.
„Daar gaat-ie dan,” mompelde Bob. „Good luck, Bobbie!”
Hij liep snel op handen en voeten door het water, sloop dan op zijn buik over het zand van het strand op de bomengordel af en loosde een zucht van verlichting, toen hij onder de beschutting van de struiken kroop.
„Dàt is voor de bakker,” zei hij.
Hij pakte zijn lantaarn en pistool uit, veegde de klodders vet eraf, schoof het blikken afschermingskapje over de lampkop en seinde langzaam en nadrukkelijk, met korte tussenpozen, enkele malen de letter L. Dan nam hij de lantaarn in zijn linkerhand en het pistool in de rechter, verliet de struiken en keek scherp het strand op en af. Er was niets te zien dan de strook zeewier en drijfhout langs de vloedrand van de zee. Een lichte schijn aan de horizon gaf de plek aan waar de maan op zou gaan komen.
Bob stelde zich op tussen de bomen en wachtte op de nadering van de sloep. Zijn hart voelde hij in zijn keel bonzen. De natte riemen glinsterden in het sterrenlicht en bij elke riemslag maakten zij een zacht tinkelend geplas. De boot naderde snel nu en liep op het strand. Jan en Arie sprongen er haastig uit en trokken haar vast op de kust. Bob gaf zijn schuilplaats aan met enkele knippen van zijn lantaren. Zijn vrienden renden gebukt het vlakke strand over en ploften naast hem neer tussen de struiken.
„Zonder verliezen aan land gekomen,” hijgde Jan. Arie tuurde links en rechts in het duister.
„Heb jij de vijand ontdekt?”
„Niets te zien,” fluisterde Bob terug. „Waar moeten we met de boot blijven? Er is geen inham of baai te zien. Alles vlakke kust.”
Zij keken het strand op en af. De maan rees goudgeel boven de zee en het witte zand blonk in haar licht. Geen enkele onderbreking in de strakke kustlijn wees op een natuurlijke schuilplaats voor een sloep.
„Stel je voor, dat dit eiland cirkelrond is en van zand,” zei Arie peinzend. „Dan is er geen enkele plaats om iets te verstoppen.”
„Kunnen we niet beter, onder deze omstandigheden, weer in de sloep gaan zitten en langs de kust varen tot we iets vinden?” opperde Prins.
Bob schudde beslist het hoofd.
„Veel te gevaarlijk! De maan rijst. Als iemand ons in de gaten krijgt van het eiland af, zijn we de klos.”
Op dat ogenblik stak Arie de neus in de bries en snoof.
„Verkouden?” informeerde Bob.
„Ik ruik houtrook,” zei Arie beslist. „Er brandt ergens een vuur.
Bob en Jan sprongen op en tuurden rond.
„Ik zie zelfs geen vonkje,” verklaarde Prins, na een minuut.
„Hoeft ook niet,” zei Arie sarcastisch. „Het hoeft geen vreugdevuur te zijn van acht bij tien meter. Maar er brandt geheid een vuur ergens op dit eiland. Aan de bovenwindse kant natuurlijk.”
„Vergis je je niet?” vroeg Bob.
„Pah!” zei Arie. „Mijn neus bedriegt me nooit!” Prins dacht hardop na.
„Waar ligt dat jacht toch? Dat móét ergens voor anker liggen.”
„Da’s nogal glad. Maar de hele kunst van dit spel is: te weten te komen waar de vijand zit, zonder zelf gezien te worden. Dan heb je geweldig veel op hem voor. Maar ziet hij jou vóór jij hem, dan is het spel een aardig eind verloren. We zijn ongezien aan land gekomen. Dat is héél wat! Laten we het nou niet bederven door roekeloos langs de kust te gaan roeien in het maanlicht!”
„Right,” stemde Prins in. „Wat dan?”
„Simpel,” zei Arie. „Varkens of schildpadden veroorzaken geen houtrook. Waar rook is, zijn muiters. En waar muiters zijn, daar moeten wij ook wezen. Op naar de rook!”
Bob stond op.
„Arie heeft gelijk. Ik hoop dat zijn neus hem niet heeft bedrogen. Kom mee.”
Arie liep voorop, langs de bosrand, tegen de bries in en met de grote, ronde maan in de rug. Beide anderen volgden hem; geweren in de hand; pistolen in hun broeksriemen; geluidloos lopend.
Zij liepen ongeveer een kwartier, met rechts het strand en de zee; links het bos, tot Arie ineens waarschuwde:
„Pssst!”
Zij waren goed op elkaar ingespeeld en ploften alledrie gelijk plat neer.
„Wat is er?” siste Bob.
„Houtrook! Ruik je niet? Veel duidelijker nu. Ga maar staan.”
Bob ging staan en stak zijn neus in de wind. Hij rook niets. Dan, ineens, draaide de wind... en dáár was het! Arie had zich niet vergist: de geur van brandend hout.
Prins had het nu blijkbaar ook geroken, want hij fluisterde:
„Snap je nou, dat we geen vuurgloed zien?”
„Het kan een smeulend vuur zijn,” mompelde Bob. „We kunnen er nu niet zover meer vandaan zijn. We hoeven alleen maar recht tegen de wind in te sluipen.”
De wind kwam niet van zee af, natuurlijk, maar schuin van de landzijde.
„Arie en ik gaan op zoek,” beval Bob. „Jij houdt hier de wacht, Jan. Zolang je niks hoort, is alles goed. Als je hoort schieten, zie je maar wat je doet.”
Prins knikte, ging met zijn rug tegen een palmstam zitten en stak een sigaret in zijn mond. Hij kon hem niet opsteken; een vlam was te gevaarlijk. Hij zoog er aan en kauwde op spiertjes tabak.
* * *
Arie en Bob vorderden snel landinwaarts. De bodem liep langzaam omhoog en er was geen twijfel aan, dat zij op het goede spoor waren, want steeds sterker drong hen die geur van brandend hout in de neus. Arie voelde plotseling hoe Bob zijn elleboog greep en hoorde hem fluisteren:
„We moeten nu toch in de buurt zijn, man! We lopen al een hele tijd en zó ver kun je een vuur toch niet ruiken. Kijk eens goed. Zie jij nergens iets?” Arie stond stil. De maan scheen nu door de waaierkruinen der palmbomen met een rustig, zilverig licht. Toen... voor het eerst... vernamen zij een geluid: een metalen klank van ijzer op ijzer, zoals alleen door mensen kan worden veroorzaakt.
„We worden warm!!” zei Bob zacht in Arie’s oor. „Er op af... op handen en voeten.”
Zij slopen omzichtig in de richting vanwaar zij het geluid hadden gehoord, tot plotseling, recht voor hen, een zware mannenstem een uitroep slaakte. Vlak daarop kwam weer het gerinkel van ijzer op ijzer. Beide jongens stopten meteen en wachtten roerloos — op stijfgehouden armen steunend, juist als nijdige honden op stijve voorpoten. Waren zij gezien of gehoord?... Maar er volgde geen enkel ander geluid. Bob stootte Arie met zijn schouder aan en fluisterde:
„Ze zitten ergens vlak vóór ons. Ik snap alleen niet waarom we niets zien. Ga jij in een boog rechts, dan ga ik links.”
Arie knikte en Bob sloop links in een omsingelende beweging; zo geluidloos als een kat. Zijn ogen onderzochten alle schaduwen; zijn oren letten scherp op elk geluid. Hij kroop om een dichte groep struiken heen... rond een boomstam... en dáár was het vuur!
Hij begreep nu, waarom zij het pas zo laat hadden gezien... Vlak voor hem was een diepe inzinking in de grond; een klein soort dal, met aan deze zijde een vrij steile wand. Tegen deze wand aangebouwd stond een primitieve, houten hut; eigenlijk meer een soort afdak van palen, boomstammetjes en takken met zijwanden van gras. Voor de hut, onder een driepoot van takken, brandde een helder vuur. Aan een snoer van gevlochten ijzerdraad hing een grote ketel. Bob grinnikte in stilte. Hij kende die ketel. Die had eens in een hoek van de kombuis van de Willi Waw gestaan en werd daar gebruikt om wasgoed in te koken.
Hij kende ook de man die met opgetrokken knieën voor het vuur zat; zijn armen om zijn knieën geslagen en zijn kin op de armen. Bob zou hem op vijfhonderd meter afstand hebben herkend: Hennessey!
Geen zuchtje wind bereikte die kleine inzinking, die door bomen en struiken was omgeven. De vlammen van het vuur brandden helder en stil, en lekten rustig rond de besmookte wanden van de grote ketel.
Bob snoof de geur van kokend vlees! Hennessey brouwde soep. Maar waar waren zijn lotgenoten Jack en Joe? En waar zaten de muiters? Bob was niet van zins, zijn aanwezigheid op het eiland aan wie ook kenbaar te maken, vóór dat nodig of in ieder geval veilig was. De grote vraag van het ogenblik was: Was Hennessey daar alléén? En zo ja, waar zaten dan de muiters? Vóór dat brandend probleem was opgelost, wenste Bob zich geheel koest te houden. En het zag er naar uit dat Arie, die nu ergens schuin aan de overkant lag te loeren, er precies zo over dacht.
De nacht bleef stil en slechts af en toe barstte er in het vuur een knoest uiteen; een wilde vonkensproeiing veroorzakend.
Tien minuten kropen voorbij... een kwartier.
Bob werd deksels ongeduldig, maar hield zich koest. Hij had al eerder in zijn leven ervaren dat het vaak beter is, een uur te wachten dan door een minuut overhaasten alles te bederven.
* * *
Op dat moment werd Bob’s aandacht getrokken door een plotselinge beweging in de zandkuil beneden hem. Hennessey was opgestaan, greep enkele verse takken van een stapel naast hem en schoof die met deskundige zorg kruiselings op het vuur onder de ketel. De vlammen lekten gretig aan het nieuwe voedsel en schoten omhoog, de omtrek van de inzinking helderder verlichtend. Bob verhief het hoofd een weinig en tuurde over het vuur naar de overzijde van het kleine dal. Van Arie was natuurlijk niets te zien... die zou zich wel goed gedekt houden... maar waar precies zou hij liggen?
De dichte muur van plantengroei gaf hem geen antwoord. Bob haalde de schouders op. Het deed er ook weinig toe. Arie zou er heus wel zijn; daar twijfelde hij niet aan.
Weer werd zijn aandacht getrokken door Hennessey beneden hem, die was opgestaan en de hut binnenging. Even later kwam hij weer te voorschijn met in de linkerhand drie lege conservenblikken en in de rechter een tinnen kroes. Aan de conservenblikken waren met stukken dik ijzerdraad een soort van handvaten gemaakt, zodat er hete soep uit kon worden gedronken. Bob voelde zich heet worden van verontwaardiging. Het was wel treurig, dat de boeven van muiters de eigenaren van zulk een luxe jacht als de Willi Waw op een eiland hadden afgezet met slechts de meest primitieve spullen. Zuiver pesterij! Er waren maar drie muiters op het hele jacht en die hadden zeker tweemaal meer bekers, kroezen, potten, pannen en vorken dan zij ooit konden nodig hebben...
Van rechts, uit het struikgewas, klonk gekraak. Iemand baande zich een weg door het bos. Hennessey hief luisterend het hoofd op, stak dan de kroes bij wijze van schepper in de ketel en vulde twee der drie blikken met dampende soep.
De naderbijkomende in het bos scheen met moeilijkheden te kampen te hebben want verschillende malen klonk een kernachtige uitroep, alsof hij zich schramde of stiet. Bob herkende de stem: Die van Jack! Even later kwam Jack uit de struiken te voorschijn. Met enkele grote passen stak hij de kleine zandvlakte over en log plofte hij naast Hennessey op de grond.
„Sapristi nog an toe, Hennessey!” barstte hij nijdig uit. „Aan deze toestand moet een einde komen! Zijn die kerels nou helemáál van lotje getikt om te denken dat wij hun voetvegen zijn! We...”
„Sssst!” kwam Hennessey’s waarschuwende stem. „Hou je nou een beetje koest, Jack. Al dat geraas en getier helpt ons geen steek verder. We kunnen er nu eenmaal niets tegen doen. En schreeuw nou maar niet, anders peperen ze ‘t je morgen weer in, door je nóg vuilere karweitjes te laten opknappen.” Hij keek voorzichtig om zich heen alsof hij half en half verwachtte dat achter elke boom een muiter stond te luisteren.
Bob kon het gesprokene woord voor woord verstaan. Sinds hij Jack had gezien, begonnen zijn vage plannen vastere vorm aan te nemen. Als Jack en Hennessey zich bij hen voegden, betekende dat een strijdmacht van vijf gezonde personen met slechts één gevangene in de handen van drie muiters, van wie er nog één gewond was. Bob begon sterk te vermoeden, dat de muiters op het jacht hun vaste woonplaats hadden. In dat geval zouden ze zich in het donker niet nodeloos op het eiland wagen.
„Wat zouden die twee een gezichten opzetten als ik ineens tussen de struiken vandaan stapte,” dacht hij bij zichzelf.
De opgewonden stem van Jack barstte ineens los:
„En ik vertik het nou om er morgen weer heen te gaan! Ze kunnen voor mijn part het rambam krijgen! Schoonmaken en werkvrouw spelen voor die boeven, dàt wordt me te gortig!”
„Dat hoeft van nu af aan ook niet meer!” klonk een stem uit de struiken. Jack en Hennessey, op de bodem van de kuil, schrokken op alsof er een kanon was afgeschoten. Terwijl zij nog verbijsterd naar de muur van tropische plantengroei staarden, werden schuin boven hen de takken en bladeren vaneen geschoven en het hoofd van Bob Evers kwam te voorschijn. Beide mannen gaapten hem aan of hij een driekoppige rhinoceros was.
„Goedenavond,” zei het hoofd. „Is de koffie bruin?”
„Wa... wa... waar kom jij vandaan?” hijgde Jack eindelijk, naar lucht happend. Bob sprong naar beneden en hield op met grapjes maken.
„Ik zal later alles wel precies vertellen. Daar is nu geen tijd voor. Geef gauw antwoord: Waar zitten die drie muiters?”
„Op het jacht.”
„Prima. Waar is Joe? Gijzelaar en bij hen gevangen?”
„Geen kwestie van. Die ligt dáár in de hut. Die is ziek.”
„Ernstig?”
„Al een paar dagen koortsig. We hebben geen medicijnen.”
„Waar ligt het jacht met die boeven?”
„Een paar honderd meter hier vandaan. Aan de Zuidkant. Daar is een flauwe bocht in de kust. Het ligt daar voor anker.”
Bob vroeg in snel tempo verder:
„Is die ene gewonde boef in staat om te lopen?”
Hennessey vroeg gretig:
„Hoe wéét jij dat... ? Zijn jullie het geweest, die die kerels met bebloede koppen af deden deinzen?”
„Wis en zeker. Wij woonden maandenlang op het eiland naast dit. Die boeven wilden ons eiland veroveren, maar dàt zat ze niet glad!”
Jack en Hennessey keken elkaar aan en schudden de hoofden.
„Wij zitten hier al maanden, worden als apen behandeld..., en die jongens, die niet eens volwassen zijn, zien kans die bandieten een pak voor hun broek te geven! Hoe dóén jullie het, Bob?”
„Hersens gebruiken,” antwoordde Bob kort. „Hebben die bandieten hier een sloep?”
„No, sir. Geen sloep. Wil je een blik soep?”
Bob schudde het hoofd. Hij had geen tijd om aan soep te denken.
„Hoe komen die kerels dan van het jacht op het eiland en omgekeerd?”
„Ze lebben een touw gespannen van de mast van het jacht naar een palmboom op de kust. Daarna hebben ze ons gedwongen, hen te helpen een vlotje te maken van drijfhout en dat halen ze langs die lijn heen en weer. Snappie? Maar ‘s nachts ligt dat vlot bij het jacht, natuurlijk.”
Hennessey stond op en droeg een kroes met wat afgekoelde soep naar de hut. Stemgemompel klonk gedempt van achter de graswanden. Dat herinnerde Bob ineens aan Arie. Snap je nou waarom die niet te voorschijn kwam?...
„Arie!” riep Bob gedempt. „Kom maar te voorschijn!”
Enkele vogels kwetterden plotseling in een boom, maar dat was het enige antwoord. Jack sloeg hem verwonderd gade.
„ Is Arie ook hier?”
„Hij behoort er tenminste te zijn,” bromde Bob, naar de gordel van plantengroei rond de kuil turend. „We waren samen. We gingen uit elkaar en slopen ieder naar één kant. Het is natuurlijk mogelijk dat Arie deze kuil heeft gemist en als een dolle over het eiland aan het rondsluipen is... Nee — dat kan óók niet, want hij komt op de geur van de houtrook af.”
Hij liep naar de overzijde van de kuil en riep enkele malen Arie’s naam. Er kwam geen enkele reactie uit het struikgewas.
„Die is in slaap gevallen, jô,” lachte Jack.
Bob schudde het hoofd. Hij kende Arie beter. Dat was een reuze slaapkop, zeker, maar in slaap sukkelen op wacht of op een patrouille? Niks voor Arie. Misschien was hij een eindje verderop gaan neuzen, nu hij hier alles veilig wist. Dan kwam hij dadelijk wel opdagen. Bob wendde zich weer om naar het vuur en zag nu ook Joe, die uit de hut was gestrompeld, steunend op Hennessey’s schouder. Zijn ogen stonden onnatuurlijk schitterend en zijn gezicht was vermagerd, maar om zijn lippen lag een blijde glimlach.
„Hello, Sonny,” begroette hij Bob met een schorre fluisterstem. „Glad to see you. Heb je wapens bij je?”
„Reken maar,” zei Bob, de hete, droge hand van de zieke stevig drukkend. „Ik heb goed nieuws voor je. Op een wrak hebben we een complete verbandkist gevonden en daar zitten ook kininetabletten en sulfa’s in.”
„Dat is enorm, mijn jongen!” riep Hennessey opgetogen. „Waar is die doos? Als Joe dat slikt is-ie binnen een paar dagen weer boven-Jan.”
Bob haakte het pistool van zijn broeksriem en gaf het Jack, die het begerig greep, het even liefkozend bezag en het dan in zijn broekzak stak. Twee gevulde clips met patronen gingen in de andere zak.
„Hennessey en ik gaan nu eerst even weg om in de boot die verbandtrommel te halen,” legde Bob uit. „Blijf jij hier bij Joe en let op of Arie terugkomt. Als die zijn pistool dan aan Joe geeft, zijn we allemaal gewapend. Wij hebben geweren. We komen zo snel mogelijk terug, brengen Jan mee en dan houden we krijgsraad. Kom op, Hennessey.”
Hennessey bromde tevreden en volgde Bob het struikgewas in.

Arie op patrouille

Een van de ideeën die door Bobs hoofd waren gegaan toen Arie niet kwam opdagen, was juist geweest: de roodharige dikzak had de hele inzinking glad gemist en was door het bos aan het pionieren geslagen. Dat was bijna vanzelfsprekend: de twee jongens maakten een tangvormige beweging. Bob zat in de linkerbocht van de tang en kwam recht op de inzinking terecht. Dus Arie moest’m met bijna wiskunstige zekerheid missen. De dikkerd sloop met grote omzichtigheid een minuut of tien door struiken en bomen en stak elke minuut zijn neus in de wind. De laatste twee malen had hij geen spoor van houtrook meer kunnen opvangen... dat betekende dus dat hij op de verkeerde weg was.
Arie zat stil op handen en knieën en dacht na. Hij wist zeker, dat de zee ergens rechts van hem was en Bob links, want hij had deksels goed opgepast, de maan vlak achter zich te houden, om in de juiste koers te blijven. De wind blies hem recht in het gezicht en droeg zelfs niet het zwakste vleugje houtrook meer over.
Mogelijkheid één: Arie was de plaats van het vuur al gepasseerd.
Mogelijkheid twéé: het vuur was intussen gedoofd, of schoongebrand, zodat het geen rook meer afgaf. In ieder geval moest hij terug... zeer waarschijnlijk schuins links terug.
Arie draaide zich een volle slag om, tot hij de maan vlak voor zich had, nam zijn koers 45° rechts en begon weer te sluipen. Na een volle minuut kwam hij op een pad uit.
„Prijs?” dacht Arie, stond op, ging in de schaduw van een kromme boom staan en keek het pad op en af.
„Waar op een eiland een pad is, is een menselijke nederzetting in de buurt. Ik had dus tòch gelijk.”
Het was geen fraai pad, dat schoon gekapt werd gehouden; het was meer een soort tunnel door de dichte plantengroei, alsof mensen en dieren zich hier geregeld doorheen wrongen, maar in het dichte groen van het woud was het even duidelijk zichtbaar als een fietspad op de Bussumse hei. Arie begon welgemoed het pad op te wandelen, zijn oren goed open houdend... deed twintig vlotte passen en schrok zich zowat een hartverlamming... want de grond onder zijn voeten zakte weg en hij smakte krakend in een twee meter diepe kuil. Door het volslagen onverwachte van die val had hij zijn benen nog min of meer in wandelhouding en toen hij de vaste bodem van de kuil raakte, ging hij door zijn knieën heen en een stekende scheut pijn schoot door zijn linkerknie. Menselijke hersens kunnen soms ongelooflijk snel denken. Terwijl hij nog viel, schoot een verschrikkelijke angst door Arie heen. Hij besefte metéén, dat hij in een valkuil terecht was gekomen... en hij was maar voor één ding bang: dat er op de bodem palen zouden staan met de scherpe punten omhoog...
Zijn opluchting, toen hij met een klap op een bodem van hard zand belandde, was zó groot, dat hij de pijn in zijn knie bijna als een lolletje opnam. Maar al heel gauw ging hij rechtop zitten om die knie te onderzoeken, want hij zou hem nodig hebben om weer uit de kuil te klimmen.
Gebroken was er niets; dat merkte hij al heel gauw. Maar er was wel iets verwrongen of ingescheurd. Het was geen felle pijn, maar een inwendige, zeurende, zagende pijn, die hem bijna misselijk maakte.
„Gescheurde of beschadigde kapselband en waarschijnlijk een bloeduitstorting,” dacht Arie. „Daar ben ik een paar dagen mooi mee. Welke lelijke waanzinnige legt een valkuil midden in een pad?” Daar konden natuurlijk twee redenen voor zijn: men legt valkuilen aan om mensens te vangen of om dieren te vangen.
„Hebben de muiters deze gegraven tegen onze vrienden, of onze vrienden tegen de muiters?” peinsde Arie, en keek omhoog naar de wanden van de kuil. Takken met de bladeren er nog aan waren rondom blijven zitten en staken gitzwart af tegen de maneschemer op het pad. Ver daarboven lagen de als met Oost-Indische inkt getekende waaierkruinen der palmbomen zwart tegen de sterrenhemel. Arie zette de tanden op elkaar, probeerde de pijn in zijn knie te vergeten en probeerde een manier te vinden om uit de kuil te komen. Hij voelde er niets voor om vroeger of later hier door de muiters te worden gevonden (als deze kuil tenminste door de muiters was gegraven)..... want wat die met hem doen zouden, zou beslist niet erg prettig zijn.
Maar uit deze kuil komen was niet zo’n koud kunstje. De wanden waren van hard, stevig koraalzand; loodrecht afgestoken, en ongeveer twee meter hoog.
En juist toen Arie, na enkele vergeefse proefnemingen, stil stond om diep te gaan nadenken, hoorde hij boven zich een vreemd, snuivend geluid. Het volgend ogenblik kwam de kop van een varken, tegen de sterrenhemel gesilhouetteerd, in zicht. Arie staarde naar het varken en het varken staarde terug.
„Goeienavond,” zei Arie ten laatste. „Kom beneden. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd.”
Het varken stak zijn oren op, bewoog ze als een muilezel, snuffelde langs de rand van de kuil, en keek dan Arie weer aan.
„Het is hier best gezellig,” nodigde Arie uit. „Kom beneden, dan kunnen we wat pandoeren.”
Het varken bleef hem stom aankijken en Arie staarde het varken boven hem aan, en plotseling werd hij getroffen door het méér dan schandelijke van de toestand dat hij, de slimme Arie Roos, in een valkuil was getrapt en er niet uit kon, terwijl een stom zwijn boven op de rand hem stond uit te lachen. Hij bukte zich, greep een tak en smeet die naar het beest zijn kop, gillend:
„Wil je weg wezen, stom zwijn!”
Het varken gaf een verschrikte knor, zette af met twee stijve poten en stoof weg. Het gekraak van brekende takjes en geritsel van bladeren verstomde. Arie was weer alleen.
„Natuurlijk,” gromde Arie tegen zichzelf. „Onze vrienden hier hebben geen vuurwapens en moeten valkuilen gebruiken om af en toe een varken te vangen. Ze hebben mij nu gevangen. Ze kunnen er voortaan beter waarschuwingsbordjes bijzetten. Varkens kunnen die toch niet lezen. Maar hoe kom ik hier uit?”
Hij nam een of twee sprongen recht omhoog, om te proberen of hij houvast kon krijgen aan de takken die nog dwars over de kuil heen waren blijven liggen, maar daar was geen kijk op. Dat waren dunne twijgjes en een enkele dunne, dorre tak die brak op het ogenblik dat zijn gewicht eraan kwam te hangen.
„Dan maar graven,” gromde Arie, zocht op de bodem van de kuil twee stukken scherp afgebroken, dorre boomtak en viel aan op één wand van de kuil. Hij begon op hoofdhoogte een gat in de wand te steken en dat vlotte heel aardig. Iedere jongen weet, dat zand uit de zijwand van een kuil wegsteken heel wat sneller gaat dan een kuil uitgraven. Wat er aan zand naar beneden viel, vormde op de bodem een hoop die Arie onder zijn voeten inéén trapte. Het gat in de zandwand werd groter en groter en dieper en dieper. Af en toe vielen er met een doffe dreun grote brokken uit de bovenwelving van het steeds groeiend gat. Arie schepte dat losse zand met zijn handen uit het gat en voegde het bij de langzaam rijzende hoop op de bodem. Na ongeveer twintig minuten steken, graven, krabben en stampen gebeurde dát waar hij op speculeerde: het gehele gewelf van het gat stortte in en een massa los zand plofte over Arie’s voeten. Daarna was het een koud kunstje. Binnen een halve minuut was hij de kuil uit en weer op vrije voeten.
„En dat is de láátste stap die ik vannacht op een pad zet!” gromde Arie nijdig, en keek naar de maan.
Alles bij elkaar had hij volgens zijn schatting twee uren verloren en hij begreep wel, dat Bob Evers al lang had ontdekt dat er met hem, Arie, iets moest zijn gebeurd. In het wilde weg door het woud gaan kuierlatten om Bob te zoeken was dollemanswerk. Arie dacht snel na: er was één vast verzamelpunt waar hij altijd terecht kon: de sloep waar Jan de wacht hield.
„En ik kon wel eens langs het strand neuzen of ik daar wat wijzer word,” besloot Arie. Hij rekende uit hoeveel de maan intussen aan de hemel was voortgekropen, bepaalde zijn koers en sloop weer het bos in, in de richting waarin hij wist dat de oceaan moest liggen.
* * *
Een kwartier later zag hij door de slanke, zwarte palmboomstammen heen de witte baan van strand en zeeschuim. De kustlijn liep echter niet Oost-West zoals hij verwachtte, maar meer Noord-Zuid.
„Hè,” zei Arie halfluid. „Dit gedeelte konden we vanaf de plaats waar we zijn geland, niet zien.”
Hij hief zijn linkerbeen op en liet het onderbeen los van de knie heen en weer slingeren. Zijn knie zeurde nog wat door. Arie kende dat. Zolang hij voorzichtig bleef wandelen, was die knie nèt bruikbaar. Als hij er eenmaal mee ging rusten, werd die stijf en pijnlijk. De oceaan vóór hem was rustig en verlaten, en de dikke Arie, vastbesloten om die nacht tòch iets nuttigers te doen dan in valkuilen ploffen, begon vlak langs de plantengordel, het strand af te lopen...
Een kwartier later ontdekte hij dat het strand verderop wéér een bocht maakte. Het verdween tenminste in de verte achter de donkere eilandbegroeiing.
Juist dàt waren de dingen waar Arie tuk op was. Als men een jacht bij een eiland wilde meren, deed men dat in een inham of een baai; liefst niet aan een vlak strand waar het was blootgesteld aan de volle woede van een storm. Hij hinkte de resterende afstand naar de eilandpunt af, dook toen achter de bomen tot hij de hoek had afgesneden en loerde naar dit nieuwe gezichtsveld...
Hij stond op een vrij scherpe landtong, die een halfcirkelvormige, grote baai aan één zijde beschermde. Vlak bij de basis van de baai, en niet meer dan vijftig meter van het strand af (vermoedelijk zo dicht als het bij het strand kon liggen met het oog op zijn diepgang) lag de Willi Waw voor anker. Aan dek was niets te zien. Alle zeilen waren gestreken en achter de patrijspoorten van de kajuit glom het goudgele licht van een petroleumlamp.
„Ziezo,” zei Arie tevreden. „Dàt weten we.”
Zijn gestalte smolt weer weg in de donkere slagschaduw van bomen en struikgewas en hij begon het strand weer op te hinken; tegen het maanlicht in. Hij moest meer dan een uur lopen vóór hij, ver voor zich uit op het blinkende, vlakke strand, de sloep zag liggen als een zwarte tor. Menselijke figuurtjes waren erbij in beweging. Arie bleef voortsjokken in de zwarte streep schaduw langs het bos en gaf geen kik tot hij op de hoogte van de sloep was aangekomen. Het strand was hier niet meer dan vijftig meter breed en hij kon woord voor woord verstaan wat Jan en Bob tegen elkaar zeiden. Er was een derde persoon aanwezig, die op de rand van de sloep zat.
„Hands up!” riep Arie ineens, nadat hij een stuk boomtak in zijn mond had gestoken om zijn stem te veranderen. Bob en Jan schrokken op, of zij een schop hadden gekregen, keken naar de plantengroei en doken als kikkers binnen de sloep. De man, die op de rand zat, liet zich achterover vallen. Even later staken twee glimmende geweerlopen in het maanlicht over de rand. Arie schrok zich een hoedje en spuwde snel het stuk tak uit.
„Niet schieten, idioten! Ik ben het, Arie!”
Zij herkenden onmiddellijk zijn stem, stonden op en begonnen hem uit te schelden zoals Arie nog maar zelden was uitgescholden.
„Stomme kaffer,” tierde Hennessey. „Ik had mijn vinger al aan de trekker en als ik je had kunnen zien, had ik vast en zeker geschoten ook, en het hele eiland gealarmeerd!”
Arie zette de handen op zijn heupen en sputterde van oprechte verontwaardiging:
„Nou heb ik van mijn leven!...Wie is er hier onvoorzichtig...Jullie of ik? Dat zit me luidop te kakelen in een sloep op het vlakke strand! In het volle maanlicht. Dacht je dat je in een schuitje zat op de draaimolen van Janvier’s stoomcaroussel?”
Jan en Bob keken Arie van boven tot onder aan:
„Die grote mond leert hij nooit af,” merkte Jan op.
„As-ie hem nou alléén maar gebruikte voor schransen.....” stemde Bob in. „Luister, dikke schreeuwlelijk. Waar ben je al die tijd geweest?”
„Op verkenning,” snauwde Arie terug. „Ik heb ontdekt waar dat jacht met de muiters ligt.”
Hennessey zette het geweer in de sloep, ging weer op de rand van de boot zitten en begon hongerig een blik Amerikaanse bonen leeg te lepelen.
„Heb je daar al die uren voor nodig gehad? Dat weten wij al maanden. Het ligt in een baai aan de Westkust van dit eiland, zestig meter uit de kust en de muiters zitten er op en snurken.”
Arie staarde hem verontwaardigd aan, nam toen Hennessey het blik bonen uit de hand en begon het verder leeg te eten. Hennessey keek even of hij boos zou worden, bedacht zich toen, groef een ander blik op en begon dat open te draaien.
„Hoe kom je aan die hinkepoot?” vroeg Bob aan Arie.
„Van de honger natuurlijk,” antwoordde Jan. „Arie is de enige vent die ik ken bij wie alles over zijn maag werkt. Een lichte graad van honger maakt hem verkouden. Een ergere graad bezorgt hem rheumatiek in zijn neus, rode hond, een verstuikte slokdarm of gele koorts.”
Arie besloot dit maar verder blauw-blauw te laten, en terwijl zij aten, wisselden zij de ervaring van de nacht uit. Arie verzweeg alleen alle vermelding van zijn avontuur in de valkuil. Hij wist maar al te goed dat hij daar tot het eind van zijn leven mopjes over zou moeten horen, als hij zo dom was het wel te doen.
„Goed zo,” besloot Jan, het lege blik met een boog in zee smijtend. Hij boog zich om zijn handen in zee te wassen. „We zijn dus zes man sterk.”
„Vijf,” verbeterde Bob. „Joe telt niet mee.”
„O.K. Vijf man. Hoe krijgen we het jacht in handen?”
„Door het te veroveren, leperd.”
„En hoe doen we dat?”
„ Is dat zo lastig? Die kerels hebben er nog geen idée van dat wij op het eiland zijn. Ze zijn er aan gewend dat elke ochtend, bij het aanbreken van de dag, óf Hennessey óf Jack braaf op het strand staat te wachten tot ze hem per vlot ophalen om de boel voor hen schoon te maken. Morgenochtend komt er niemand. Wat gebeurt er dan?”
Arie antwoordde onmiddellijk:
„Ze wachten een half uur of zo, worden nijdig en dan gaan er minstens twee van hen aan land om te kijken wat er aan de hand is.”
„Precies. We wachten in verspreide slagorde, in de struiken langs het strand verscholen. Die kerels wandelen nietsvermoedend de struiken in.... wij overvallen hen, wat een koud kunstje is, en dan moet het al raar lopen willen we die ene knaap op het jacht met zijn vijven niet klein krijgen.”
Hennessey bromde:
„Jullie maken het veel te ingewikkeld. Als het licht wordt, komen die kerels één voor één aan dek. Wij wachten in de struiken tot ze alledrie aan dek zijn. De afstand is misschien honderd meter. Ik ben volkomen schotzeker op honderd meter. Drie schoten en ze zijn er alle drie geweest.”
Er viel een korte stilte...dan schudde Jan het hoofd.
„Look here, Mr. Hennessey, dat is misschien de eenvoudigste methode, maar die zint mij niet.”
„Mij evenmin,” zei Bob kort.
Hennessey keerde verbaasd zijn hoofd om:
„Maar waaròm niet? Waarom moeilijk als het eenvoudig kan?”
„Omdat het mij teveel lijkt op......een soort sluipmoord,” antwoordde Jan kort. „Je mag een mens neerschieten in geval van harde noodzaak... als zelfverdediging. Maar als je je doel kunt bereiken door hem een klap op zijn kop te geven en vast te binden, vind ik het niet in orde om hem zonder waarschuwing neer te schieten. Dat is geen kinderachtigheid — dat is een kwestie van sportiviteit.”
Er viel een korte pauze. Dan zei Hennessey met een knor:
„Allright. Je hebt je zin. Je hebt nog gelijk ook, aap van een jongen.”
Bob stond op.
„Wat gebeurt er nu? Laten we dat even vaststellen.”
Hennessey zei beslist:
„Eén van ons moet naar de hut terug met kinine en wat blikken gecondenseerde melk voor Joe. En als het goed is moet er iemand bij Joe blijven waken.”
De drie jongens keken elkaar aan. Tenslotte hakte Arie de knoop door.
„Ik eh... mijn knie is niet helemaal in orde.”
„Dat hebben we al gemerkt,” zei Bob droog.
„En die zal morgen nog wel meer pijn doen dan nu. Zal ik de wacht houden bij Joe?”
Alle anderen namen dat voorstel gretig aan, want niemand had zin gehad om dat vervelende karweitje, dat toch gebeuren moest, op te knappen. Daarna werden wapens en munitie verdeeld. Arie, die de wacht moest houden, kreeg een pistool. Hennessey, Jan en Bob, die mogelijk over lange afstand zouden moeten schieten, namen ieder een geweer. Arie pakte de medicijnkist onder zijn arm.
„Wat doen we met de sloep?”
„Voor alle zekerheid zoveel eetwaar eruit meedragen als we tillen kunnen, en verder laten liggen. We zijn bij vloed op het strand gelopen, dus wat kan ons gebeuren?”
Zij namen allen hun armen vol blikken voedsel. Hennessey, die elke vierkante meter van het eiland kende, liep voorop en Arie, met zijn hinkepoot, kwam achteraan...
Eén uur voor zonsopgang was de knokploeg op de plaats van bestemming. Zij kozen hun posities met tussenruimten van 50 meter langs de ronding van de baai. Vanaf de plaats waar het geleidetouw van het vlot het strand bereikte naar de struikengordel liep een duidelijk zichtbaar spoor dat overging in een pad tussen de palmen door.
„Er is een vast pad van en naar de landingsplaats van hun vlot,” legde Hennessey uit. „Niemand gebruikt ooit een andere methode van gaan of komen. Waarom ook? Als die muiters aan land komen om ons op te halen, gaan ze honderd tegen één over dit pad.”
„Dan verstoppen we ons aan weerszijden ervan,” besliste Bob en Jack, die zich ook bij hen had gevoegd, was het daar roerend mee eens.
„Met een meter of twintig tussenruimte, jongens. De eerste twee gaan aan weerszijden van het pad zitten en het andere koppel twintig meter verder. De eerste twee laten de kerels passeren, springen dan achter hen te voorschijn en als onverhoopt iets mis mocht lopen zijn de andere twee er nog om hen, als ze zich omkeren, op hun nek te springen.”
Zij wierpen een laatste blik op het jacht, dat vredig op de kalme deining lag te slingeren, en zochten hun schuilplaatsen uit. Toen die waren vastgesteld, gingen ze op een rijtje achter de struiken zitten, wachtend op het aanbreken van de dag en van wat die dag zou brengen.
Achter de patrijspoorten van de kajuit glom nog steeds het goudgele licht van de petroleumlamp.

Negers belagen de Frisco!

Het Amerikaanse stoomschip Frisco, met in zijn ruim voor een miljoen dollars aan goud, welk vrachtschip enkele maanden tevoren van de Willi Waw was weggestoomd, was niet, zoals Jan Prins had gedacht, in handen gevallen van een patrouillerende Amerikaanse torpedojager. De Frisco lag enkele honderden mijlen verder naar het Zuiden, met het schamele restant der muiters nog aan boord. De moeilijkheden op dit vervuilde schip waren niet van de lucht. Het lag voor anker binnen het barrièrerif van een atoleiland. (Zulk een eiland is meestal rond, maar op enkele kilometers afstand van de kust loopt een koraalrif als een ring er om heen.) De zware golven, die over duizenden mijlen oceaan kwamen aanrollen, braken op het rif in fonteinen van wit schuim, maar tussen het beschuttende rif en het eiland zelf lag een ringvormige lagune van kalmer water waarop het vuile stoomschip voor anker lag als een smerige eend in een heldere vijver.
Binnen in het schip was een heftige ruzie gaande, maar de negers, die van achter de struiken en palmbomen het schip bespiedden vermoedden dat niet. Bij honderden zaten die negers te loeren; ruggelings zittend tegen palmboomstammen of plat op hun buik liggend onder dicht kreupelhout. Hun speren stonden naast hen in het zand gestoken.
De Frisco was die ochtend in alle vroegte aangekomen, was langzaam stomend een der doorgangen in het rif gepasseerd en had ratelend zijn beide ankerkettingen laten vallen. Dat lawaai had elke neger op het ganse cirkelvormige eiland overeind doen vliegen en naar de wapens grijpen. De oorlog was aan dit kleine, als basis onbruikbare eilandje voorbijgegaan en de gewoonten der voorvaderen waren bij deze negers bewaard gebleven. Van oudsher hadden onverwacht binnenvarende schepen een aardige bron van inkomsten gevormd. En dit schip — ongeveer 700 ton — zag eruit of het héél wat beloofde!
De voorvaderen van deze negers hadden meestal met zeilschepen te maken gehad. Ze trokken er dan op uit in tientallen oorlogskano’s, omringden het schip en probeerden aan boord te komen door aanvallen van alle zijden. Maar hun zoons hadden uit ervaring geleerd, dat die methode bij stoomschepen niet zó vlot opging. Ze hielden zich dus voorlopig koest en uit het gezicht, zodat niemand op de Frisco hun strijdlustige aanwezigheid vermoedde.
In de eetzaal van het stoomschip, waar de muiters bijeen waren, sloeg O’Connor met de zware vuist op tafel, schreeuwend: „Nu ben ik aan het woord! Houd je koppen!!”
In die eetzaal hadden eens de scheepsofficieren gegeten, maar nu leek zij op het vervuild matrozenvooronder van een derderangs kuststomer. De gepolitoerde, mahonie tafel was overdekt met etensvlekken, ringen van morsige drinkglazen en doorkerfd, waar vandalen hun brood hadden gesneden. Het hete zonlicht, door ronde patrijspoorten binnenstromend, verlichtte de met stoppelbaarden overdekte gezichten der muiters. O’Connor, de roodharige Ier, die het bevel voerde, lag achterover in zijn stoel. Zijn doorzweet hemd hing zo ver mogelijk open en zijn rode haren staken naar alle kanten uit. Zijn linkerhand rustte op de brede, leren broekriem en zijn vingers zweefden boven de kolf van de ouderwetse, zware Colt .45-revolver die uit zijn broekzak stak. Zijn rechterhand lag op de tafel en omklemde een glas whiskey. Na die gebrulde opmerking van O’Connor was het even rustig gebleven. MacGarrigle, de oude Schotse machinist met zijn magere gezicht en zware wenkbrauwen, trok de fles naar zich toe en schonk zijn glas half vol. De vijf andere muiters rond de tafel zagen er vermoeid en vermagerd uit en keken ontevreden.
„D’r zal toch drommels gauw wat motten gebeuren, O’Connor,” gromde de kok, half bevreesd naar hem kijkend. „Zo gaat het niet langer. Het schip kan zó niet verder varen.”
O’Connor vloog van zijn stoel op en schreeuwde:
„Alles kan! Als je maar wil! Het is die luilak van een Schot daar, die de boel in, het honderd laat lopen...”
Hij balde zijn vuist in de richting van de oudere Schot. De machinist bleef onverstoorbaar kalm. Hij draaide zijn glas heen en weer tussen een smerige duim en middelvinger, en zei vermoeid:
„Als jij denkt dat je een paar uitgeputte stokers met brullen zover krijgt, dat ze een schip van deze grootte aan het varen houden... ga je gang, maar je raakt alleen nog verder van huis. Ze hebben hele dagen en halve nachten gesjouwd en geschept... en nu gáát het niet verder.”
Hij werd opeens kwaad en zijn kleine, grijze oogjes achter hun struikgewas van wenkbrauwen werden scherp en stekend.
„Ik heb je destijds gewaarschuwd tegen je krankzinnigheid om op volle zee er vandoor te gaan met een vrachtschip als dit, met een bemanning van vijf stuks plus drie stokers. Het is stom geluk, dat we nog zo ver zijn gekomen.”
O’Connor hief weer zijn vuist op, maar MacGarrigle maakte een boos, wuivend gebaar met één hand, waarin hij een oud, afgesleten pijpje klemde.
„Met stom geschreeuw schieten we niet op, O’Connor.”
O’Connor staarde dreigend naar MacGarrigle, maar de kleine Schot stopte de pijp in een zak van zijn vettige, loshangende, blauwe machinistenjasje, en ging onverstoorbaar door:
„Je kunt natuurlijk gaan slaan of schieten, maar de enige die ermee van huis raakt ben jij, want alleen ik kan met de machines omgaan.”
Hij boog zich plotseling voorover en drukte met zijn wijsvinger op tafel om zijn woorden kracht bij te zetten.
„Jij wilde destijds met alle geweld, O’Connor, dat we onze kameraden op dat vervloekte zeiljacht in de steek zouden laten, en met een handjevol mensen op dit schip wegvaren. Ik probeerde je toen al aan je verstand te brengen dat het krankzinnig was, een oceaan over te zwalken met een geladen stoomschip, drie stokers en vijf koppen bemanning. Je hebt het tòch gedaan..... Hier zitten we nu. Eén van de drie stokers is al om zeep. De twee andere liggen practisch op apegapen. Wij hebben geprobeerd zelf de vuren te stoken en binnen twaalf uren lagen wij op apegapen. Dat is nu eenmaal geen werk, dat een blanke kan uithouden in deze hitte. We hebben nu de keus tussen twee dingen.”
Hij telde op zijn olievingers af
„Eén: We kunnen het schip laten zinken, omdat we er tòch niet mee kunnen varen.”
Er ontstond een protesterend gemurmel. De machinist vervolgde:
„Wij zijn een schip van ongewoon grote tonnage voor deze verlaten streek. Wij lopen hier even erg in de gaten als een locomotief boven op de Himalaya. Hier komen alleen de erkende, geregelde pakketboten, oorlogsbodems en kleine eilandvaarders. Hier blijven liggen is kolder! Ze pakken ons vroeg of laat in onze kraag!”
De kok begon smalend te lachen.
„Doe niet zo idioot, man! Je zit hier niet in een zeilbootje op een vijver, maar op de meest verlaten plek van de Stille Zuidzee! Wie zal ons hier in onze kraag pakken? Een Papoease koddebeier misschien? Laat me niet lachen!”
Niemand lachte met hem mee. O’Connor bitste:
„Klets niet als een zot, kok. Jij weet alleen maar wat van potten en schuimspanen. We kunnen hier niet blijven liggen. Vroeger of later worden we door een vliegtuig of een oorlogsschip gesignaleerd.”
Hij keek de kok veelbetekenend aan. Die keek terug en begon op zijn nagels te bijten... MacGarrigle ving die blikken op. Het leek er verdacht veel op, alsof die twee samen een geheim hadden... Maar wat? Wat kònden ze hebben?... De Schot liet echter niets merken en ging kalm verder:
„Dan hebben we nog de tweede mogelijkheid: Dit schip, dat niet meer varen kan, in vaarbare staat brengen.”
O’Connor veegde geprikkeld het zweet van zijn voorhoofd met de rug van zijn arm en gromde:
„Wat klets je nóú weer? Hoe wou je dit schip laten varen? Met atoomenergie? We hebben geen stokers!”
„Stokers ronselen,” antwoordde de Schot droog. „Die eilanden hier zitten stampvol negers. Een stuk of tien van die snaken en we zijn klaar. Al staan hun handen nóg zo verkeerd..... kolen scheppen kan zelfs de stomste neger.”
O’Connor keek even verbaasd en begon toen hard te lachen.
„Ik mag gek zijn, als die ouwe Schot het niet bij het rechte eind heeft. Als we een stel van die negers te pakken kunnen krijgen, zijn we klaar! Maar..... waar vinden we negers?”
De machinist wees met een vuile duim naar de ronde patrijspoorten, waarachter het eiland op de blauwe zee dreef.
„Ik wou, dat ik voor elke onzichtbare negerkop op dat eiland een fles whiskey kreeg.”
O’Connor sprong op uit zijn stoel en beende opgewonden rond en rond de tafel; de duimen in zijn leren riem gehaakt.
„Waar wachten we dan nog op!” riep hij. „Als de bliksem een boot uitzetten en naar land! Negers vangen! Kom op!!”
Hij maakte een woest gebaar met het pistool in zijn hand. De anderen, minder geestdriftig dan de roodharige Ier, stonden aarzelend op. Het idee om door de tropische hitte naar het eiland te roeien en daar over strand en door bos te rennen achter negers aan, lachte hen niet toe. Maar O’Connor was niet te remmen.
 „Kom op!!” brulde hij, rukte de deur open en rende naar het in de zon blakende dek. Op het stille, blauwe water, bij het achterschip, dreef een grote sloep. Al dagenlang sleepte die sloep achter het schip aan; een idiote toestand in volle zee, maar de bemanning had geen zin gehad, in haar uitgeputte toestand de zware boot weer in de davits te hijsen. Het weer was ook zó mooi geweest, dat slepen best ging.
„Krijgen we geen wapens?” informeerde de kok. „Of moeten we negers vangen met vlindernetten?”
O’Connor stond bij de verschansing en aarzelde. Hij had er altijd voor gezorgd, dat alle wapens in zijn eigen kajuit opgesloten bleven, want hij vertrouwde zijn medemuiters geen zier. Maar nu kón hij moeilijk anders! Hij gromde wat en spoog een peuk over de verschansing.
„Kom mee. Naar mijn hut.”
Zijn kornuiten bleven in de deur van O’Connor’s hut staan, terwijl hij een lange, teakhouten kist ontsloot. Er kwamen enkele geweren uit en wat revolvers. Munitie zat in lange, leren patroonbanden, die schuin over de schouder werden gehangen. O’Connor zag de bewapening van zijn medemuiters met scheve ogen aan, maar hijzelf stak in elke broekzak een geladen pistool en zo, met drie schietijzers bij zich, voelde hij zich blijkbaar wat beter tegen eventuele aanslagen van zijn kornuiten opgewassen. Zij gingen weer aan dek, zwetend onder de laaiende tropenzon. De lijnen, waaraan de boot lag, werden ingehaald, tot de sloep onder de achtersteven dobberde. Daarna lieten zij er zich één voor één inglijden, en begonnen naar de kust te roeien; langzaam aan; zwetend als otters; maar overtuigd van de noodzakelijkheid negers te vangen, want zonder die zwarten werden er geen kolen geschept..., en zonder vuren geen varend schip!
* * *
Toen de sloep van de „Frisco” met langzame riemslagen het rustig uitziende eiland begon te naderen, met O’Connor in de boeg zittend, spiedend naar negers, ontstond er achter het scherm van struiken en bomen een algemene activiteit. Het grootste deel der loerende zwarten rende door naar het binnenste van het eiland; hun lange speren meenemend. Slechts enkele tientallen bleven waar ze waren, zittend of hurkend, spiedend, verborgen voor het aandachtig oog van de rode Ier, die zijn ongeduld nauwelijks kon bedwingen. Het vooruitzicht van het vangen van enkele halve dozijnen negers voor de machinekamer en het vooruitzicht van een weer vaarbaar schip, deed hem telkens ongeduldig uitroepen:
„Schiet toch op! Trek aan die riemen! Vóór het donker is moeten we die koelies te pakken hebben.” Maar geen van zijn kornuiten scheen lust te hebben, zich meer dan normaal in te spannen. Zij roeiden kalm voort; zwetend als otters onder de hete zon, bereikten het strand, stapten uit toen de kiel op de grond liep, trokken de boot een eind op land en bleven staan. Doodse stilte. Geen mens te zien of te horen. Alles verlaten.
„Vooruit!” beval O’Connor. „Leeft hier iemand of leeft hier niets? Als er negers zijn, moeten ze te vinden zijn! Kom op!”
Hij stapte met grote passen vooruit, naar het bos toe. De anderen volgden hem gedwee. De enige, die bleef staan, was MacGarrigle. Vreemd genoeg merkte niemand het op. O’Connor keek alleen maar uit naar negers en zijn kornuiten sjokten achter hem aan door de laaiende zonnehitte zonder op of om te zien. 
Waaróm MacGarrigle eigenlijk achterbleef, was die oude chef-machinist zelf niet helemaal duidelijk. Er hing iets in de lucht, dat hem niet beviel. MacGarrigle was een oude en ervaren rot en had heel wat jaren in de Zuidzee gezeten. Bovendien had hij in de loop der jaren met heel wat kapiteins van Zuidzeestomers borrels gedronken.
Daarbij kwam, dat hij die vreemde eigenschap van bijna alle Schotten had; een soort van zesde zintuig, dat hen schijnt te waarschuwen als er ergens iets niet klopt. Een soort van neus voor „onraad”. Had MacGarrigle Hollands gekend en Hollandse kranten gelezen, dan zou hij waarschijnlijk van zichzelf gezegd hebben:
„Heus... MacGarrigle heeft een fijne neus!”
En die „neus” van de oude Schot drong hem nu, bij de boot te blijven staan, terwijl de anderen landinwaarts trokken. Hij was niet bepaald van plan om daar te wachten tot de anderen terugkwamen... hij bleef alleen een beetje achteraf. Hij bukte zich en friemelde wat aan de schouderriem van zijn geweer, om een verklaring te geven voor zijn achterblijven, voor het geval er iemand om zou kijken en hem daar zien. Maar niemand keek om. De oude Schot was nooit erg spraakzaam geweest en had geen vrienden onder de muiters. Er was dus niemand, die speciaal naar zijn gezelschap verlangde of zijn olijk gebabbel wenste te horen. En zo kon het gebeuren, dat het gezelschap, met O’Connor aan het hoofd, in de struiken verdween, toen MacGarrigle, nog steeds aan zijn geweerriem friemelend, hen stond na te kijken...
Ze waren nu uit het gezicht. De oude, slimme Schot zuchtte, haalde een rode zakdoek te voorschijn, wiste zijn hoofd ermee af en waadde door het water naar de sloep. Hij ging in de boot zitten en maakte het zich zo gemakkelijk als in de hete zon mogelijk was; dat wil zeggen: hij trok zijn schoenen uit en liet zijn blote voeten in het koele water hangen. Tien minuten later doezelde hij in slaap.
* * *
De chef-machinist schrok op door het geluid van ratelende schoten. Toen hij indommelde, was alles stil geweest op het kwetteren van vogels en het ruisen van de verre branding op het witte rif na; nú knalde het ene schot na het andere. De oude Schot keek op noch om. Hij knikte alleen maar langzaam en bedachtzaam, luisterde naar het knallen der geweren en revolvers en zei tegen de zee:
„Tja.....dat heb je ervan.”
Daarna stapte hij kalm overboord in het kniehoge water, duwde uit alle macht tot de sloep losschoot, en sprong erin.
Schommelend gleed de boot het blauwe water op. De Schot greep een stel riemen en begon rustig te roeien tot hij een paar honderd meter uit de kust was, halverwege de stoomboot en het strand. Hij liet de riemen toen in het water slepen, kneep de ogen onder hun ruige wenkbrauwen half dicht tegen het felle zonlicht en bleef zo zitten turen. De geweren knalden voort.
 „Is dat negers vangen?!” bromde MacGarrigle. „Het lijkt wel een nieuwe oorlog met Japan.”
Vol afschuw over zulk een klunzige manier van negers vangen boog MacGarrigle zich opzij om in zee te spuwen, maar hij voltooide de beweging niet. Hij bleef stokstijf zitten, opzij gebogen, en staarde in de verte. Van achter het eiland kwam een lange rij kano’s in zicht... De afstand was op zijn minst een kilometer, maar er was geen twijfel mogelijk. Het waren kano’s... bemand met zwarten.
„Als ik het niet dacht!” gromde de oude Schot. Hij keek haastig over zijn schouder en schatte de afstand die hem nog van de Frisco scheidde. Dan greep hij woest de riemen en begon te roeien, zoals hij nog nooit had gedaan. Maar roeien en roeien is twee! Het is één ding om een kano te paddelen op de Kaag of een wherry te roeien op de Amstel, maar een héél ander ding om op je dooie eentje te proberen een zeewaardige sloep voort te bewegen.
MacGarrigle had bitter spijt van de kostbare tijd die hij, half slapend in de sloep had verknoeid, trok wanhopig aan de riemen en liet geen oog af van de naderende rij kano’s in de verte. De sloep gleed traag door het water. Zij was bestemd om door acht man te worden geroeid, en nu zat er één te trekken aan veel te lange riemen. Daartegenover stond dat de kano’s nog een heel eind weg waren. Maar de inzittenden ervan hadden MacGarrigle in het oog en een verwoed gehuil, dat zij bij tussenpozen lieten horen, duidde aan, dat zij alles erop zouden zetten, hem te pakken te krijgen. Maar de verbeten trek om de mond van de oude Schot duidde erop dat die er alles op zou zetten om uit de handen der naderende zwarten te blijven.
De machinist naderde langzaam zijn stoomschip en de kano’s, die zich nu waaiervormig over het water begonnen uit te spreiden, naderden hem. Elke minuut keek MacGarrigle om, maar het was niet te zeggen, of hij de wedstrijd zou winnen, of niet. MacGarrigle overwoog van alles. Zou hij sneller opschieten, als hij overboord sprong en ging zwemmen? Vast en zeker niet, want hij kon niet zwemmen.
De oude Schot, met hijgende adem, werkte als een bezetene. Af en toe stak hij de twee riemen te hoog in het water; dan viel hij half achterover, haalde het vel van zijn knokkels en verloor kostbare tijd en snelheid. Kruipend langzaam naderde hij het schip... maar langzaam ook naderden de kano’s ondanks het aanmoedigend gegil der inzittenden. Maar... als hij erin zou slagen, aan boord van het stoomschip te klauteren zou hij. dàn veilig zijn? Hoe moest één man een verlaten 7000-tons schip verdedigen?
MacGarrigle, het zweet met straaltjes langs rug en armen druipend, haalde aan de riemen als een wanhopige. Nog honderd meter. Zijn adem kwam fluitend. De rechter riem scheerde over de oppervlakte van het water en wierp een waaier van fonkelende droppels op. De Schot viel achterover, krabbelde overeind met een bloedende arm en haalde weer aan de riemen. De boot was uit haar koers geslagen! Het zoute water liep hem door zijn wenkbrauwen in zijn ogen... maar hij haalde het! Hij háálde het! Toen de boeg van de sloep tegen de achtersteven van de Frisco botste, waren de eerste der kano’s nog honderd meter ver weg. De aanvalsvloten kwamen in een halve maan aanvaren, de beide punten ver aan weerszijden van het schip en bijna er voorbij. MacGarrigle greep de touwladder die van de verschansing afhing, vurig dankbaar dat het een ladder was en geen touw, want hij had in zijn doodvermoeide toestand waarschijnlijk niet de kracht gehad zich aan een touw op te trekken. Hij klom naar boven als een oude aap, haalde als een bezetene de touwladder achter zich op liet zich plat op dek vallen en hijgde naar lucht, kijkend naar de als razenden met hun paddels malende negers, nu op vijftig meter afstand van de stalen scheepswand.
Hoe moe en buiten adem hij ook was, de oude Schot had nog genoeg spirit over om op te staan en met beide handen een lange neus te trekken. Deze gebarentaal scheen door de zwarten wonderwel te worden verstaan, want een gehuil van woede steeg op. Een speer vloog door de lucht maar overbrugde de grote afstand niet, dook naar beneden, raakte scheef de scheepswand en plonsde in het water.
Twee andere volgden, en een vierde, geworpen uit de dichtstbijzijnde en grootste der kano’s, door een zwarte, die in de boeg stond, snorde tussen de eerste en tweede stang der verschansing door, en bleef trillend in het dek steken.
Toen vond MacGarrigle het welletjes. Hij bukte zich, rende zo snel hij kon naar de kombuis, greep een bijl, liep ermee naar O’Connor’s hut en sloeg met enkele klappen het deksel van de wapenkist open. Eén greep leverde hem een modern Garand-repeteergeweer op, en een tweede een linnen zakje vol patronen. De Schot laadde het geweer terwijl hij de gang weer doorrende. Ditmaal ging hij niet over het dek. Hij liep door de gang naar voren en belandde in wat eens het matrozen-vooronder was geweest. Het was er ondragelijk heet. De patrijspoorten waren gesloten en de atmosfeer van hitte en vuile, sinds weken ongewassen kleren was verstikkend. Maar MacGarrigle moest in dat vooronder zijn. Hij rende naar een der kooien, klom erin en draaide vliegensvlug de koperen vleugelmoeren los, waarmee de patrijspoort was dichtgeschroefd. Een zwoele wind blies hem in het gezicht.
Vijftien meter vóór hem zag MacGarrigle enkele kano’s, vol met krijsende zwarten; de speren in de hand. Zij kakelden onderling; keken omhoog naar de verschansing en schenen middelen te beramen om aan dek te komen. Daarvoor hadden ze echter touwen nodig en die ontbraken hun blijkbaar; vandaar de stilstand in de oorlogshandelingen.
„Ik zal je leren, apekoppen!” grauwde MacGarrigle, hief zijn geweer, mikte met grote zorg op het been van de grootste en voorste der schreeuwlelijken in de kano en drukte af. De inslag van de kogel wierp de man, de armen omhoogslaande, achterin tussen zijn kornuiten. Twee schoten volgden snel achter elkaar. Het Amerikaanse Garand-repeteergeweer werkte even automatisch als een pistool. Bij elke druk op de trekker gaat een schot af en komt een nieuwe patroon in de kamer. Groot tumult heerste nu in de kano. Drie zwarten vielen neer, in hun been getroffen, en belemmerden de anderen in hun bewegingen. Wéér een schot! De zwarten sprongen overeind, wild gebarend... en de kano sloeg om.
MacGarrigle was oud, slim en verstandig. Toen de eerste kano was geliquideerd, rende hij naar de andere kant van het vooronder, dook in een tweede kooi, schroefde als de weerga ook daar een patrijspoort open en begon weer te knallen.
„Haha! Dit lijkt wel prijsschieten op de kermis!” grinnikte de machinist. „Altijd prijs en altijd premies. De kapotte keuken van Ras Zoela! Wie tienmaal raak schiet, mag tienmaal gratis paffen!”
Dat dit schietvermaak geheel gratis geschiedde, was voor de zuinige Schot natuurlijk helemáál een feest. Hij schoot telkens zijn geweer leeg in een kano, rende dan naar de andere kant van het vooronder, herlaadde onder het rennen en opende een nieuw snelvuur. Zijn systeem was zeer doeltreffend. De negers zagen niets om op aan te vallen dan de stalen wand van het schip... maar na tien minuten zochten de meesten niet eens meer naar iets om op aan te vallen; zij paddelden van dat vuurspuwende schip weg, zo snel hun stevige armen de paddels konden bewegen.
Enkelen der meest roekelozen wilden blijven en het uitvechten. MacGarrigle lachte toen hij die boten zag achterblijven. Hij loerde over de rand van een patrijspoort heen en wachtte geduldig af tot een der kano’s op het schip af kwam spurten. Enkele schoten... en ook deze droop dan af.
Bij dit alles had MacGarrigle natuurlijk één groot geluk: de patrijspoorten lagen zo hoog in de wand van het schip, dat een neger die rechtop in een kano stond, er niet in kon kijken. Anders was het al heel gauw met onze slimme Schot gedaan geweest.
Een ogenblik stilstaande in het met kruitdamp gevulde vooronder hoorde hij plotseling een nieuw, verontrustend geluid: het schuren van een boot langs de scheepswand. De machinist stond gespannen stil, het heet geschoten geweer in zijn vereelte handen; scherp luisterend. Hij wist metéén wat dit geluid te betekenen had: een of meerdere kano’s waren om het schip heen gevaren en lagen nu vlak tegen het schip aan... dus ook vlak onder de patrijspoorten!
Daar zou hij hen alléén kunnen raken, door zijn geweer plus hoofd en armen buiten een dier ronde raampjes te steken... en zijn hoofd of enig ander lichaamsdeel buiten steken, onder deze omstandigheden, was iets dat MacGarrigle onder geen enkele voorwaarde wenste te doen. Die negers in die kano’s daar beneden zaten gewoon te duimen, of hij niet zo stom wilde zijn, zijn hoofd buiten een patrijspoort te steken om dan: „Prik, ik heb je!” te spelen met een van hun lange speren.
MacGarrigle liet het vooronder het vooronder en rende de gangen door en de trap op naar dek. Onder het schieten door had hij zijn hersens al gepijnigd om zich te herinneren of er soms ergens nog een touw of kabel overboord hing, waarlangs die negers omhoog zouden kunnen klauteren. Hij wist zich dit niet precies te herinneren. De lijn, waaraan de sloep had vastgelegen, had hij binnengehaald toen hij hijgend plat op het dek was neergevallen, direct na zijn aankomst op het schip. Maar hij had de tijd niet gehad, een ronde te maken langs de hele verschansing. Zodra hij aan dek kwam, spiedde hij snel van voor naar achter... Gelukkig! Het ganse dek was verlaten.
„Da’s een bof,” mompelde hij. „Stel je voor dat er een dozijn van die apen aan dek waren geklauterd.”
Hij floot enkele maten van het Schotse liedje: „Wee MacGregor’s Patrol”, liep op zijn tenen naar de verschansing en grinnikte duivels, toen hij vlak tegen de wand van het schip twee volledig bemande kano’s zag liggen. De negers erin zaten gedempt onderling te snateren, blijkbaar in een poging om uit te maken wat ze nu moesten gaan doen. Honderden meters ver rondom het schip was verder geen bemande boot in zicht. Binnen deze cirkel dobberden alleen enkele omgeslagen kano’s en wat stukken stromat; kleurige lappen en einden hout. Veel verder weg lag de rest van de zwarte oorlogsvloot; deerlijk gehavend en blijkbaar gereed om bij het eerste teken verder op de vlucht te slaan.
Enkelen der zwarten in de verte kregen MacGarrigle, bij de verschansing, in de gaten. Zij zwaaiden hun speren op krijgshaftige wijze en hieven een waarschuwend gegil aan, naar het stoomschip wijzend.
„Wou je waarschuwen, snoetjes?” mompelde de oude Schot, besloot snel dat hij geen tijd voor waarschuwingen zou toestaan. Hij boog zich over de verschansing heen, mikte recht onder hem op een donker dijbeen en trok af. Bij het tweede schot, dat vlak daarop volgde, ontstond een groot gegil. Negers riepen „Auwauw!”, negers doken overboord en negers trachtten als razenden weg te paddelen. MacGarrigle begon langs de verschansing heen en weer te rennen, woest brullend en schoten lossend op armen en benen.
Onze merkwaardige Schot was een Christelijk man en geloofde met overtuiging, dat het niet geoorloofd was, een medemens, ook al was deze zwart, bruin of geel, te doden, ook niet uit zelfverdediging, zolang men zich kon redden door de tegenstander op een andere wijze buiten gevecht te stellen. Hij schoot daarom negers in hun armen en benen, maar had er tot dusver nog niet één gedood.
Krijsend en als razenden paddelend speelden de inzittenden van één kano het klaar, buiten schotwijdte te komen. De andere sloeg om en de bemanning bracht zich zwemmend in veiligheid.
MacGarrigle’s overwinning in deze eerste ronde was volkomen en overtuigend. De tegenstander was afgeslagen met bebloede armen en benen en lag op eerbiedige afstand van het schip zijn wonden te likken.
Het Schotse vechtersbloed was nu ontwaakt. Schotten zijn, evenals Ieren, altijd geboren vechtersbazen geweest en de chef-machinist maakte op deze regel gewis geen uitzondering. Te lang had hij vreedzaam in zijn machinekamer de scepter gezwaaid. De enige vechtpartijen die hij in de laatste tien jaren had kunnen leveren, waren in de bierhuizen en cafés van een of andere haven geweest en dat was toch niet je wàre, want vóór ze goed en wel aan de gang waren en net als het gezellig begon te worden, was de politie erbij om de pret te bederven.
MacGarrigle was het laatste half uur tien jaar jonger geworden. Zijn zandkleurige haren stonden recht overeind als die van een nijdige hond en zijn ogen glinsterden. Nu stond hij boven op de brug met het geweer in de vuist, vuil en bezweet, de zee afturend naar iets vijandigs dat lust had binnen schootsafstand te komen. Maar niets vijandigs had daar veel lust in. De kano’s lagen in een zeer wijde cirkel om het stoomschip heen. Er klonk geen woest krijgsgehuil; er werden geen lange speren gezwaaid — men scheen te overleggen en zich terdege te bedenken. Toen klom MacGarrigle boven op de topstang van de brugverschansing, hield zich met een hand vast aan het statief van het zoeklicht en zwaaide met de andere zijn geweer.
„Mot er nog iemand van jullie peultjes?” brulde hij. „Kom dan maar op! Je kunt ze krijgen, compleet met blauwe bonen... vers en uit het blik. Ik zal je platte neuzen nog platter schieten dan ze al zijn! Hoor je?”
Hij loeide over de halve cirkel zee heen, schudde zijn geweer en wachtte op een reactie... die niet kwam. De zwarten in hun min of meer lek geschoten kano’s zagen de korte gestalte van de woest brullende blanke, zwaaiend met zijn gevreesd snelvuurgeweer... en MacGarrigle wist het niet, maar op dat ogenblik ontving hij de bijnaam: „Hata Maui Iata”, „De Brullende Blanke Duivel”. En vanaf dat ogenblik begon een der meest vreemde belegeringen uit de geschiedenis van de Stille Zuidzee: het beleg van het stoomschip de Frisco door de eilandbevolking.
* * *
Wat er geworden was van de rest der muiterbemanning bleef voor MacGarrigle voorlopig een onopgelost raadsel. Na het wilde geknal van schoten vroeg in de middag had hij niets meer vernomen. Geen schot en geen rumoer drong van het eiland meer tot hem door. Mac nam aan, dat zijn vroegere scheepsgenoten, de muiters, ergens in het binnenste van het eiland een zware strijd hadden gestreden en hij hield er terdege rekening mede, dat zij wel eens het loodje konden hebben gelegd. En ook al hadden ze dat niet, dan nog hadden ze MacGarrigle vermoedelijk weinig hulp kunnen bieden, want te oordelen naar al de vuursalvo’s, die hadden geklonken, was hun munitie tot de laatste patroon toe verschoten. Daar kwam nog iets bij: zelfs al waren de muiters als door een mirakel plotseling ongedeerd op het strand verschenen... hoe hadden ze dan op het stoomschip moeten komen? De sloep immers lag bij de Frisco gemeerd en MacGarrigle kon er niet af... Een amusante situatie. Een geval voor: „Wat zoudt gij doen in dit geval?”
De chef-machinist bekeek het geval van alle kanten. Hij zat op een stalen schip waarmee hij niet kon varen. Hij had de eerste aanval met glans afgeslagen. Maar hij moest toch slapen, zo nu en dan. En wie of wat garandeerde dat de zwarten in de nacht geen touwen over de verschansing zouden gooien en geluidloos aan boord klimmen terwijl hij sliep? Dan was er nog het probleem van de ankerkettingen die scheef uit het water oprezen en met hun schakels de mooiste ladders vormden die een neger kon wensen. Aangezien hij het schip op zijn eentje niet kon doen varen, en zeker niet in staat was (zelfs al zou hij de ketels op spanning krijgen), ermee het rif te passeren, was hij gedoemd, zo er geen hulp kwam opdagen, op dit schip oud te worden en erop te sterven. Er was nog meer: hij was alleen betrekkelijk veilig, zolang hij patronen had voor geweer en pistolen. Maar die voorraad was verre van onuitputtelijk. De muiterkapitein, Braggart, had destijds, toen hij in stilte zijn muiterijplannen voorbereidde, aardig wat munitie aan boord gesleept maar er was in de loop der laatste maanden ook heel wat van verschoten! Iedere muiter, die van het schip was verdwenen, was gewapend geweest en voorzien van een voorraad patronen. En de laatste, grote klap voor het scheepsarsenaal was die ochtend gekomen, toen O’Connor met zijn laatste kornuiten naar het eiland was vertrokken... om negers te vangen.
MacGarrigle zuchtte en ging naar beneden, waar de neger en de Chinees, volkomen uitgeput, ergens verblijf moesten houden. De negerstokers hadden eens verblijf gehouden in het nauwste en benauwdste van alle kotten, maar toen de bemanning van het schip al meer en meer uitdunde, en gehele rissen hutten vrijkwamen, was de neger ergens in een beter oord gaan logeren. Maar waar... ? Tot zijn verrassing en genoegen ontmoette MacGarrigle hem onverwacht in de dwarsgang benedendeks. De neger schrok zichtbaar, toen hij zijn meester zag, en maakte een beweging als om hem te smeren. Maar de oude Schot gaf een brul die door de hele stalen gang galmde.
„Kom hier, jij!”
De muiters hadden huisgehouden op een manier, die de zwarte man een dodelijke vrees had ingeboezemd, dat was duidelijk. Maar MacGarrigle was nu baas op het schip en hij was géén onmens. Hij pakte de man bij een arm en vroeg hem hoe hij zich voelde. Na veel moeite kwam eruit dat de man volkomen gezond was, alleen dodelijk vermoeid. Hij trilde op zijn knieën van angst en was bovendien half uitgehongerd.
„Waar is die Chinees?” snauwde de Schot.
„In zijn hut,” stamelde de neger, wijzende.
De chef-machinist opende de deur van een hut waarvan de patrijspoorten stijf gesloten waren. De atmosfeer was er onbeschrijflijk. Grommend schroefde MacGarrigle de raampjes los en gooide ze open.
„Het lijkt hier warempel wel de Dierentuin in Peking. Waar zit je ergens?”
Toen zijn ogen aan het schemerdonker waren gewend ontdekte hij de Chinees, die met halfopen angstogen uit een der onderste kooien naar hem lag te kijken. De neger stond achter de Schot in de deuropening en scheen zich al evenmin erg prettig te voelen.
„Luister,” zei Mac. „Kun jij koken? Chow Chow? Loempia?”
Na enige tijd, toen de Chinees zijn oren kon geloven, kwam eruit dat hij enkele jaren als kok had gewerkt. Chinezen zijn nu eenmaal goede koks.
„Eruit!” beval Mac. „Ik ben nu de baas hier. Naar de kombuis en koffie zetten. En beschuitbollen maken. Presto!”
De Chinees kroop uit zijn kooi, schichtig maar intact. Alleen al het vooruitzicht, in een kombuis te kunnen knoeien scheen hem een heel eind op te kikkeren. Een kwartier later hoorde MacGarrigle hem rinkelen met potten en pannen, zachtjes een eentonig Chinees wijsje zingend.
Vlak voor het vallen van de nacht werd een vreemde maaltijd gehouden. MacGarrigle at op de open vleugel van de brug; in de laatste stralen van de rode avondzon. Heel zijn leven was het een stille wens van hem geweest, eens een maaltijd te kunnen laten opdienen boven op de brug van een niet-slingerend schip waarover hij heer en meester zijn zou.
Nu kon dat. Schoner en fantastischer dan hij ooit had kunnen dromen. De Chinees draafde dankbaar trap-op, trap-af met geurige koffie, dampende beschuitbollen, een schaal bonen met gekookt spek en een brok oude kaas. Op tafel stond een der laatste, goede flessen whisky, die de onttroonde muiterkapitein had overgelaten. MacGarrigle genoot van zijn maaltijd tot het laatste kruimeltje toe. Het tafereel der op eerbiedige afstand liggende halve maan van kano’s scheen zijn eetlust danig te hebben aangewakkerd.
Zijn goed Garand-repeteergeweer lag dwars over tafel en toen hij door zijn stuk kaas heen was, nam hij zijn geweer van tafel, mikte op de vlak boven de zeespiegel hangende zon en loste het laatste schot van die dag.
„Het Avondschot,” zei hij tevreden en keek naar het zwakke pluimpje kruitdamp dat boven de brug wegdreef.
Vier tellen na het schot klonk een antwoordende knal. De Chinees, die juist volijverig met verse koffie aan kwam draven, was van het schot zo geschrokken dat hij van schrik de hele pot vanaf de brugladder op het stalen dek had laten vallen. De stukken vlogen in het rond als de scherven van een granaat. MacGarrigle schold hem uit, maar zonder wraakzucht. Hij voelde zich volmaakt tevreden. Hij voelde dat hij op deze manier genoegzaam de rest van zijn. levensdagen zou kunnen slijten. Hij riep de neger op de brug.
„Heb je gegeten?”
„Yes sir, Mr. Garrigle, sir.” De man knikte ijverig.
„Dan neem je de wacht over. Gesnapt? Je hoeft niets anders te doen dan de zee rondom dit schip in de gaten te houden. Ik slaap in de kapiteinshut hieronder. Als je iets verdachte ziet of hoort, maak je me wakker. Gesnapt?”
„Yes sir, Captain, sir.”
MacGarrigle schudde een vuist onder zijn neus.
„En als je in slaap durft te vallen en ik betrap je, hang ik je bij je oren op aan de schoorsteen en vil je levend. Snappie?”
„Yes sir, Captain.”
De neger begon alvast de zee rond te spieden. Deze oude Schot was rechtvaardig, maar de neger was tot in het merg van zijn benen overtuigd, dat hij bij zijn oren aan de schoorsteen zou worden opgehangen als hij in slaap viel.
„Wek me om middernacht,” beval de Schot en ging de trap af. Voor hij in slaap viel, knipoogde hij tegen de sterren buiten de open patrijspoort. Zijn Garand-geweer stond naast hem tegen de mahoniehouten kooi. Hij streelde even de stalen loop. Daarna viel hij voldaan en gelukkig in slaap.
De eerste dag van het beleg van de Frisco was voorbij.

De brullende blanke duivel

In de dagen die volgden kwam er weinig verandering in de situatie rond de Frisco. De kring van kano’s rond het stilliggende stoomschip werd van dag tot dag dunner. In het begin had nog wel eens een enkele jeugdige heethoofd, die zich een reputatie van dapperheid wilde verwerven, een poging gewaagd om het schip te naderen. Maar dat was steeds bij nacht geweest. De enige, die bij vol zonlicht op het schip was toegevaren, was de dorpsgek geweest: een oude, rijke neger, die eenmaal had getracht een einde aan zijn leven te maken door de van de Japanners afgekeken methode, een speer in de grond te graven en zich erop te laten vallen. Hij was twee dagen bezig geweest moed te verzamelen voor de beslissende val en de derde dag bleek, dat iemand de speer had gestolen. Het was een mooie speer en zeker te goed om dagenlang in vochtige grond te blijven staan.
Deze tweede methode van zelfmoord was even onsuccesvol als de eerste. Hij voer op zijn eentje, met wapperende pluimdos op het stoomschip toe, onder ademloze belangstelling van alle stamgenoten.
MacGarrigle, die boven op de brug zat, in deschaduw van een zonnezeil, dat hij daar had laten spannen, ging van verbazing overeind zitten. Daar naderde zowaar een oorlogskano met één hele, feestelijk uitgedoste neger erin. Mac was niet van zins, daar een goede geweerpatroon aan te verspillen. Eén ogenblik dacht hij nog, dat het een soort afgezant was, maar toen de neger begon te krijsen en met een speer zwaaide, schoof de Schot zijn stoel wat naar voren op de open brug, zodat hij beter kon zien. Hij bleef rustig in zijn dekstoel zitten en de neger voer rond en rond het schip, oorlogszuchtige kreten slakend en dat duurde zeker een uur lang. Het had een paar dagen kunnen duren, als hij niet met speren was gaan smijten. De eerste belandde kletterend op het dek en stoorde MacGarrigle in zijn rust.
„Die kerels worden weer brutaal,” bromde de Schot, stampte met de kolf van zijn geweer op het bruggedek en zag de neger komen aanrennen. „Ga naar de machinekamer. In de hoek liggen wat stukken van een gebroken drijfstang. Zoek het zwaarste uit en breng dat hier.”
Tien minuten later kwam de neger hijgend en zwetend de bruggetrap op, een brok staal torsend dat minstens dertig kilo woog. De Schot liet het op de bruggerailing leggen, en hield het daar in evenwicht. De open vleugels van de brug van een stoomschip lopen tot aan de uiterste zijde van bak- en stuurboord door. MacGarrigle wachtte kalm af, tot de schreeuwende neger in zijn kano, die nu uitdagend met zijn speer tegen de stalen scheepswand sloeg, onder hem doorvoer, mikte, en liet dertig kilo staal van dertien meter hoogte naar benden suizen. Het brok staal ging door de bodem van de kano heen als een kei door een glasruit... de kano liep in zes tellen vol en de neger was genoodzaakt, met kletsnatte pluimen een halve kilometer te zwemmen naar de dichtstbijzijnde boot.
Dat was de laatste actie-bij-dag geweest. Voor de rest had geen zwarte zich binnen het schootsveld van het Garand-geweer gewaagd, zolang de zon boven de kim stond. Alleen bij nacht viel er nog wel eens wat te beleven. In de eerste nachten, als MacGarrigle sliep en de neger of de Chinees waakten, werd er nog al eens alarm geslagen. Eenmaal waren enkele waaghalzen op het schip af komen zwemmen, verstopt onder een imitatie-eiland van drijfhout.
Het was een heel bouwsel, dat langzaam voortschoof, met de wind mee; en de Chinees zat er een half uur naar te staren tot het ineens tot hem doordrong dat er op zee geen drijvende eilanden plegen voor te komen. De Stille Zuidzee heeft niet veel geduld met drijvende eilanden. Het is niet bepaald een vijvertje. De Chinees sloeg genoeg alarm voor een heel bataljon. De Schot rende naar de brug, haalde de schakelaar van het zoeklicht over en zette het eiland in het zonnetje. De lichtbundel spoot door de zwarte nacht: een genadeloze, blauwwitte straal van trillend licht, die onthulde dat tweehonderd meter achter het drijvende eiland en rij kano’s zich gereedhield.
MacGarrigle’s dreigend gebrul, dat tegelijk met de felle lichtstraal kwam, verwekte onmiddellijke paniek. De kano’s maakten rechtsomkeert en de zwarten onder het eiland doken er onderuit en zwommen weg of een school haaien hen op de hielen zat. Mac behoefde niet eens te schieten.
Toen het zoeklicht weer uitdoofde, waren de negers meer dan ooit overtuigd, dat dit schip geregeerd werd door een baarlijke duivel, bij wie vergeleken Beëlzebub zelf een zacht eitje was. Er bestond natuurlijk altijd nog het gevaar van zwemmers die op een duistere nacht, geruisloos, het schip konden naderen. Die konden alleen aan boord klimmen langs de ankerkettingen, maar die werden, zoals een ondernemende zwarte tot zijn dodelijke schrik bemerkte, afdoende bewaakt door een rij doodgewone tafelbellen, aan touwtjes aan verschillende schakels gehangen. Deze zwarten hadden nog nooit van hun leven een tafelbel gezien. Er hingen wel wat rare dingen aan de ankerkettingen, maar het hele schip zat vol rare dingen, die toch volkomen ongevaarlijk bleken. De eerste zwemmer die de ankerketting greep, zich omhoog rukte en de schakels deed schudden, veroorzaakte een rumoer als van vier dronken Indische gamelanorkesten. Lang nadat hij zich, vol kippevel van schrik, weer in zee had laten ploffen rinkelden de bellen aan de schuddende ankerkettingen nog na...
Dat was de laatste poging geweest die werd ondernomen.
Daarna kwam een periode waarin volslagen niets gebeurde. De rij kano’s werd hoe langer hoe ijler. De zwarten hadden weinig lol in een spel met een schip als een stekelvarken, dat wel raken kon, maar niet geraakt kon worden. Na veertien dagen lagen er nog maar enkele kano’s die traag rond en rond paddelden. Maar die enkele waren geduldig. De oude Schot kon niet uitmaken of het nu steeds dezelfde kano’s waren, of niet. Hij zag er soms wel enkele wegvaren en andere weer terugkomen, maar of ze elkaar nu aflosten, of heen en weer voeren om af en toe eten te halen, bleef hem duister. Voor zijn Schotse ogen en op die afstand zagen al die gekroesde negerbollen er eender uit en hun boten ook. De ene was langer dan de andere, maar daar bleef het bij.
En zo regen de dagen zich aaneen. MacGarrigle’s miniatiuurleger van één neger en één Chinees was volkomen van zijn uitputting hersteld en hem volkomen toegewijd. De Chinees werkte als kok en persoonlijk bediende. De neger deed al het zwaardere werk en ‘s nachts waakten zij om beurten. Het enige wat er aan het schip zelf gebeurde, maar dat geschiedde ook zeer precies, was het onderhoud van de machinekamer. Een kleine donkey-engine werd onder stoom gehouden voor het drijven der pompen en een electrische dynamo. Het stoken van dat keteltje vergde betrekkelijk weinig moeite.
En zo, luierend boven op de brug van het schip waarover hij thans heer en meester was, en zijn machines vertroetelend, zou MacGarrigle waarschijnlijk volkomen gelukkig hebben verder geleefd... als niet een dreigend spook aan MacGarrigle’s gelukshorizon was verschenen: het spook van voedseltekort. Een Europeaan is iemand, die vooruitziet en de consequenties van daden overziet. De Chinees, die de scepter zwaaide in de kombuis, had die eigenschap in veel geringere mate. Hij bereidde wekenlang heerlijke maaltijden, uitgebreide ontbijten en meesterlijke diners om zijn heer en meester in een goed humeur te houden. Maar pas toen zijn voorraden lekkernijen begonnen op te raken, beklom hij op een middag de trap naar de brug en begon een zangerig klaagverhaal tegen zijn baas, die op dat ogenblik luier en tevredener dan ooit achterover in zijn dekstoel lag. Hoffelijk buigend en glimlachend stak hij zijn verhaal driemaal af, vóór het tot de Schot doordrong dat er iets aan de hand was, waaraan ernstige aandacht moest worden besteed. De tevreden blik verdween van zijn gerimpeld, bruin gelaat en hij rees uit zijn dekstoel overeind.
„Wat? Bedoel je dat de kaas op is? Op?... En de koffie en...”
Hij stond nu recht overeind en de haren op zijn schedel begonnen langzaam overeind te gaan staan. De Chinees deinsde achteruit en begon haastig uit te leggen.
MacGarrigle, die zich nooit met de kombuis had bemoeid, en voor koks eigenlijk een enorme minachting had, daar hij hen niet als volwaardige zeelui beschouwde, hoezeer hij ook hun producten op hoge prijs stelde, herinnerde zich nu ineens dat er, vanaf het eerste begin der muiterij, steeds geharrewar over de voorraden was geweest. Maar was nu dan bijna àlles op?... Hadden zij dat met zijn drieën klaargespeeld?
Onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. Sinds de aanvulling der voorraden uit het jacht de Willi Waw waren er weken verlopen... MacGarrigle werd plotseling zeer actief, sprong op, veegde de Chinees uit de weg en stoof naar de kombuis. Een vluchtige kijk door kasten en kisten was voldoende... veel was er niet meer. Het meel was zo goed als op. Blikvoedsel nog voldoende voor enkele dagen. Maar... was dit werkelijk alle voorraad? Hij keerde zich om. De Chinees stond achter hem, met de schouders deemoedig verborgen achter lege kisten en een stapel lege, witbestoven meelzakken.
„Wat is er achter die deur? Toch het proviandhok?”
„No weet, mister...” De armen gingen verontschuldigend omhoog.
„Och, ezel... al zijn leven is dat het proviandhok!” Hij mompelde het met een groot gevoel van opluchting. Die suffe Chinees ook! Hij schopte de lege zakken opzij, wat een wolk van meelstof deed opdwarrelen en rukte aan de kruk van de deur. Op slot. En niet alleen op slot, maar bovendien was de naar hem toe open gaande deur verzekerd met enkele planken die met dikke spijkers tegen de stijlen waren getimmerd.
„Nou — die hebben ze wèl solide afgesloten!” bromde de Schot. Hij keek rond en zag een breekijzer liggen. Hij zette het onder een opgespijkerde plank en trok... De plank vloog splinterend los. De andere volgden snel, maar toen die planken eenmaal weg waren, was de sleutel van de deur nergens te vinden. Geen nood — de Schot zette het breekijzer in de sponning. Een flinke druk... krakend brak een grote spaan uit de deurstijl en de toegang was vrij. Binnen was het aardedonker. Na het aandraaien van het licht — een bestoft lampje aan het plafond — bleek dat de bovenlichten van binnenaf waren dichtgetimmerd met solide eiken planken.
„Die kok was wèl bang voor zijn voorraadje,” mompelde MacGarrigle. „Had hij soms een clandestien voorraadje whisky hier staan?”
Dat idee bezielde hem met een heilig vuur. Hij keerde zich om, zag de Chinees nog nieuwsgierig in de deuropening staan en beval:
„Maak dat je weg komt. Presto!”
De Chinees schoot weg als een verschrikte haas. Mac sloot de kombuisdeur af en wijdde zijn volle aandacht aan de proviandkamer. Daar het vertrek kennelijk in geen weken gelucht was, hing er een hete, bedompte lucht, waarin het moeilijk viel, te ademen. De Schot wrikte met zijn breekijzer enkele planken voor de bovenlichten los, zodat een frisse luchtstroom naar binnen kon waaien. Daarna ging hij de kisten onderzoeken. De eerste vermeldde:
„Condensed Milk in Cans.”
Het was een knaap van een kist, ongeveer een meter lang en breed en iets minder hoog, die er uitzag, of zij open was geweest en weer dichtgespijkerd. Zoiets was natuurlijk vreemd. Hij trachtte het gevaarte op te tillen, maar het was zo zwaar als lood. Waarom zou iemand een kist met volle blikjes gecondenseerde melk openen en weer dicht timmeren?... Het breekijzer kwam er weer aan te pas en het deksel ging krakend open. Tot zijn verwondering keek de machinist neer op zakjes witte bloem, blikjes melk en zelfs een paar blikken ananas en pruimen; schots en scheef door elkaar gepakt.
„Welke dolzinnige gek is hier aan het pakken geweest?” vroeg Mac zich af. „Het lijkt wel een monsterkoffer. Dadelijk zit de gedroogde vis onderin.”
Hij pakte er een rij blikjes en zakjes uit, groef nog wat dieper en zag tot zijn stijgende verbazing het deksel van een kist: een vuil, zeer oud houten deksel met diep ingeroest ijzerbeslag.
„Wat zullen we nu beleven?” gromde de machinist en begon de hele kist leeg te ruimen.
Het was drie uur later. De oude Schot zat nog steeds in het proviandhok, met alleen zijn onderhemd aan. Zijn gezicht en armen waren bezweet en overdekt met een koek van wit meelstof en vuil. Rondom hem lagen, soort bij soort op hopen gegooid, zakjes meel, blikken melk, blikken koffie, blikken boter en wat er meer te voorschijn was gekomen. In het midden van het hok stond een rij ouderwetse scheepskisten met hun deksels ernaast. De kisten waren gevuld met goud en juwelen. Maar in deze situatie, waarin menig normaal mens dol zou zijn geworden, was de oude machinist opvallend kalm. Hij ging op een lege kist zitten, rookte een kromme pijp die leek op een klein model saxofoon en staarde peinzend naar de in het naakte lamplicht schitterende inhoud der kisten. Enkele voorwerpen had hij op een ruwe plank tegenover hem nonchalant uitgestald: een gouden Boeddhabeeldje, enkele ruw geslagen staven goud en een gouden drinkbeker, ingelegd met robijnen.
Wat ging er om in het hoofd van de oude Schot? Vroeg hij zich af waar al dit goud vandaan kwam?... Waarschijnlijk had hij al lang uitgekiend, dat het maar van één plaats afkomstig kon zijn: van het jacht, de Willi Waw, en aan boord van de Frisco gebracht in de kisten met proviand, op dat jacht gestolen. Voelde de oude machinist dan spijt dat er geen middel was om dit schip, met zulk een fortuin aan boord, naar de beschaafde wereld terug te brengen? Zat hij misschien te overpeinzen hoe idioot het was, hier te zitten als heer en meester over zulk een rijkdom, terwijl één blik goede, Engelse tabak voor hem van meer waarde was dan die gouden bokaal vol robijnen?
Een plotseling gebons op de kombuisdeur:
„Meester Garrigle! Meester Garrigle! Kom gauw!” De opgewonden stem van de Chinees. De Schot veerde op, knipte het licht uit, dook het proviandhok uit en botste met zijn haakneus bijna tegen het opgewonden gezicht van de Chinees.
„Een schip!... Een schip!”
Twee tellen verbaasd staren..., dan rende de Schot naar dek. Buiten het koraalrif waarop de golven in witte branding braken lag een kleine schoener bijgedraaid. Haar zeilen waren vuilwit en stonden strak in de lichte bries. Aan dek stond een blanke in een gestreept T-shirt met een korte, khaki legerbroek.
„Ahoy daar!” gilde MacGarrigle.
„Ahoy!” kwam een roep terug, tegen de bries in, zwak maar verstaanbaar.
MacGarrigle liep het stuurhuis in, greep de megafoon en begon terug te loeien:
„Hallo there! Mijn schip heeft averij. Leg bij mij aan. Als je me verstaat, zwaai dan terug.”
Er volgde een korte armzwaai van de andere gezagvoerder.
„Ik-kan-geen-sloep-uitzetten... De negers-loeren-op-mij.”
Weer een armzwaai. Enkele korte commando’s. Gespierde bruine gestalten, Polynesische Kanaka’s, de beste aller Pacifische inlandse zeelieden, sprongen over het schoenerdek heen en weer. Het ranke zeilschip draaide snel door de wind en zette koers naar de blauwe streep water die aangaf, waar de doorvaart door het koraalrif zich bevond. Een kwartier later lag de schoener voor anker; honderd meter aan lij van de Frisco. Intussen was MacGarrigle naar de proviandkamer teruggehold. Hij sleepte een voorraad voedsel de kombuis in, spijkerde daarna de deur weer secuur dicht en begaf zich fluitend aan dek, juist op tijd om een sloep, bemand met vier Kanaken-roeiers, van de schoener te zien wegsteken, op weg naar de Frisco. Het zeilschip was klein en verweerd en zag eruit of zij menig gevecht met wind en golven achter de rug had. Op haar boeg prijkte de naam: Annie Laurie.
Dat kon slechts één ding betekenen! Zulk een oer-Schotse naam... MacGarrigle boog zich over de railing, nam de kromme pijp uit zijn mond en keek neer in de sloep die nu langszij trok.
„Ahoy, captain! Ben jij van Schotse afkomst?”
De lange, magere man, die aan het roer van de sloep zat, keek op en antwoordde kalm:
„Ik ben in Glasgow geboren!”
„Man alive!” schreeuwde de machinist. „Kom boven! Ik heb nog een fles van de beste whisky die je in jaren geproefd hebt!”
Vijf minuten later zaten de beide Schotten op de brug, met tussen hen in op de vloer een fles beste whisky. Zij rookten pijpen en MacGarrigle was bezig met een uitgebreid relaas van de gebeurtenissen die geleid hadden tot de onmogelijke situatie waarin hij zich thans bevond. Maar met geen stom woord repte de voorzichtige machinist over het goud dat hij zojuist ontdekt had.
„Dus hier lig ik nu,” besloot hij. „Heer en meester over een goed stoomschip, waarvan de radio-installatie al lang geleden werd vernield. Breng ik het schip onbeschadigd binnen, dan zit er een behoorlijke beloning aan voor wie mij daarmee geholpen heeft.”
De ander nam de pijp uit zijn mond, trok aan zijn magere neus en keek ietwat bedenkelijk.
„Ahem... dat is te zeggen... als ze je niet meteen de gevangenis in slingeren wegens medewerking aan een muiterij... of ten minste hulpverlening aan de muiters ná de muiterij.”
MacGarrigle knipte met zijn slimme oogjes.
„Luister. Ik heb er tot dusver natuurlijk nooit met iemand over kunnen spreken, omdat ik niemand van die bende kon vertrouwen, maar ik ben aan boord gebleven op verzoek van mijn kapitein.”
„Aha...”
„Hij kende mij sinds tien jaar en vertrouwde mij volkomen. Toen hij door de muiters van het schip werd gezet, verzocht hij mij te blijven, om later alles te kunnen rapporteren en hen, zo mogelijk, in de val te laten lopen.”
„Dat verandert,” zei de kapitein van de Annie Laurie. „Dat verandert heel wat.”
MacGarrigle wees naar hem met de steel van zijn pijp.
„Maar hoe moet ik mijn schip binnen brengen zonder stokers? Zonder bemanning? Ik kan nog niet eens één ketel op stoom houden als ik stil lig, laat staan met deze kast varen. Ik zou met jouw schoener naar Sydney of Hawaï kunnen gaan en daar een halve bemanning aanmonsteren, maar... ik kan dit schip hier niet alleen laten liggen, of de negers plunderen het kaal.”
De ander blies een dikke rookwolk uit, die bleekviolet opsteeg zodra zij in de felle zon buiten het schaduwzeil kwam en vroeg:
„Maar waaróm kunnen we dit niet weer vaarklaar maken?”
Mac keek scheef naar zijn collega.
„Met jouw Kanakenbemanning, bedoel je?”
De ander haalde de schouders op.
„En aanvullen met negers van het eiland.”
De oude machinist barstte in een luid gelach uit.
„Aanvullen met eilandnegers! Ha ha ha ha!... De enige manier om met die snaken te praten is op honderd meter afstand en dan over de loop van een betrouwbaar geweer. Kijk es daar... in die kano’s liggen ze nog steeds op me te loeren, man!”
De ander klopte bedaard zijn pijp leeg.
„Mijn naam is Abercrombie en de naam van kapitein Abercrombie heeft op dit eiland een goede klank. Ik doe al jaren zaken met ze; heel goede zaken. Ik kan met die kerels prima praten.”
„Best. Laat dat zo zijn. Wat doe je dan met je eigen schoener?”
„Jij neemt me op sleeptouw,” zei de ander laconiek. „Als het weer zo stabiel blijft als nu, is dat een koud kunstje. We hebben alleen een dozijn of wat zwarten nodig om kolen te sjouwen en de vuren te stoken.”
MacGarrigle schudde het hoofd.
„Er is niet genoeg proviand en water voor vijftien negers extra.”
Abercrombie wuifde met de hand.
„Die negers hier bezorgen ons alles wat we nodig hebben: Varkens, meel, gedroogde copra en vis.”
„Dus jij garandeert dat je dat allemaal voor elkaar brengt?”
Abercrombie sloeg de hand plat op zijn knie.
„Op mijn woord. Op één conditie: jij bent op het ogenblik de gezagvoerder als enig overgebleven officier. In die functie geef je me zwart op wit een garantie van vijf procent van de waarde van het schip als sleeploon.”
„Accoord,” zei Mac. „Dat is redelijk. Hoe krijgen we nu die negers hier aan boord?”
De ander boog zich voorover.
„Ik krijg een grof dozijntje van die snaken hier aan boord; dat kun je aan mij overlaten. We geven ze wat te drinken met een slok whisky erin en... Wat is er?” 
MacGarrigle’s gezicht vertoonde zulk een innig afgrijzen, dat Abercrombie hem ontsteld aanstaarde.
„Voel je je niet lekker?”
„Whisky... Goede whisky voor negers?”
„Heb je dan iets anders? Een fles Hollandse jenever misschien?”
De machinist schudde nog steeds geschokt het hoofd.
„Kom nou — maar een slokje de man voor de smaak. Om ze zoet te krijgen doen we er een flesje slaapmiddel door.”
MacGarrigle gromde en bromde wat, maar scheen zich langzaam met het denkbeeld te verzoenen. Hij zweeg een tijdje, als zat hij te berekenen, hoeveel goede whisky twaalf tot vijftien negerslokken wel betekende, maar knorde ten laatste:
„Nou goed...” Toch stond zijn gezicht nog steeds even verontwaardigd als had een zendeling voorgesteld, een hongerige haai te voeden met gebraden piepkuikens. Toen werd de vredige stemming verstoord door de neger die vanaf het dek schreeuwde:
„Mister Garrigle, sir... Negers!”
Beide Schotten stoven op... Zowaar! Een oorlogskano had heel slim van de nieuw aangekomen schoener gebruik gemaakt, door achter het zeilschip te naderen, was er snel omheengevaren en lag al bijna onopgemerkt achter de steven van de Frisco, vóór de neger met zijn scherpe oren het riemgeplas bespeurde. Abercrombie keek even, greep MacGarrigle het geweer uit handen en loste een schot.
„Ata mapua kiri kiri!” brulde hij en schoot weer. De kogels ploften vlak naast de kano in zee. De zwarte roeiers hieven een klaaglijk gehuil aan en roeiden weg zo hard ze konden.
De schoenerkapitein gaf zijn collega het geweer terug en ging tevreden op zijn dekstoel liggen.
„Ze zullen met mij geen grappen uithalen,” grinnikte hij.
Mac zette het geweer tegen de brug en krabde op zijn grijsharige hoofd.
„Brengt dat geschiet van jou geen verkoeling in je verhouding tot die eilanders teweeg?”
„Welnee,” zei de ander luchtig. „Ik heb ze wel vaker een paar kogels om hun oren gestuurd als ze vervelend werden. Ze eten altijd uit mijn hand. Ik breng veel te mooie bullen voor ze mee, man! Gramofoonplaten met dierengeluiden voor het opperhoofd, om maar te zwijgen van fantastische toverdingen als draagbare radio’s (waar ze overigens steeds nieuwe batterijen voor moeten hebben), koperen speeldozen, kaleidoscopen van een kwartje, electrische zaklantaarns en een kist vol met sissers en voetzoekers voor de medicijnman. Deze medicijnman heeft een ongekende macht over de hele stam en die dankt hij aan mij, door geschenken zoals: een toverlantaarn, een tweedehands Bell and Howell cinemaprojector, een electriseermachine en een electrische belinstallatie. Bovendien een paar flesjes wonderolie en wat slaapmiddelen. Daar doet hij wonderen mee. Hij zal zich wel duizendmaal bedenken vóór hij een verzoek van mij niet inwilligt. Ik garandeer je dat er morgen hier vijftien stevige knapen aan boord zijn. We zorgen dat we stoom op hebben... die kerels stappen aan boord; we geven ze een brouwsel van gecondenseerde melk met een scheut whisky en wat Soneril-tabletten en jij trekt de stoomklep open. Als ze wakker worden, zijn we honderd mijl van het eiland weg.”
„O ja? En wie stoken de vuren op vóór die zwarten aan boord komen?”
„Jouw neger en de helft van mijn Kanakenbemanning.” was het antwoord. „We beginnen te stoken zodra het donker is en morgen varen we af. Basta.”
* * *
Toen de zon onder ging, vlamde het zoeklicht op, en elke vijf minuten werd het één slag over de lagune rondgedraaid. De felle, blauwwitte straal veegde over het zacht deinende water... dat vrij bleef van oorlogskano’s.
Een deel der bemanning van de Annie Laurie, bestaande uit tien grote, potige, bruine kerels, klom aan boord. Abercrombie legde zijn bootsman uit, waar het om ging en tien minuten later waren zij bezig. Vele handen maken licht werk.
De Chinees slofte af en aan met koffie en hete beschuitbollen. Het begon op een intiem feestje te lijken! Te middernacht brandden de vuren als lieren; om één uur hadden de ketels stoom op. MacGarrigle rende de stalen trappen op en af als een behendige aap; in de ene hand een oliekan; in de andere zijn eeuwige dot poetskatoen. De olie op de hete pijpen en stangen rookte en sputterde. De stoom trilde in de ketels.
In de hoek van de machinekamer draaide de grote dynamo, gedreven door een kleine stoomturbine. Alle lichten in het schip brandden weer.
De negers, vanaf een veilige afstand ademloos toeziend, zagen één voor één rijen van lampen aangaan tot het vrachtschip, met alle laad- en loslichten aan eruit zag als een grote Kerstboom.
„Vuren afdekken!” beval MacGarrigle.
De stoom blies weg door de veiligheidskleppen. De schroef draaide proef achteruit. De koperen tafelbellen, die aan de ankerketting hingen, ratelden en rammelden in wilde cacophonie, toen de Frisco, met haar schroef achteruit slaande, aan haar ankerketting lag te rukken.
„Alles O.K.,” bromde de oude Schot tevreden. Hij was een permanente bron van verbazing en eerbiedige vrees voor de twaalf matrozen van de Annie Laurie om hem heen. In het begin waren zij enigszins nerveus in die vreemde omgeving en dat werd helemaal bar, toen MacGarrigle de grote stoomklep opentrok en de schroef achteruit ging draaien. Toen de krukassen wentelden en de hele machinerie sissend en blazend in gang kwam, ontstond er bijna een paniek.
Alleen het geblaf van Abercrombie hield hen in bedwang en langzaam wenden zij een beetje aan dat duivelse lawaai.
Het was een fantastisch gezicht. De rosse gloed der vuren bescheen de donkerbruine of zwarte lijven der Kanaken en negers. Grote, glijdende schaduwen vielen in de hoeken van de machinekamer. De glans der electrische peerlampen fonkelde in de geoliede, gepolijste stalen stangen en buizen.
Het was een eenvoudig werkje om de ketels op stoom te houden. Dat konden twee negers niet alleen op hun sloffen af, maar zelfs op hun blote voeten. Abercrombie stuurde zijn bemanning terug naar de Annie Laurie om uit te rusten en te slapen. Zelf bleef hij bij MacGarrigle op de brug van de Frisco. Zij praatten weinig.
Na verloop van tijd ging MacGarrigle slapen op de brug, maar Abercrombie was daar met geen stok toe te bewegen.
„Niets ongezonder dan onder de open hemel slapen,” zei hij, floot schel op zijn vingers en werd even later door zijn eigen sloep, bemand met vier matrozen, afgehaald.
„Tot morgenvroeg,” waren zijn laatste woorden.
„Reken maar!” antwoordde zijn collega.
* * *
Om zeven uur de volgende ochtend stak een sloep van de Annie Laurie af met in de boeg kapitein Abercrombie die op zijn knieën een batterijradio hield die bright-up speelde. De muziek was wel enigszins vreemd, gezien de omstandigheden, want er was juist een uitzending van de „Danse Macabre” van Saint Saëns, maar dat ging de negers toch te boven. Gelukkig ging het Abercrombie óók te boven, want die bijgelovige Schot zou zonder twijfel rechtsomkeert hebben gemaakt als hij had beseft wat er werd gespeeld.
Op het strand werd hij opgewacht door een gepluimd en gespeerd escorte dat hem in statie begeleidde naar het dorp, waar het opperhoofd en de medicijnman hem vol spanning verbeidden temidden van de resten van enkele afgebrande hutten. De gehele atmosfeer was uitermate vriendelijk en het opperhoofd wenste, namens zijn gehele stam, zoetsappig te weten wat er gedaan moest worden in het geval van dat stalen schip, dat nu al wekenlang in de baai lag, hem al enkele dappere krijgers had gekost en nog geen cent aan buit had opgeleverd.
Daarna kreeg Abercrombie een uitvoerig relaas te horen wat er was gebeurd met O’Connor en zijn troep muiters, die zo roekeloos het eiland waren doorgetrokken, op zoek naar negers.
Het volgende was gepasseerd:
De woeste, roodharige O’Connor was met de anderen het bos ingetrokken, doch had niets kunnen ontdekken dat op negers leek. Zij hoorden alleen het verwijderd geluid van een tom-tom... bedoeld om de muiters verder te lokken en O’Connor en zijn troep waren inderdaad op dat geluid afgegaan. Het woud werd langzaam dichter en de muiters waren kennelijk verheugd geweest toen zij uitkwamen op een smal maar goed begaanbaar pad, dat leidde in de richting waaruit zij het eentonige geluid van de tom-tom vernamen. Haastig trokken zij over dat pad voort, volkomen onwetend van het feit dat links en rechts, voor en achter hen, achter het scherm van dicht, tropisch groen, negers mede oprukten.
De eerste vijandige daad was echter niet van de zwarten uitgegaan. O’Connor sloeg een hoek van het pad om en zag onverwacht een kleine, open ruimte waarin vier grashutten stonden. Onder dreigend geschreeuw werden de hutten doorzocht, maar dat leverde weinig op: zij waren verlaten. Toch gloeide voor een ervan een vuur en binnen een omheining graasden enkele geiten. Eén der muiters doodde de dieren met pistoolschoten en een tweede schopte baldadig het vuur tegen de graswand van een der hutten. In een minimum van tijd stonden ze alle vier in lichterlaaie.
„Voorwaarts!” had O’Connor geschreeuwd. „Verderop zullen we wel méér van die bijenkorven vinden.”
De muiters verlieten de brandende open plek over een tweede pad, doch zij hadden daar nog geen honderd meter over afgelegd, toen een van hen door de struiken een zwarte gestalte zag wegglippen. Hij legde aan... het schot knalde... een kreet van pijn uit het gebladerte... Het volgende moment klonk een tweede huil. O’Connor wierp de armen in de lucht, liet zijn geweer vallen wankelde en zakte dan ineen. Uit zijn borst, ter hoogte van de hartstreek, staken twee korte werpsperen.
O’Connors kornuiten stonden even ontsteld, doch barstten dan uit in een wraakzuchtig geschreeuw. Zij konden echter weinig ondernemen. Aan weerszijden van het smalle pad stond de dikke, dichte haag van tropisch groen waaruit geen menselijk geluid tot hen doordrong... slechts nu en dan klonk boven hen het schreeuwen van een aap of het gekwetter van vogels. De woede der muiters veranderde snel in vrees. Vanwaar waren die speren aan komen suizen? Met de geweren in de aanslag tuurden zij gespannen naar die bladermuren waaruit elk ogenblik nieuwe speren konden komen vliegen om een volgende van hen naar de eeuwige jachtvelden te zenden. Eén van hen loste krijgshaftig een schot wildweg in het dichte gebladerte... geen antwoord. Geritsel ergens links... Zij wendden zich om en schoten daverden in het bos... Geritsel boven hen! Was het een aap? Of haalde een neger zijn arm, met de speer erin, naar achteren, gereed voor de fatale worp? Een nieuwe salvo knalde... Het enig resultaat was het ritselen van afgerukte bladeren en takjes die naar beneden vielen. Zij hielden het niet lang uit.
„Kom mee!” brulde een der twee overgeblevenen. „Als we hier blijven gaan we eraan! We zitten hier in de val.”
Zij gingen aan de haal; het smalle bospad op met de geweren in de hand, en bleven rennen tot zij een tweede, grotere open plek bereikten, waar minstens vijfentwintig hutten in een grote cirkel stonden. De vuren rookten nog en op sommige ervan dampten de kookpotten nog in het felle zonlicht.
Aan de rand van deze vlakte stonden de twee muiters stil. De achterste loerde zenuwachtig over zijn schouder naar het oerwoud achter hem.
„Laten we alsjeblief in een van die hutten dáár gaan zitten,” hijgde hij. „Daar zijn we tenminste niet zo’n ideale schietschijf als hier.”
Zij draafden zwetend de platgetreden plek over, passeerden enkele hutten en hielden halt in het midden van het dorp. De middagzon blakerde op hun hoofden. Geen windje verstoorde de loodrecht opstijgende rookkolommen der kookvuren. Het was zó stil, dat het gonzen der insecten en het borrelen van het water in een der kookpotten onnatuurlijk luid klonken.
De voorste muiter trad op een der middelste hutten toe, stak zijn geweer door de opening en riep:
„Is daar iemand?”
Op deze dwaze vraag volgde geen antwoord. Hij bukte zich... de hut was leeg. Het volgende ogenblik waren hij en zijn maat erin verdwenen. Het dorp op de open plek lag vredig en verlaten... Maar die vredigheid duurde niet lang. Zonder enig gerucht te maken sloop een zwarte gestalte uit de bosrand te voorschijn, zich op handen en voeten voortbewegend, dekking zoekend achter de hutten. Een tweede volgde... een derde... een tiende. Van alle zijden kropen nu zwarte gedaanten door het lange gras. Zouden de twee blanken in de hut dan niets merken?
Als een wraakgestalte verhief zich plotseling een neger uit het gras met in de hand een vlammende tak uit een der vuren; in de andere hand een werpspies. De brandende tak kwam terecht op het grasdak van de hut die de muiters verborg. De spies suisde door de lucht en doorkliefde de rieten wand. Twee schoten knalden tegelijk. De neger plofte terug in het hoge gras. Was hij getroffen...? Van alle zijden sprongen nu zwarten omhoog. Sommigen slingerden brandende takken; anderen wierpen speren of schoten pijlen. Nauwelijks zichtbaar door het felle zonlicht lekte een vlam omhoog... een plek op het grasdak werd eerst bruin; dan zwart. Een rookwolk steeg op van de plaats waar een vlammende, knetterende tak tegen de zijwand was aangevallen.
Vanuit de hut klonk nu wanhopig geschiet, in razend tempo. De muiters zagen in dat zij binnen enkele tellen hun schuilplaats zouden moeten verlaten en trachtten hun vijanden door een hagel van kogels schrik in te boezemen.
De lucht was vermengd met een bijtende, gelige rook en de beide zwetende mannen konden niet goed meer de korrels op de lopen van hun geweren onderscheiden; laat staan de zwarte negers in het hoge gras. Steeds venijniger kwamen de speren door de rook aansuizen, de rietwanden vaneensplijtend. Geworpen stenen sloegen delen van het brandende dak naar binnen en maakten rook en hitte nu ondraaglijk.
„We... moeten... eruit...,” hijgde de kleinste, naar frisse lucht snakkend. „Nu... meteen... en... niet... wachten.”
De andere muiter zat op de vloer en drukte de knuisten in zijn van tranen stromende ogen.
„N...naar... buiten... stormen... en als gekken... schieten... en door:.. de cirkel... breken....”
Zij stonden kuchend op, hun ogen dichtgeknepen tegen de bijtende rook en schoven de laatste patroonhouders in hun pistolen.
„Klaar?”
„Ja!” was het gehijgde antwoord.
Zij kwamen niet ver. Hun ogen, vol rook en tranen, belemmerden hen het zuiver mikken. En zelfs al was dat niet het geval geweest, dan nog hadden zij weinig kans gehad. Toen zij naar buiten stoven, hun wapens schietgereed, was er geen zwarte te zien; die lagen in het lange gras of achter bomen en struiken verscholen. Beide mannen strompelden buiten adem op de bosrand toe. Achter hen en tussen de hutten rezen de zwarte gedaanten bij tientallen op. Geluidloos suisden hun speren...
De twee muiters bereikten de bosrand nimmer. Zij lagen roerloos in het hoge gras tussen twee hutten; enkele korte speren in hun rug. Zij hadden hun lange lijst van wandaden met een bittere dood moeten boeten.
Het was overigens niet slim aangepakt van de heren O’Connor en kornuiten. Drie padvinders van om en bij de zeventien jaar zouden het vermoedelijk een stuk beter hebben gedaan! Men kon de negers moeilijk iets verwijten. Zij waren op hun eigen eiland overvallen door drie misdadigers en zij hadden zich naar beste kunnen verweerd. Het was dus ook wel verklaarbaar, dat zij het stoomschip Frisco, dat in de lagune voor anker lag, niet bijzonder vriendschappelijk gezind waren. Waren die drie roofzuchtige blanken niet van dat schip afkomstig? Dat de enig overgebleven blanke aan boord van dat schip een oude chef-machinist was, die niet de minste zin had om in een gevecht verwikkeld te raken, dit kon zelfs de medicijnman niet weten.
* * *
Toch maakte alles wat er gebeurd was, dat de medicijnman en het opperhoofd wel een schuldig gevoel hadden. Het kwam nu eenmaal niet te pas, blanken te vermoorden, hoe gerechtvaardigd dat overigens ook mocht schijnen. Zoals sommige vogels in verschillende landen bij de wet beschermd zijn, zo werden eeuwenlang die vreemde vogels, de blanken, in de Pacific door een ongeschreven wet beschermd. Dit alles was reden dat de eilandbevolking de komst van de hen zo bekende Annie Laurie ditmaal met gemengde gevoelens tegemoet zag. Zouden die blanken één lijn trekken en subiet het eiland gaan brandschatten? Of eerst wegzeilen om meerdere versterking te gaan halen?
De eerste middag bracht geen uitsluitsel. Het eerste definitieve nieuws was slecht: Kapitein Abercrombie zat met de Brullende Blanke Duivel boven op de brug van het stoomschip te eten en hun bulderend gelach schalde over de lagune.
Het opperhoofd ging te bed liggen met schele hoofdpijn van de zorgen en zijn vrouwen zaten om hem heen om hem koelte toe te wuiven. Het opperhoofd moest goed nadenken en hoe méér hij nadacht, hoe meer zijn hoofd pijn ging doen. Hij had niet alleen van de Annie Laurie blijkbaar niets goeds te verwachten, maar zijn oude en zeer profijtelijke handelsrelatie met die schuit leek óók verdwenen. Angstig en onstuimig klopte daarom des opperhoofds duistere hart toen om zeven uur de volgende ochtend hem het bericht werd gebracht dat van de Annie Laurie een sloep was gestreken waarin kapitein Abercrombie was gezeten, met op de knieën een spelende Rajo-Rajo. Toen de sloep op het strand liep steeg Abercrombie langzaam uit. Hij stelde de vier Kanaken-matrozen aan weerszijden van hem op als een erewacht, plaatste de radio duidelijk zichtbaar op de voorplecht én draaide de knop op Honolulu. Bulderend schalde een mars van Philip Sousa over het strand. Het was een indrukwekkend en traditioneel begin, erop berekend, de negers te doen begrijpen dat alles bij het oude was. Alles liep inderdaad gesmeerd. Abercrombie werd met veel vreesachtige strijkages en buigingen naar de hut van het opperhoofd gebracht terwijl zijn eerste stuurman (die het klappen van de zweep kende) een kist ging afleveren aan de hut van de medicijnman.
In de zakken van het wijde, witte tropenjasje, met goudgalon versierd, dat Abercrombie steeds voor deze gelegenheden aantrok, zaten de meest heerlijke dingen: een pakje gesausde Virgínia-pruimtabak van 5 dollar-cent; twee stukken chocolade zonder tropenverpakking (zo slap als pap), een groot blik gesuikerde, gecondenseerde melk, een duveltje in een doosje en een grote damespoederdoos vol met krijtwit toiletpoeder. Voorts zat in Abercrombie’s binnenzak een litersfles met een eigen drankmengsel dat bestond uit twee delen whiskey, twee delen likeur en één deel rum. Abercrombie zelf vond het een ondrinkbaar duivelsbrouwsel, maar het negeropperhoofd was er verzot op. De kapitein kende zijn pappenheimers! Nadat het eerste ijs aldus weer was gebroken verzocht hij het opperhoofd om vijftien stevige dragers om gedroogde vis, enkele varkens en copra aan boord te brengen. Het werd onmiddellijk toegestaan. Het opperhoofd kende zijn geluk niet. Van louter opluchting dronk hij de fles duivelsbrouwsel voor de helft leeg. Wat was dàt spul lekker! Had de kapitein nog meer aan boord...? O, ja! Flessen vol! Als die vijftien man meteen meekonden, zouden ze een fles vol voor hem mee terugbrengen.
O, ja... die vijftien man. Onmiddellijk! Het opperhoofd klapte in zijn vette handen. Had de kapitein er geen vijfentwintig nodig...? O.K. Dan maar vijftien. En beladen met voedsel; zoveel ze dragen konden.
* * *
Twee uur later was het vooronder van de Frisco, waarheen die vijftien schamel geklede heren waren vervoerd, versierd met de lichamen dier vijftien negers; in snorkende staat. Zij lagen te slapen in alle denkbare houdingen; sommigen met het hoofd rondom een koffergramofoon op de vloer waarop nog de laatste plaat lag die gespeeld was: een His Master’s Voice geluids-effect-opname van blaffende honden. Sommigen hielden hun vingers nog gekromd door de oren der kroezen waarin Abercrombie zijn mengsel van gecondenseerde melk, whiskey en een slaapmiddel had laten uitschenken. Binnen de tien minuten had dit het ganse gezelschap in diepe slaap doen verzinken. Het was toen precies één uur in de middag.
Om vijf over één begon de grote stoomlier aan dek ratelend te draaien. De ankerketting kwam omhoog en de neger sneed één voor één de tafelbellen eraf, onder ademloze belangstelling der bruine Kanaken die dat schitterend vonden. Een ankerketting met bellen! Een tros werd uitgebracht naar de Annie Laurie. Precies om half twee kwam het tweede anker los en trok MacGarrigle de stoomklep open. Op de brug stond kapitein Abercrombie. Hij mocht dan aan zeilschepen gewend zijn, maar met een stuurwiel omgaan kon hij als de beste.
Om vijf minuten over twee passeerde de Frisco met bruisende boeggolf en loeiende stoomfluit de doorgang door het rif en zette koers naar de dichtstbijzijnde kleine eilandengroep. Zij had de Annie Laurie op sleeptouw en kon dus niet het risico lopen, in een storm te raken, in volle zee. Bovendien was er te weinig proviand aan boord. De beide kapiteins hadden besloten, van eiland tot eiland te varen en het zekere voor het onzekere te nemen.

Nieuwe verwikkelingen met muiters

Hoe was intussen de toestand op het eiland, waarop Arie, Jan en Bob zo succesvol hun invasie hadden gepleegd?
Aan boord van het door de muiters bezette jacht, de Willi Waw, was bij het gloren van de nieuwe dag alles nog in diepe rust. De drie muiters: de krombenige, rode Mickey Mouse, de platneuzige Harry en de blonde, hinkende Barney waren laat de avond tevoren gaan slapen zonder enig vermoeden dat nog diezelfde nacht drie vermetele jongens een invasie op hun eiland op touw zetten. Jack hadden zij van boord gestuurd met de gewone opdracht, bij zonsopgang terug te komen. Zij hadden het vlot naar het jacht terug getrokken en voelden zich dermate veilig, dat zij niet eens de moeite hadden genomen, de touwladder, die van de onderste stang der verschansing afhing, op te halen. Gewoonte maakt zorgeloos.
De onderlinge ruzies der drie muiters waren de laatste dagen sterk verminderd. Sinds hun getalsterkte door de loop der gebeurtenissen met de helft was verminderd en een van hen drieën gewond was geraakt, was hun saamhorigheid sterk gestegen. Ieder der drie desperado’s wist, dat er minstens drie gezonde kerels nodig waren om het jacht behoorlijk te doen wegzeilen. Elk van hen wist, dat hij de andere twee nodig had, en dus omringden zij elkaar met een voor hun doen welhaast roerende zorg. De matroos Barney (die bij hun laatste overval op het eiland der drie jongens een beenschot had opgelopen), hadden zij op het hart gedrukt zich vooral te ontzien. Tweemaal per dag werd zijn wond met Superol uitgewassen en verbonden met een nieuwe reep schoon laken.
De dag brak aan met de snelheid, de tropen eigen. De schaduwen, geworpen door de aan het kajuitplafond hangende petroleumlamp, begonnen te vervagen. Achter de open deur en achter de patrijspoorten ging de duisternis over in bleke schemer. In de kajuit waarin de muiters sliepen werd het even snel licht als op een schouwburgtoneel als de lampen worden opgedraaid om de dageraad aan te duiden. Harry en Barney lagen op matrassen op de vloer; het hoofd naar de open deur gewend. Zij hadden zich in geen dagen geschoren. Waarom zouden zij ook? Hun geweren stonden rechtop tegen de wand. De kleine Mickey Mouse sliep op een bank tussen de kaartenkast en de linkerkajuitwand. De armen had hij op de borst gekruist en zijn roodbaaien hemd, aan de hals wijd open staande, liet een driehoek met zwart kroeshaar begroeide borst zien. Tussen het haar en het hemd was nog juist het heft van het beruchte Mickey-Mouse-mes zichtbaar... Het mes waarvan zijn kornuiten wisten dat het iedere dag door hem werd geslepen en gewet. Hij droeg het in een lederen schede vlak onder de linkerschouder. Om zijn behendigheid met dat wapen werd de kleine, krombenige matroos door zijn metgezellen ten zeerste gevreesd.
Het eerste, vurige segment zonnebal rees boven de gladde, blauwgroene horizon van de oceaan en wierp haar horizontale stralen over het dek. Zij kropen snel verder, naarmate de zon rees en bereikten aldra de rustig slapende gestalte van Mickey op de bank.
Zij werkten als een wekker. Nauwelijks beroerden de warme stralen het gezicht van de kleine muiter, of hij ontwaakte knorrend, strekte zijn kromme beentjes, hief de armen boven het hoofd en stootte zijn knokkels gevoelig aan de kaartenkast achter hem.
„Verdraaid!” snauwde hij, ging op de rand van de bank zitten en keek neer op de twee anderen die op hun matrassen nog in diepe rust lagen.
„Luilakken! Zou je niet eens wakker worden . . .!”
Mickey’s rechtervoet porde Harry tussen de ribben. Deze schoot met een verwilderd gezicht overeind en graaide naar zijn geweer.
„Wa . . . wat is er aan de hand?”
„Of je nóóit wakker wordt. Ik zit hier al een half uur te schreeuwen.” Barney ontwaakte nu ook. „Hoe is ‘t met jouw poot?”
„Grote bereklauwen,” gromde de aangesprokene, „wat heb ik een dorst! Geef es een beetje water, Mickey.”
De kleine muiter keek verontwaardigd op hem neer en spuwde toen in een boogje over hem heen.
„Ik zal je voortaan wekke met een ochtendzoentje en thee met beschuit. Nou goed? Wat denk je dat het hier is? Een rusthuis voor muiters op leeftijd?”
Harry begon zwijgend zijn schoenen aan te trekken en klom geeuwend de trap naar het dek op. Zijn zware schoenen klosten over het dek naar de kombuis. Mickey inspecteerde onderwijl de wond aan Barney’s dijbeen.
„Zie je wel,” knorde hij tevreden. „As je maar doet wat Mickey zegt, komt het best voor mekaar.” — Hij gaf een paar flinke knepen rond de wond om te zien of er soms vuil uitkwam. Barney gaf een paar schreeuwen van pijn.
„En nou nog een paar dagen rustigjes an, maat, dan merk je der niks meer van.”
Een paar nieuwe repen laken, gedrenkt in een sterke Superol-oplossing vormden een vers verband. Zuchtend vanwege zijn in de loop van de nacht stijf geworden spierweefsels begon Barney rond te hinken. Mickey klom eveneens aan dek.
„Die donderse vent is wéér te laat,” grauwde Harry, die over de verschansing naar het eiland hing te kijken. „ Ik heb ‘m anders duidelijk genoeg gezegd dat-ie met zonsopgang hier moest zijn en niet een uur of twee later.”
Harry snauwde:
„Waarom is-ie er dan niet? Denkt-ie, dat we zelf ons eten gaan klaarmaken en koffie zetten? Of dat-ie hier alleen komt om zijn geklutst eitje klaar te vinden staan? Die rijkeluismanieren moeten die kerels zo langzamerhand es afleren.” — Hij spuwde over de verschansing in zee om zijn verontwaardiging te uiten.
Barney kwam nu ook de trap op hinken en kwam achter hen staan; een pijp opstekend. De dag was windstil begonnen en de rook kringelde blauw om zijn stoppelbaard. De muiter genaamd Harry staarde wraakzuchtig naar de kust van het eiland en kamde met de vingers door zijn rossige haar, elke minuut nijdiger wordende, tot hij ineens uitbarstte:
„Alle mensen! Nou wordt het me toch te gortig. Ga mee, Mickey! We gaan die kerel ophalen en een paar flinke trappen verkopen. Dan is-ie tenminste morgen wel op tijd. Blijf jij maar hier, Barney.”
„Okay,” knikte die, „maar blijf niet te lang weg, want ik verveel me toch al een rotje hier.”
„Waarom pik je niet een bioscoopje?” hoonde Harry, zich in de kajuitsopening buigend om zijn geweer op te vissen. Mickey nam ook een geweer en even later klommen beide mannen langs de touwladder op het vlot. Voorzichtig, om het kleine platform niet te laten kantelen onder hun gewicht, begonnen zij zich langs het naar de oever gespannen touw over te trekken. Barney boven hen aan de verschansing staande, vierde langzaam het touw dat zij gebruikten om het vlot mee naar het jacht terug te halen als hun duvelstoejager Jack of Hennessey des avonds vertrokken was.
Het vlot was ongeveer halverwege het strand, toen beide mannen erop, die al hun aandacht gebruikten voor het bewaren van hun evenwicht, werden opgeschrikt door een verrassend geluid. Zij staarden elkaar aan, en daarna naar Barney, op het jacht.
„Asjemenou,” mompelde Mickey en keek Harry weer aan. „Heb jij gehoord, wat...”
„Het lijkent wel een stoomfluit,” begon deze, en verbleekte.
Toen schalde Barney’s opgewonden stem over het water, en zijn arm wees naar de open oceaan:
„Daar komen twee schepen! Een stoomschip en een zeilschoener!”
Mickey en Harry begonnen te tieren, en trokken zich zo haastig zij konden naar het jacht terug, want de romp van de Willi Waw lag precies tussen hen en de open zee in, zodat zij niets konden zien zolang zij op dat vlot zaten. Barney zou hen even een handje helpen, maar rukte te hard aan de lijn, zodat het een haar scheelde of beide muiters waren in zee geplonsd. Zij hingen wanhopig aan het ver doorbuigende touw, en trachtten het evenwicht van het vlot te herstellen. Hun getier knetterde tegen de wand van het jacht omhoog.
„Dat mot ‘er nog bijkomme!” gromde Harry, toen zij weer voorwaarts gingen. „Dat er een paar nieuwsgierige schuite komme opdage om der neus in onze zaken te steke.”
Mickey Mouse spoog zenuwachtig een straal tabakssap in het heldere zeewater, greep ongeduldig de derde sport van de touwladder en stond even later aan dek, met de hand boven de ogen uitkijkend over de zonovergoten, fel-lichtende zeeoppervlakte.
Grote, zwarte rookwolken stegen op uit de schoorsteen van het voorste schip en lieten een langgerekte, donkere veeg na in de windstille lucht. Recht in het zog van het stoomschip en een flink eind erachter kwam een veel kleinere schoener, ontdaan van alle zeilen. De twee schepen koersten schuin naar de plaats waar het jacht voor anker lag.
„Nou zal je het gegooi in de glazen hebben,” weeklaagde Barney ongerust, op zijn gezonde been staande. „Wat komme die twee hier nou zoeke?”
„Jou natuurlijk,” snauwde Mickey. „Gebruik toch je botte hersens. Zie je dan niet dat die schoener op sleep ligt? Die hep averij gehad in een storm of zo en wordt hierheen getrokken voor een of andere reparatie.”
„Goed. Best mogelijk. Maar wat motte we die lui vertelle as ze ons aanklampe? Want dàt doen ze vast en zeker.”
„Is dat zo ingewikkeld? Luister: Wij motte dit jacht in opdracht van de eigenaars van Sydney naar Hawaï brenge. Alle papiere liggen in de kajuit en die zijn in orde. Wij zijn alleen maar de bemanning om het schip over te brenge. Wij hebbe ook averij gehad in de laatste storm. Daarom ligge we hier zonder sloepen en onze kapitein is bij de storm overboord geslagen. Gesnapt?”
De andere twee knikten en bromden instemmend, geen oog aflatend van de beide schepen die nu snel naderden. De felle en nog laag staande zon scheen recht in hun ogen en bemoeilijkte het uitzicht zeer.
„As die lamme zon maar niet zo in me ogen scheen...” bromde Harry. „Dat schip lijkent zo machtig veel op...”
Alsof hij een sluimerende gedachte van de andere twee uitsprak, kwamen de antwoorden:
„Het is as twee druppels water de Frisco.”
„Klets niet,” snauwde Mickey nerveus. „Het is onze Frisco. Met die rare, korte pijp waar we een stuk hebben afgezaagd. Met O’Connor en de anderen erop. Die boeven!!”
Er viel een korte pauze, waarin de hersens der drie muiters op topsnelheid werkten, Mickey was de eerste die weer sprak.
„Al zijn leven hebben ze dat andere schip, die schoener...”
„Ook ingepikt, net als wij de Willi Waw?” maakte Barney de zin af. „As we zo doorgaan hebben we langzamerhand de man ieder een schip.”
Maar Harry, nog steeds tussen zijn vingers door turend, schudde het hoofd:
„Ik vertrouw ‘et niks. As het maar niet andersom is.”
„Hoe andersom, sufferd? Dat dat zeilschip onze Frisco sleept soms?”
„Nee, muilezel. Stel dat de bemanning van die schoener onze kameraden te graze heeft genomen, aan boord is gegaan van de Frisco en nou hun eigen schip op sleep hebben? As je mij vraagt, kenne me beter de kat eerst effe uit de mast kijke.”
De roetzwarte wolken boven de pijp van de Frisco waren al sinds enige tijd aan het dunnen. Zacht gleed het schip zijn vaart uit. De tros, die beide schepen verbond, verslapte door het water. Zij konden nu de naam van de schoener ontcijferen: Annie Laurie.
„Nooit van gehoord,” mompelde Barney.
Aan het dek van beide schepen liepen bruine en zwarte inboorlingen heen en weer.
.,Zie jij één enkele blanke?” vroeg Harry. „Niks as negers.”
„Ik snap der geen steek van. Dadelijk zitten der alleen maar negers op. Het is natuurlijk de nieuwe oorlogsvloot van de Salomons-eilanden.”
„Klets geen onzin,” snauwde Mickey, die geen gevoel voor humor had. „Negers kenne geen stoomschip besturen. Daarginds staat een geroutineerde zeeman op de brug, dat ken je zó wel zien.”
De beide schepen waren nu tot op enkele honderden meters afstand genaderd. Met een plons werd de sleeptros losgesmeten en een seconde later ratelden de ankerkettingen van beide schepen door de kluisgaten. De ankers plonsten in zee, maar nog steeds liepen op de dekken slechts negers en Kanaken rond; de meesten slechts gekleed in lendendoekjes.
* * *
Alles wat er op het jacht en op zee was geschied sinds zonsopgang was door Bob Evers en de drie anderen vol spanning bespied. Zij hadden hun aandacht zo geconcentreerd op de twee muiters op het vlot, dat ook voor hen eerst het doffe geloei van de stoomfluit hun aandacht op de naderende schepen vestigde, en het duurde niet lang, of ook zij hadden de Frisco herkend.
„Onze Frisco, Jan! Waar komt die ineens vandaan gespookt met dat rare schuitje er achteraan?”
Jan grinnikte en zei toen lijzig en vergenoegd:
„Ik geloof dat we nou een hele hoop opwinding gaan beleven, jongens!”
„Dat haalt je de koekoek!” beloofde Hennessey met schitterende ogen. „Al zijn leven is ons goud nog aan boord, daar.”
Jack trok eens aan zijn neus en zei droog:
„Daar zou ik maar niet al te vast op rekenen.”
„Het ziet er naar uit, jongens, of we hier wel even zoet zijn... Afwachten is de boodschap tot we hebben uitgekiend hoe dat allemaal in elkaar zit.”
„En Arie zit intussen zoet te wachten tot we hem komen vertellen dat de Willi Waw veroverd is en de muiters gevangen.”
„As-ie even geduld heeft,” grinnikte Jan. „Krijgt-ie drie schepen gepresenteerd in plaats van één. Denk je eens in: drie complete kombuizen inplaats van eentje. Hij zal denken dat-ie in het Paradijs is.”
Hennessey maakte een ongeduldig gebaar:
„Verkoop nou geen geintjes, jongens. Wat moeten we doen?”
Bob keek hem verbaasd aan:
„Dóén? Geen spat. We wachten even af en kijken goed uit. Er zal zo dadelijk genoeg gaan gebeuren, denk ik. Bovendien...“
Een luid geratel onderbrak hem..... 
„Daar gaan de ankerkettingen. Het spul kan gaan beginnen.”
* * *
Voor een der midscheepspatrijspoorten van de Frisco stond MacGarrigle en tuurde ingespannen over het water naar het hem zo welbekende jacht: Willi Waw. Hij keek lang en toen hij zich eindelijk van het ronde raampje afwendde, lag er een zorgelijke trek op zijn bruin, gerimpeld gelaat. MacGarrigle had alle reden om zorgelijk te kijken, want in de drie gestalten die, geleund over de verschansing van het jacht, naar de twee nieuwaangekomen schepen tuurden, had hij zonder veel moeite drie muiters herkend. En deze drie bandieten wisten zonder enige twijfel het een en ander af van de aanwezigheid van de goudschat op de Frisco! Dat móést zo zijn, want zij waren bezig geweest met de plundering van de Willi Waw, toen het gevecht daar aan boord begon. MacGarrigle was nu verheugder dan ooit dat hij Abercrombie niets van die goudschat had verteld... Er stonden al complicaties genoeg voor de deur. Gouddorst was iets dat zelfs een bezadigde Schotse schoenerkapitein binnen twee dagen tot een gevaarlijke gek kon maken. Waarom, o, waarom moesten zij, van alle duizenden eilandjes in de hele Zuidzee, nu juist op dit éne aankoersen en ankeren op minder dan een geweerschots afstand van die muitende bandieten!...
En toch was er niets aan te doen geweest. De Frisco was bij nacht langzaam varende de eilandengroep genaderd en toen de zon opging, had Abercrombie plotseling het witte jacht zien liggen en een „toet” gegeven op de stoomfluit. Toen MacGarrigle daarna uit een patrijspoort loerde, was het al véél te laat geweest om nog iets te doen...
In gedachten zegende de machinist de inval die hij enige dagen geleden had verwerkelijkt. Toen het schip, met zijn negerbemanning eenmaal goed en wel onderweg was, was Abercrombie weer op zijn eigen schoener gaan slapen en daarvan had Mac gebruik gemaakt om enkele der negers in het voorste kolenlaadruimte een gat te laten graven. Vier man waren er meer dan twee dagen en twee nachten mee bezig geweest. Die negers hadden niet het flauwste besef van wat zij deden. Als MacGarrigle hen opdracht had gegeven, de masten van het dek af te slopen, hadden zij dat óók heel gewoon gevonden. Om kolenverschuivingen te voorkomen, had de machinist het gat met balken en rondhouten geschoord, naarmate men dieper groef. Toen een diepte van twee-en-een-halve meter was bereikt, had hij de negers weggezonden. De daarop volgende nacht had de oude, slimme Schot allen opgesloten in het vooronder en de machinekamer en enkele uren gewerkt aan het overbrengen van zijn schat. Hij smeet al het goud lukraak beneden in het gat, nadat hij er eerst een zeil in had gelegd, en ten laatste sloeg hij de rondhouten weg en veroorzaakte zo een kolenlawine, die alles met een twee meter dikke laag steenkool bedekte. Dat was dat geweest.
MacGarrigle klom langzaam naar het sloependek en vandaar, staande achter een reddingboot, loerde hij in het rond. De brug, schuin boven hem, was verlaten. Beneden hem, op het grote dek, waren enkele Kanaken bezig een sloep, die in haar davits hing, in orde te maken. Abercrombie stond er vergenoegd bij; de handen op zijn rug. Hij stapte in, gaf een teken en gierend daalde de sloep om met een plof op zee te belanden. De twee roeiers stieten af, legden de riemen in de dollen en zetten koers naar de Willi Waw. De drie muiters daar aan boord hingen roerloos over de railing, staarden naar de naderende sloep en deden geen mond open......
Achter de struiken op het strand lagen Bob, Jan en beide Amerikanen, vol aandacht de ontwikkeling der gebeurtenissen volgend. Op het moment dat de sloep om het jacht heen cirkelde om de aan de eilandzijde uithangende touwladder te bereiken, werd slechts één opmerking gemaakt. Deze kwam van Jack:
„Nu zal het gegooi in de glazen beginnen.”
Boven op het zonnedek van de Frisco stond de eenzame figuur van MacGarrigle. Hij verzuchtte hetzelfde:
„Nou zal je ‘t hebben!”
Aan dek van de Annie Laurie liepen de bruine Kanaken-matrozen te hoop, in een poging om uit te vissen wat dit allemaal te beduiden had. Instinctief scheen iedereen te voelen dat er wat broeide... Het wachten was alleen op de eerste explosie.

Van slimme streken en snelle gevechten

Abercrombie aan het roer van zijn sloep zittend, staarde omhoog naar de eilandzijde van de Willi Waw en zag de drie mannen, die zwijgend het dek waren overgestoken, nu van deze zijde op hem neerblikken. Hun zes ellebogen rustten op de verschansing en hun houding leek hem allesbehalve vriendelijk. Onderaan de touwladder lag een vlot van drijfhout en takken. Hij dacht snel: „Hee — een vlot. Hebben ze geen sloepen meer?” hief de hand ten groet en riep, op het vlot wijzend:
„Niet zo best, wel?”
Een der drie mannen boven hem verplaatste de ellebogen een weinig op de verschansing, spuwde achter zich op dek en gaf ten antwoord:
„Net wat je zegt.”
Beide anderen zeiden niets. De Kanaken haalden de riemen binnenboord en grepen zich vast aan het vlot. Abercrombie stapte er op, vandaar op de touwladder en klom rap naar boven. Hij zwaaide zich over de verschansing, zag de drie mannen nu midden op het dek staan en stond ietwat onzeker stil.
„Goeden morgen,” zei hij dan. „Ik ben kapitein Abercrombie van de Annie Laurie, daarginds. Hebben jullie moeilijkheden?”
Het volgend ogenblik keek hij recht in de monding van een zwaar kaliber pistool dat door de kleinste der drie op zijn neus werd gericht.
„Geen flauwsies,” gromde Mickey Mouse. „Wij vertrouwen geen mens meer. Wat kom je hier doen?”
Abercrombie staarde hen alle drie stomverbaasd aan:
„Wat heb ik nou aan mijn bezaan hangen?... Ik kom vragen of je soms hulp nodig hebt.”
„Smoesies. Waarom hou je je niet bij je eigen zaken?”
Abercrombie begon langzaam warm te lopen. In zijn loopbaan als Zuidzee-kapitein had hij al zo het een en ander meegemaakt, maar dit spande toch wel de kroon! Met de beste bedoelingen een beleefdheidsbezoek brengen aan een jacht, dat blijkbaar in moeilijkheden verkeert, en dan zó ontvangen worden!...
De aderen op zijn bruin verbrande voorhoofd zwollen op en bleven zwellen tot hij opeens losbarstte:
„Zijn jullie nou helemáál van Kaat Mossel gebeten! Waar is jullie kapitein?”
„Der is geen kapitein,” antwoordde de platneuzige, die blijkbaar ook een duit in het zakje wilde doen. Maar dat antwoord was helemaal mis. De middelste, met het pistool, maakte een gebaar om hem het zwijgen op te leggen. Te laat. Abercrombie trok de wenkbrauwen op:
„Wat is dát voor waanzin? Er is altijd een kapitein. Wie voert het commando hier?”
„Ik voer het commando, als je het wil hebben,” snauwde de krombenige kleine. Het pistool in zijn hand weifelde niet en bleef naar Abercrombie’s hoofd wijzen... en toen ontplofte deze:
„Zo. Ben jij hier de gezagvoerder!” brulde hij, met een stem die over zes kilometer oceaan en twee kilometer eiland kon worden gehoord. „Mooie gezagvoerder ben jij! Is dát een manier van doen, bij een beleefdheidsbezoek iemand te ontvangen met gezichten als donderwolken en gevelde pistolen! Zijn jullie nu helemaal op je betonnen achterhoofden gevallen!” — Nog steeds ziedend en af en toe naar adem happend, brulde Abercrombie hen daarna het doel van zijn komst toe. Hij vertelde het zo duidelijk en zo luid, dat de negers, die op het dek van de Frisco bezig waren een luchtje te scheppen, een goed heenkomen zochten in het binnenste van het schip. Ook onze vier vrienden, in de struiken langs het strand, konden het woord voor woord verstaan... genoeg om een duidelijk beeld van de situatie te krijgen. Abercrombie besloot zijn geraas met de slotzin:
„...en als een van jullie hierna nog zin heeft om onbeschofte streken uit te halen met een ervaren schoenerkapitein, die weet hoe hij zich heeft te gedragen, zal ik hier even terugkomen met een ploegje zes voet lange Kanaken om je die grappen voorgoed af te leren. Snap je?”
De drie mannen tegenover hem waren zichtbaar onder de indruk van die uitbarsting van een man die zich van een dreigend pistool geen snars aantrok. Bovendien waren ze aardig opgelucht. Het was nu wel duidelijk dat deze schoenerkapitein jegens hen geen achterdocht koesterde en van hun muiterijverleden niets afwist. De rest kon hen weinig schelen. Het was alleen nog maar zaak zo snel mogelijk goede maatjes met hem te worden. Met een resoluut gebaar schoof Mickey Mouse het pistool in zijn broekzak.
„Sorry mister,” zei hij. „Maar we vertrouwen heus niemand meer tot we weten dat het goed zit. Na al wat wij hebben meegemaakt...“ Liegende met bewonderenswaardige vlotheid diste de kleine, roodharige matroos daarna een fraai verhaal op, dat niet eens zo ongeloofwaardig klonk, want op zee gebeuren vele rare dingen.
„We bleven met zijn drieën over,” besloot Mickey, „raakten toen in een storm en we moge van geluk spreke dat we er nog levend zijn afgekomen. Onze sloepen gingen over boord en twee dage gelede zijn we hier voor anker gegaan om de schade te herstellen en een beetje bij te kome.”
Abercrombie knikte:
„Kan ik jullie ergens mee van dienst zijn? Dan zeg je het maar.”
De drie muiters keken elkaar aan:
„Als U.... ons zou kunnen helpen aan wat proviand..... we zitten erg krap in onze voorraad, ziet U...” Abercrombie krabde zijn hoofd.
„Daar zitten we zèlf net niet al te dik in, maar we zullen toch wel een en ander kunnen missen, denk ik. Ik zal het even met MacGarrigle overleggen...”
Het ontging hem, dat er bij het noemen van deze naam een schok door de drie mannen tegenover hem ging. Zij wisselden bliksemsnel een blik van verstandhouding. Dus de Schotse machinist was inderdáád nog aan boord van de Frisco! De drie muiters voelden hun hoop herleven bij dit nieuws. Als MacGarrigle nog steeds op de Frisco zat, was er blijkbaar heel weinig veranderd... was het goud mogelijk óók nog aan boord.
Toen speelde Abercrombie hen precies in de kaart:
„Weet je wat, mannen... ga metéén mee, dan kunnen we het bespreken. Ik heb nog een goeie fles whiskey staan en je zult wel trek hebben in een slok na wat je de laatste weken beleefd hebt.”
Vijf minuten later voer de sloep terug naar de Frisco, geroeid door de beide Kanaken.
* * *
Van achter de struiken langs de kust keken Bob Evers en zijn drie medestrijders de sloep. na. Op de Frisco waren enkele leden der gekleurde bemanning bezig met het nogal stuntelig neerlaten van een touwladder midscheeps. Bob stootte Hennessey in de ribben:
„Wat zeg je me dáárvan! Een opgelegde kans voor ons.”
Er viel een korte stilte, waarin allen nadachten, strak naar het nu verlaten jacht starend. De zon schitterde in het harde vernis van mahonie en glinsterde in het koperwerk.
„Is het wel verstandig nu al aan boord van dat jacht te gaan?” vroeg Jack aarzelend. „Kunnen we niet beter eerst afwachten?”
„Afwachten, onzin!” besliste Hennessey. „Hebben is hebben en krijgen is de kunst. Als wij eenmaal aan boord van dat jacht zitten is het een knap stelletje boeven dat ons er weer afkrijgt. Die grap heeft nu lang genoeg geduurd. Kom mee.”
Met de wapens in de hand slopen zij door het struikgewas tot zij een plaats bereikten waar de Willi Waw hen beschutte tegen gezien worden vanaf de Frisco. 
„Zullen we overzwemmen?” vroeg Jan.
„Ben je zot?” snoof Bob. „Dat doe ik op mijn eentje.” Hij gaf zijn wapens over, gleed in het water en zwom rustig naar het vlot. Hij klom druipend tegen de touwladder op, maakte het trektouw van de verschansing los en kwam op zijn rug terugzwemmen, zich aan het vlot vasthoudend en met zijn benen als een kikker trappend. Jack en Jan waadden ongeduldig het water in en hielden het vlot vast toen hij bij hen kwam.
„En nu twéé aan twéé oversteken,” hijgde Bob. „Waar is mijn geweer?”
Hennessey gaf aan Jan en Jack, die het eerst gingen, hun instructies:
„Denk eraan dat het een verrassing moet blijven! Sluip op je buik onder de verschansing door, het dek over, en verdwijn dan meteen in de kajuit.”
„Okay,” bromde Jack.
Tien minuten later waren zij alle vier aan boord en niets wees erop dat men op de Frisco iets van deze nieuwe bezetting had bemerkt. Hennessey liep grommend rond door de kajuit en borg rondslingerende eigendommen in de kasten.
„Moet je dat zien!” mopperde hij voor zich heen. „Een zwijnestal is nog een salon, vergeleken bij de bende die hier heerst.”
Hij wees op de vloer voor de kaartenkast. Mickey Mouse had dat plekje uitverkozen om er zijn uitgekauwde pruimen te deponeren. De vloer was bedekt met bruine tabakssapvlekken die niet meer uit het hout te verwijderen waren. Broodresten lagen overal verspreid.
„Ik ruimde het elke dag op,” gromde Jack. „En elke ochtend was het weer een zwijnestal.”
Bob zat geknield voor een der patrijspoorten en hield de beide andere schepen in de gaten.
„Zie je niets?” vroeg Jan naderbijkomende. Bob schudde het hoofd, maar nauwelijks had hij dat gedaan, of de stilte van de zonnige ochtend werd verscheurd door de droge knal van een pistoolschot, van de zijde der schepen tot hen komend. Hennessey en Jack sprongen ook ieder naar een patrijspoort. Er was op de Frisco wel degelijk iets aan de hand! De beide Kanaken-roeiers, die de muiters hadden overgebracht, zaten nog in de sloep te wachten, maar redeneerden opgewonden, met zwaaiende armen; telkens naar boven wijzend. Opnieuw klonk een schot, gedempt alsof het ergens in het inwendige van het schip was gelost. Alsof dit het afgesproken signaal was voor een filmopname, doken plotseling uit de luiken, uit de kajuitopeningen en deuren van de Frisco een stroom van negers. Zij vlogen kakelend en kwetterend naar de touwladder en klommen door en over elkaar heen in hun haast om naar beneden te komen. De twee Kanaken, beneden in de sloep, die die stormvloed van opgewonden zwarte apen naar beneden zag komen, stonden even verbijsterd te kijken; werden toen blijkbaar ook door een soort paniek aangegrepen, sprongen overboord en zwommen met overhoofdse slagen weg naar de Annie Laurie. De negers daalden de touwladder af zo snel ze konden — sommigen van hen gebruikten niet eens hun voeten, maar daalden hand over hand af tot zij halverwege waren en ploften van die hoogte af in zee. Eén voor één zetten ze daarna, zo snel zij armen en benen bewegen konden, koers naar het eiland. De zee tussen de Frisco en het eiland was vol van plassende armen en voortschuivende zwarte kroeskoppen... 
„Dertien... veertien,” telde Bob. „Veertien negers in de plomp. Volgend bedrijf.”
Maar dat was voorlopig alles. De veertien zwarten bereikten één voor één het strand, renden er overheen en doken het struikgewas in.

De kanaken komen in actie!

De complete bemanning van de Annie Laurie stond op het voorschip, langs de verschansing, en hield het oog gevestigd op de twee naderbij zwemmende roeiers, die een touwladder grepen en zo snel mogelijk naar boven klommen. Nauwelijks stonden zij hijgend en druipend op dek, of de anderen drongen om hen heen. De eerste stuurman van de schoener, een grote, potige halfbloed, die bijna zo licht van kleur was als een Spanjaard, met een borst als een biervat en een paar handen als kolenschoppen, duwde een paar matrozen opzij en bulderde:
„Saja pua! Koppen dicht!”
Het opgewonden gekakel verstomde.
„Wat is er gebeurd? Waarom komen jullie hier zo terug? De jongste der twee roeiers, wiens rechterbeen overdekt was met witte littekens waar een haai jaren tevoren zijn tanden langs zijn been had laten kerven, wees met een bronzen arm naar het stoomschip en bracht er hijgend uit:
„Mister Stuurman. Blanke man maak dood. Die schip pang-pang één... twéé...” Hij hief twee bruine vingers.
De eerste stuurman zette de handen in de zij en bulderde:
„Wie heeft er geschoten? Heeft kapitein Abercrombie op een der anderen geschoten, of hebben die op hèm geschoten?”
„Ik niet weten, stuurman. Wij...”
Hij werd onderbroken door een kreet van een der omstaande matrozen.
„Stuurman... kijk!”
De drie blanken die kort tevoren samen met Abercrombie naar de Frisco waren geroeid, staken thans gehaast het dek van dat schip over. Zij repten zich de touwladder af en lieten zich in de lege sloep zakken. Een mes flikkerde kort in de hand van de kleinste van hen en sneed het meertouw door. De twee anderen grepen elk een riem en begonnen haastig terug te roeien naar de Willi Waw. Enkele tellen lang heerste er op het dek van de Annie Laurie een dreigend zwijgen, maar ieder wachtte op een bevel van de stuurman. De koffie-met-melk-bruine reus staarde met een somber gelaat naar de voortglijdende sloep. Als halfbloed en plaatsvervangend gezagvoerder was hij zich bewust van zijn verantwoordelijkheid. Hij wist uit ervaring hoe gevaarlijk het was voor een gekleurde bemanning om zich te bemoeien met ruzies tussen hun blanke meesters. Maar een bemanning had ook een plicht van trouw aan zijn kapitein. En alléén het idee al, dat zijn geliefde kapitein iets kon overkomen, maakte de stuurman razend. Met een plotselinge ruk wende hij zich tot zijn mannen:
„Strijk een sloep aan stuurboord! Vier man!!”
Vier Kanaken vlogen naar de overkant van het dek en begonnen haastig de sloep gereed te maken. Zij droegen slechts een kort canvas broekje met een lederen riem waarin een kort zeemansmes stak. De stuurman stond op het midden van het dek en keek zoekend rond.
„Modas!” riep hij ineens. „Kom hier!”
De aangesprokene, een jonge, soepel gebouwde Kanaak, sprong naderbij.
„Jij bent gedurende mijn afwezigheid de baas hier aan boord. Je zorgt ervoor dat alles rustig blijft. De eerste de beste die heibel maakt, sla je op zijn hersenpan... Hiermee.” Hij nam een essenhouten handspaak met koperen handvat op. „ Is dat duidelijk?”
Het was volmaakt duidelijk; dat bleek. Het liet aan duidelijkheid niets te wensen over en iedereen had het vernomen. De sloep daalde met piepende takels en rustte op de zee. De stuurman liet zich er langs een der takeltouwen inzakken en beval kort:
„Naar de Frisco!”
De lange riemen scheerden over het water en beten.
„Yop-ho... yop-ho!” telde de stuurman, hen aanvurend. Hij zat aan het roer met een handspaak tussen de knieën en zijn rechterpalm op de helmstok van ‘t roer. De sloep schoot weg, de korte baan zee, die beide schepen scheidde, overstekend.
* * *
„Waarom komen die sufferds nu weer terug?” verbaasde Bob zich, door de patrijspoort van de Willi Waw naar de naderende drie muiters kijkend.
„Wat kan óns dat schelen?” bromde Hennessey, zijn pistool controlerend. „Ze spelen precies in onze kaart. We laten ze hier aan boord komen, wachten hier in de kajuit en... hebben ze in de val. Muiters geliquideerd en de rest is kinderspel.”
Maar Bob had het soort van hersens dat met geen enkel soort onopgelost probleem tevreden is.
„Er is daar op de Frisco gevochten,” dacht hij hardop. „Ik neem aan dat ze Abercrombie of hoe die vent heet, buiten gevecht gesteld hebben. Alle negers zijn gevlucht. Je zou zo zeggen dat ze alle kans hadden om nu het schip op hun gemak te doorzoeken.”
Jack zei ongeduldig:
„Wie zegt je dan dat ze dat al niet gedáán hebben? Ze keken even of het goud er was, zagen het, en komen nu terug.”
„Waarom, man? Ze hadden er alle belang bij om bij hun goud te blijven! Waarom verlaten ze nu dat schip... ?”
Hennessey waarschuwde:
„Praat niet zo hard, sukkels! Ze zijn al vlakbij. Over water draagt een stem machtig ver...” Hij morrelde aan zijn pistool om de houder patronen, die hij eruit had gehaald, er weer in te schuiven. „Klik!” zei de houder en schoof op zijn plaats. „Bengs!” zei een schot en ging af. De zware negen-millimeter loden kogel in stalen mantel boorde zich door de kajuitwand, sloeg in het water, wierp een fonteintje op en enkele houtsplinters regenden in zee tussen de Willi Waw en de naderende sloep. Enkele seconden lang was alles bewegingloos. Bob, Jan, Jack en Hennessey zelf stonden star van ontsteltenis en schrik. De drie muiters in de sloep op vijftig meter afstand staarden naar hun jacht met halfopen monden… maar hun verbijstering duurde maar twee tellen.
„Er zit daar een hinderlaag!” brulde Mickey Mouse. „Terug!” Hij hief zijn geweer, mikte precies op de plaats waar een stervormige splintering in de witgelakte wand aangaf waar de kogel door de kajuit was geslagen, en trok af. De Winchester-geweerkogel petste vlak naast een patrijspoort naar binnen, floot langs Bob’s oor, sloeg een jamblik van de tafel en boorde zich dreunend in de kaartenkast. De beide muiters aan de riemen sloegen als dollen om hun sloep te keren en terwijl de boot nog onder hem draaide, vuurde Mickey wéér. Hij had nu in de gaten, dat er gezichten achter de kajuitpatrijspoorten loerden en zijn tweede kogel sloeg tegen de koperen rand van het middelste ronde raampje, deed het dikke glas in spaanders rond vliegen en vernielde het scharnier. Jack vloog van het raampje weg, liet zijn pistool vallen en drukte zijn handen tegen zijn voorhoofd. Bob boog zich ontsteld over hem heen.
„Toch niet je oog, zeker?”
Jack schudde het hoofd achter zijn handen. Het bloed. sijpelde tussen zijn vingers door. Bok trok een van zijn handen weg. Twee glasscherven hadden Jack geraakt boven een wenkbrauw en op zijn rechterwang. De sneden waren tot op het voorhoofdsbeen en kaakbeen doorgedrongen en ieder weet dat sneden op het been ontzaglijk fel kunnen bloeden. Hennessey stiet het half-kapotte raampje met geweld uit zijn sponningen door enkele stompen met de kolf van een geweer en draaide het wapen juist, om te gaan schieten, toen de derde kogel van Mickey Mouse kwam aanfluiten........ te laag! Vijftig centimeter onder de patrijspoortlijn scheurde de stalen kogel de splinters uit wanden en kooien.
„Kèng!” Hennessey’s Garand-repeteergeweer barstte los.
„Kèng! Kèng! Kèng!”
Maar het heen en weer rennen van Jack, Bob en hemzelf in de kajuit had het jacht aan het schommelen gebracht en de kleinste deining van een schip maakt het zuiver mikken op vijfenzeventig meter al heel lastig. Het water spoot op vlak vóór en vlak naast de muiterssloep. Mickey dook naar beneden en ging nu gehurkt in de boeg zitten.
„Pats!”
De muiters trokken als wanhopigen aan de riemen. De sloep schommelde en Mickey’s schot kwam náást het jacht in zee terecht. De kogel ketste op het gladde water af en sloeg huilend ergens bij de boeg tegen de scheepswand.
„Kèng! Kèng!” Een roeiriem werd geraakt en vloog doormidden. De felle schok deed een muiter huilend de hand optillen. Zijn maat brulde iets en roeide door. Bob sprong naar een tweede patrijspoort en begon de spanschroeven los te draaien.
„Houd je toch kalm, orang oetan!!” schreeuwde Hennessey tegen hem. „Als je als een dolle heen en weer rent, blijft dit jacht schommelen als een wastobbe! Hoe kan ik nou zuiver mikken?”
Bob voelde zich nijdig worden, want hoe durfde Hennessey, al was hij nu ook duizend keer twee keer zo oud als hij, een grote mond opzetten na die stommiteit om per ongeluk een pistoolschot te laten afgaan! Dat was Bob in zijn hele leven nog nooit gebeurd! Maar hij snapte wel, dat Hennessey zelf er danig de pee over in moest hebben... en dan waren mensen nooit in een best humeur. Hij hield dus zijn kiezen op elkaar, schroefde zijn patrijspoort los, stak zijn pistool erdoor en brandde los. De sloep was nu zeker al honderd meter ver weg en elke treffer met een pistool op die afstand was zuiver een gelukskwestie, maar de fluitende kogels zouden Mickey dwingen tot voorzichtigheid.
„Rèts! Pèts!! Kèng! Pats!”
Twee pistolen en een geweer ratelden nu uit drie patrijspoorten van de Willi Waw.
„Gooi dat pistool weg, eendvogel en neem mijn geweer!” riep Jack tegen Jan. Hij was overeind gaan staan, met een handdoek tegen de rechterhelft van zijn gezicht.
„Flèng!” — Je kon van die krombenige Mickey Mouse zeggen wat je wilde maar schieten kòn die bandiet!
De Winchesterkogel floot vlak naast Jan’s patrijspoort naar binnen en scheurde een pitch-pine splinter van twintig centimeter lengte uit de kajuitswand. De scherpe splinter haalde Jans rechterarm open van even boven de pols tot bij de elleboog. Het was geen ernstige wond, maar het deed zo’n pijn, dat Jan onwillekeurig „Au!” riep en zijn pistool liet vallen.
„Jij óók al!” riep Bob ontsteld. „Is het been geraakt?”
Zijn ontsteltenis was gerechtvaardigd. Een geweerkogel die het been verbrijzelde, was een ramp onder deze omstandigheden. Het zou bijna zeker het verlies van de hele onderarm betekenen. Jan hield zijn bovenarm met de linkerhand omklemd om het bloeden te stuiten. Zijn lippen waren vast opeengeklemd en hij was bleek onder zijn bruine huid.
„Alleen een scheurwond in het vlees,” zei hij tussen zijn tanden.
„Kèng!-Kèng!” blafte Hennessey’s repeteergeweer. De rokende koperen hulzen ratelde over de kajuitsvloer.
„Dong!” — De zware Winchesterkogel raakte de petroleumlamp. Het glas spatte in het rond. De lamp slingerde wild aan haar haak en de petroleum plaste op de tafel.
„Kèng!-Kèng!” — Hennessey schoot weer tweemaal en gromde:
„We mogen van geluk spreken, dat die bandiet daar geen repeteergeweer heeft, net als ik. Dan was er al lang een van ons kassiewijne geweest. Die vent schiet mij veel te goed — „Kèng!-Kèng!”
De als razenden roeiende muiters waren nu vlak bij de Frisco en Hennessey hoorde zijn twee laatste kogels dreunend slaan tegen de stalen wand van het vrachtschip.
„Hou op, man!” riep Jack, die door de door Bob verlaten patrijspoort loerde. „Ze zijn al veel te ver weg. Verknoei nou alsjeblieft geen munitie meer. Die kunnen we nog heel hard nodig hebben!”
Hennessey zag de juistheid hiervan in, en liet met tegenzin zijn rokend geweer zakken. Drie seconden later draaide de sloep uit zicht achter de boeg van de Frisco.
„En dat is dàt!” verklaarde Jack. „Ik moet zeggen dat het een daverend succès is geweest. We hebben een figuur geslagen als koekebakkers in een schiettent.”
Hennessey beet zich op zijn lippen van woede.
„Er is iets met dit geweer niet in orde! De korrel zit er niet zuiver op. Het draagt veel te hoog.”
Jack hield de van bloed doorweekte handdoek tegen zijn gezicht gedrukt en snauwde:
„Als je schiet, merk je toch na een paar schoten of een vreemd geweer te hoog draagt of te laag. Dan kun je er rekening mee houden.”
Hennessey gaf daar geen antwoord op. Over die stommiteit van hem met dat ongeluksschot praatte niemand. Maar hun stilzwijgen daarover was erger dan een scheldpartij.
„Met een vreemd geweer schieten is verduiveld lastig,” zei Bob, die een laken in repen scheurde. „Die wond is volgens mij schoongebloed, Jan. Het is niet diep ook en er is geen ader gescheurd. Een strak verband er om en als het bloed stolt is het gauw genoeg weer okay.”
Jan, die Bob zijn arm liet verbinden, grinnikte ineens door zijn pijn heen:
„Nu zijn we precies waar we zes maanden geleden óók waren. Weet je nog? Wij zijn baas op de Willi Waw en de muiters zijn baas op de Frisco. En zij hebben het goud.”
* * *
Maar de muiters wàren nog geen baas op de Frisco. Zo eenvoudig was dat niet. Zij hadden enorm geluk gehad, toen zij door Hennessey’s ongeluksschot tijdig waren gewaarschuwd voor de val die hen wachtte. Maar hun opwinding over dat schot en over wat er volgde was oorzaak, dat zij absoluut niet hadden gezien dat de sloep met de stuurman en vier Kanaken van de Annie Laurie afvoer en koers zette naar de Frisco. Ook al hadden ze dat wèl gezien, dan nog hadden ze er niets aan kunnen doen, want ze hadden het druk genoeg met roeien en schieten om zelf in veiligheid te komen. Toen zij echter, volkomen uitgeput van het wanhopige halen aan de riemen, om de hoge boeg van de Frisco heen in veiligheid gleden, was er geen Kanaak daar te zien. Zij lieten hun riemen slippen en zaten hijgend en zwetend een ogenblik stil.
„Ik dacht... dat we... het nooit... zouden halen,” bracht Barney eindelijk uit, met fluitende adem.
Mickey knorde tevreden en voelde aan de loop van zijn Winchester. De stalen loop was gloeiend van het schieten. Hij trok haastig zijn vereelte handpalm terug.
„Het was ons geluk dat die vent aan het geweer daar zo slecht schoot. Het is overigens onze eigen stomme schuld. We hadden dat jacht nooit zonder bewaking achter moeten laten. Die Jack en Hennessey zijn natuurlijk aan boord geklommen, zo gauw ze ons zagen wegvaren.”
„O, ja? Hoe komen ze dan aan een geweer en twee pistolen? En er zaten minstens drie lui in de kajuit.”
„Dan was die Joe er ook bij.”
„En die vent was doodziek.”
„Misschien smoesjes geweest. En je moet al bár ziek zijn, wil je niet in een kooi kunnen liggen en door een patrijspoort schieten.”
Harry spuwde nadenkend in het water.
„Nou ja — er is nog geen man overboord. Zij het jacht, okay. Wij de Frisco. En ik heb nog altijd liever een Frisco met goud dan tien Willi Waws met niks.”
Zij keken omhoog naar de railing van het stoomschip... daarna naar een sloep die aan een touw vastgebonden naast het schip dreef.
„Lag die sloep hier daarnet ook?”
„Hoe weet ik dat nou?” gromde Mickey. „We zijn daarnet aan de andere kant aangekomen en weer weggevaren. Dacht je dat ik X-stralen in mijn kop had en door een stalen schip kon heenkijken?”
Barney trok de riemen in de sloep en zei:
„Laten we maken dat we boven komen. Ik kan niet best klimmen met die stijve poot van me.”
Mickey slingerde het geweer aan de riem over zijn schouder en greep de lege sloep die gemeerd lag aan het touw dat van de verschansing afhing. Het was een touw met op elke meter een knoop erin, zoals zeelui vaak gebruiken om over de verschansing te gooien als er geen touwladder bij de hand is.
„Wij klimmen het eerst naar boven. Dan haal je het eind maar onder je oksels door en wij hijsen je wel op. Je zet je maar met je voeten tegen de scheepswand af.”
Hij stapte in de lege, schommelende sloep, nam een sprong en begon met groot gemak van knoop tot knoop omhoog te klimmen.
Maar ook op de Frisco was intussen het een en ander gebeurd. De Kanaken-stuurman heette, vreemd genoeg, Muriloff. Zijn vader was een Russisch opvarende van een walvisvaarder geweest en na een extra-zware tocht naar de Zuidpoolgebieden in Melbourne van boord gedrost. Via een kustvaarder op de Salomons-eilanden was hij ten laatste in Ternate terecht gekomen, waar hij een Polynesische vrouw had getrouwd. Het eerste kind uit dit huwelijk was de halfbloed Muriloff. Het kind had de kracht, de slimheid en de moed van zijn vader en de luiheid en trouw van zijn inlandse moeder. Hij werd alléén maar actief als hij op zee was en als hij kon vechten. Alle andere bezigheden ter wereld lieten hem koud. Hij dronk nooit sterke drank, bemoeide zich vrij weinig met vrouwen en gaf zijn geld eigenlijk even graag weg als hij het verdiende. Hij wilde alléén maar varen en vechten en zolang hij dat kon was hij tevreden. Hij was al negen jaar lang eerste stuurman op Abercrombie’s Annie Laurie en hij was een bekende en vermaarde figuur vanaf de Galapagos-eilanden tot aan Nieuw-Guinea. Toen het geknetter van schoten tussen de Willi Waw en de sloep losbarstte voelde hij zich even happy als een terrier, die acht weken binnen heeft gezeten en weer op straat komend, vier straathonden ziet vechten. Maar eerst en vooral moest en zou hij ontdekken of zijn kapitein, die de Frisco niet had verlaten, nog leefde of dood was.
„Yo-hop! Yo-hop!” dreef hij zijn roeiers aan. Twee kogels van de Willi Waw floten vlak over hem heen vóór zijn sloep, met bruisend kielzog achter zich, veilig achter het stoomschip schoot. Het geknetter van geweren en pistolen werd langzaam heviger en de Kanaak begreep zeer goed, dat de drie blanken in de sloep binnen zeer korte tijd terug zouden zijn op de Frisco. En nóch hij, nóch zijn mannen hadden enig vuurwapen... en mochten die ook niet hebben, want een der grote ongeschreven wetten van de Zuidzee is altijd geweest, dat inlanders en halfbloeden, hoe betrouwbaar overigens ook, nooit met vuurwapens worden vertrouwd.
De stuurman aarzelde niet lang.
„Sudai mua!” beval hij kort, plonsde overboord en zwom met rappe slagen naar de achterste ankerketting van de Frisco. Het naar boven klimmen was voor een man van zijn postuur even simpel als het stijgen in een lift voor een huisvrouw uit New York. Terwijl hij klom volgde hij de strijd die tussen de Frisco en de Willi Waw woedde. De sloep met muiters was nu halverwege beide schepen en de riemen schoten op en neer dat het zeewater in het rond spatte. Veel tijd was er niet te verliezen! De koffie-kleurige Muriloff zwaaide zich over de verschansing, erop lettend of soms een der drie mannen in de sloep omkeek... maar daar was geen kans op! Die letten alleen op hun sloep, op hun riemen en op het knallen van schoten uit de patrijspoort van het jacht. Zonder gezien te zijn dook de Kanaak weg achter de veilige massa van de dekopbouw van het vrachtschip. Links en rechts lagen touwen in rollen opgeschoten... waaronder ook één, op geregelde afstanden van knopen voorzien. Hij greep het, sprong naar de verschansing, riep „Ariki!” en smeet het kluwen naar beneden.
Een van zijn mannen legde gezwind de sloep aan het einde vast en twee tellen later klommen de bruine matrozen hand over hand naar boven. Muriloff legde snel uit, in zangerig maar rap Kanaaks:
„Vóór die drie blanke mans terug kom — zoek kapitein. Hem kapitein ergens op schip. Hem vinden. Baki Baki.”
De vier matrozen keken even rond, om zich op dit vreemde en zoveel grotere schip te oriënteren en doken dan als fretten twee openstaande deuren in die naar het inwendige van het schip leidden. En toen, deels door zijn haast om zijn meester te vinden en deels door het hem sinds vele jaren ingehamerd besef dat hij blanken niets in de weg mocht leggen, maakte Muriloff zijn eerste fout... hij liet het touw met knopen overboord hangen, met de sloep er onderaan. Hij had het natuurlijk dóór kunnen snijden... maar dan was zijn sloep weggedreven. Hij had ook de tijd niet goed gehad om het anders aan de steel te steken... hij had de sloep aan een ankerketting kunnen binden en het touw later ophalen. Maar het wás nu eenmaal zo. Hij sloop naar de hoek van de dekopbouw en loerde er omheen. De sloep met de drie mannen was nu op enkele tientallen meters afstand... Muriloff dook een stalen deur door, een hete, schemerige gang binnen.
* * *
Maar waar, voor de drommel, was intussen MacGarrigle gebleven? En waar waren de neger en de Chinees verstopt, die toch ook bij de oorspronkelijke bemanning van de Frisco hoorden en die zeker niet met de veertien negers overboord waren gesprongen...?
Zij zaten in de machinekamer met alle stalen deuren dicht. Dat was de oude Schot niet kwalijk te nemen. Hij was maandenlang slimmer geweest dan iemand anders. Hij had „ja en amen” gezegd op alles wat de muiters hem vertelden, had slechts gezorgd dat zijn machines in prima staat bleven en had het klaargespeeld, uiteindelijk als heer en meester van het schip over te blijven. Hij had het zover weten te schoppen dat alleen hij op het hele schip iets afwist van het fortuin aan goud dat erop was verborgen... en daar werd nu zijn hele spel in de war gegooid doordat zij stom toevallig tegen een deel van de oude muiterbemanning opvoeren. Abercrombie waarschuwen was iets, waartegen hij zeer opzag. Het was niet mogelijk, Abercrombie tegen de muiters te waarschuwen, zonder op een of andere manier in het verhaal van de goudschat verstrikt te raken. Vertellen kon je altijd nog... maar als je éénmaal iets verteld had, was het onherroepelijk.
Uit een patrijspoort van de machinekamer kijkend, had Mac de hem zo welbekende muiters Mickey Mouse, Barney en Harry aan zien komen, gezellig keuvelend met Abercrombie. En hij wist waarachtig niet, wat hij moest doen. Hij had alleen een vaag idee dat hij het de muiters maar samen met Abercrombie moest laten uitvechten... Hij rende ijlings de trappen op, greep een geweer met voldoende patronen, een pistool met clips, draafde naar de kombuis, beval de Chinees met hem mee te gaan en rende, door die verschrikte Zoon van het Hemelse Rijk gevolgd, de stalen trappen naar de machinekamer weer af. Daar beneden was de neger nog steeds vreedzaam bezig met het scheppen van kolen in de kleine donkey stoommachine, die dag en nacht stoom op had voor de pompen en de dynamo. Hij neuriede „Carry me Back to Old Virginny” en keek ietwat verbaasd op, toen hij dreunend de stalen deur boven aan de trap hoorde dichtsmijten. De machinist schoof er de zware grendels op, draafde de trap af, ging naar de deur die een dek lager uit de machinekamer naar voren voerde en grendelde ook die af.
„Schakel de ventilatoren in,” beval hij kort.
„Yes, Mister MacGarrigle, sir,” riep de neger, die voelde dat er wat aan de hand was. Hij sprong naar het schakelbord en draaide de zware schakelaars om. Zoemend begonnen twee electrische windzuigers te draaien. Het was gloeiend heet beneden in de machinekamer, want de zon brandde tegen de wanden van het schip — de donkey-engine stond onder stoom — de twee hogedrukketels waren nog niet afgekoeld en het schip lag stil, dus er kwam geen enkel verkoelend windje door de ventilatiekokers naar binnen. De Chinees stond roerloos bij de voet van de stalen trap, slechts gekleed in een blauw linnen broek en een kort geel katoenen buis dat vijf centimeter gele huid rondom zijn middel onbedekt liet. Zijn ogen verrieden niets van wat er in hem omging, maar zagen alles wat MacGarrigle deed. 
„Krrrrrannng...!” Het schuren van een sloep langs de wand van het schip. Het geluid van stemmen werd hoorbaar toen Abercrombie, gevolgd door de drie mannen, de touwladder opklom. Een dof gebons van voetstappen op het dek... Dan werd alles rustig. Op dat moment was de gehele noodbemanning van veertien negers nog aan boord, maar die zaten met zijn veertienen in het vooronder en sliepen, of speelden met enkele kwartetspelen die zij gevonden hadden en die zij machtig mooi vonden. Een half uur tevoren hadden zij te eten gekregen en de meesten van hen sliepen op dekens, op de grond liggend, rond de grote, ijzeren ketel waarin hun soep was gebracht. Men hoefde niet te proberen, hen in kooien te laten slapen, of hen eten op borden op te dienen; zij sliepen op de grond zoals zij steeds gewend waren geweest en hapten hun eten met kroezen uit een grote pot. Daar waren ze gelukkig bij en niemand zag er enig nut in, hun levensgewoonten gewelddadig te gaan wijzigen.
Er heerste dus op het gehele schip de rust zelve toen de drie muiters, Abercrombie volgend, door de binnengangen naar de kleine salon gingen waar nog enkele flessen whisky achter slot en grendel stonden. Mickey Mouse en Harry bleven enkele passen achter.
„Zeg,” fluisterde Harry. „Die vent vertelde toch duidelijk dat MacGarrigle hier machinist was? Maar waar is dan de rest van de oorspronkelijke bemanning? Waar is O’Connor?”
Mickey siste uit een mondhoek terug:
„Er zijn twee mogelijkheden: MacGarrigle heeft hen om zeep gebracht of laten brengen en een verbond gesloten met die Abercrombie daar...”
„Of ze zitten ergens hier verstopt en houden zich koest, bedoel je?”
„Precies. Let goed op mij. Ik geef wel aan wat er gebeuren moet.”
Abercrombie opende de deur van de kleine salon. Het was een situatie met een soort grimmige humor.
„Dit is onze kleine salon,” kondigde hij aan, opzij stappende om zijn drie gasten te laten binnentreden. De drie gasten trokken belangstellende en verheugde tronies. Het was hun eigen schip en in diezelfde salon hadden de muiters wekenlang zitten kaartspelen, bier drinken en ruziemaken.
„Aardig, hè?” zei Mickey met een glad gezicht.
„Heel wat prettiger dan die nauwe ruimte op zo’n klein jacht,” beaamde Harry, met een schijnheilig gezicht naar een armstoel hinkende.
„Drinken jullie je whiskey onverdund of met sodawater?” informeerde Abercrombie, een sleutel uit zijn zak halend en zich naar een kastje bukkend.
„Nou — liefst niet te veel water,” antwoordde Mickey met een grijns. Hij trok het mes uit zijn schouderfoudraal, nam het achterstevoren in zijn vuist en gaf Abercrombie een felle, droge slag achter het oor met de kop van het heft. De kapitein gaf een langgerekte kreun, wankelde even in zijn gehurkte houding en viel toen langzaam voorover met het hoofd tegen het whiskykastje.
„Pak op en in een stoel vastbinden!” gelastte Mickey. „Vlug wat!”
De andere twee werkten met koortsachtige snelheid. Zij sneden de koorden van de salongordijnen af, trokken een wanddoek in flarden en hadden in een oogwenk de bewusteloze man als een mummie in een zware armstoel gesnoerd. Enkele proppen doek in zijn mond en een band er omheen maakten hem het uitbrengen van enig geluid onmogelijk. Mickey Mouse was intussen naar de deur geslopen en loerde de gang op en af.
„Niks te zien,” rapporteerde hij. „Zeg, Harry... dat goud was toch allemaal in het proviandhok geborgen, hè?”
„Nou en óf,” antwoordde die. „We hebben het in grote kisten gedaan met blikjes en zakjes meel er bovenop. De kok stouwde het allemaal in het proviandhok zonder te weten wat er in zat.”
„Poeh!” zei Barney, rondom de gebonden Abercrombie hinkend om de touwen te controleren. „Je denkt toch zeker niet dat ze dat intussen nog niet gevonden hebben? Toen ze die voorraad begonnen op te souperen moesten ze die oude kisten vanzelf vinden...”
„Kom mee,” gromde Mickey, haalde het zware pistool uit zijn zak en schoof er de zekering af.
Met de krombenige muiter voorop slopen zij de gang af... de dwarsgang in... de kombuis in. Het was er heet. De ramen stonden wijd open en op het fornuis stonden een pot koffie en twee grote ketels met water. De stoom sloeg eraf.
„Asjeblief,” gromde Harry zenuwachtig. „Er is hier een kok bezig geweest. Maar waar zit die kok nu?” Mickey Mouse ging naar de deur en loerde de gang op en af.
„Ik hou hier de wacht. Kijken jullie het proviandhok na.”
* * *
De deur van het proviandhok was open. Nadat MacGarrigle het goud onder twee meter steenkool had verborgen, had hij het niet meer nodig gevonden, het weer dicht te spijkeren. Mickey verdeelde zijn gespannen aandacht tussen het bewaken van de gang tegen een mogelijke overval en het luisteren naar de opmerkingen van zijn twee kornuiten in de voorraadkamer.
„Deze zit vol met zakkies meel...”
„En deze bennen helemaal leeg...” — Het geluid van de nijdige trap van een schoen tegen een lege kist.
„Hei! Kijk es hier!... Is dat een splinter van een ouwe, eiken kist, ja of nee!”
„Verdraaid ja! Dat is hout dat jarenlang onder de grond hep gezete... Zoek es verder?...”
Even later een nieuwe kreet:
„Hier! We hoeve niet verder te zoeke! Is dat een van die ouwe verroeste hangslote of niet?”
Zij kwamen terugstommelen, de kombuis in.
„Die kisten benne der geweest, Mickey, maar ze benne der geheid nie meer! Hier is een opengebroke hangslot as bewijs.”
Mickey loste enkele sappige verwensingen.
„Al zijn leve zit dat tuig ergens aan boord en houdt zich verstopt. We zulle ze es effe uitroke, en vrage wat er met die kisten is gebeurd.”
„Zachies aan, maat. We hebbe maar één pistool en een geweer.”
„Der zal heus wel erges een geweer te vinde zijn. Ren maar effe naar de hut van de kaptein.”
Barney, die nog last had van zijn been, bleef bij Mickey wachten. Harry was twee minuten later terug met een oud Winchester-geweer, en een leren band vol patronen.
„Dat is het enige wat er stond.”
„Okay. Neem jij het pistool, en geef mij dat geweer.”
„Wat wou je doen?”
„Ik dek je met dit geweer. Jij gaat het voorstek over naar het vooronder en kijkt of daar iemand zit. Schiet nou op!”
Harry knikte, nam het pistool in zijn rechtervuist en begon op handen en voeten het onder de hoge, gloeiende zon blakerende dek over te sluipen. Mickey ging plat op zijn buik in de stalen deuropening liggen die naar het voordek leidde. Het succes van deze manoeuvre was verbijsterend. Barney bereikte zonder oponthoud de toegang tot het vooronder... en staarde neer in een schemerige ruimte vol slapende negers.
„Ajai!” schreeuwde hij. „Eruit! Overboord!” Een schot uit zijn pistool daverde door de kleine ruimte. — Een seconde later was het duistere, hete hol vol met door elkaar rennende, schreeuwende negers, die dachten dat hun beruchte Brullende Blanke Duivel ineens weer dol was geworden. Barney sprong de trap af en rende het vooronder in.
„Ajai! Eruit!”
Een tweede schot daverde en sloeg een patrijspoort in scherven. Er was geen derde schot nodig. De veertien zwarten, met een blanke gek achter zich en de open deur vóór zich, vlogen als verschrikte konijnen de trap op, het dek over en naar de touwladder. Er was er niet één die erover peinsde, zich te verstoppen ergens in het inwendige van het schip. Binnen een halve minuut was het water tussen de Frisco en het eiland overdekt met waaierende rimpels achter zich voortspoedende, zwarte kroeskoppen. Barney vertoonde zich even in de open deur van het vooronder en hief zijn duim rechtop als signaal voor Mickey, dat alles in het vooronder veilig was. Daarna ging hij terug, het pistool in de vuist, om verder te onderzoeken. In bijna elk modern vrachtschip loopt vanuit het vooronder een binnengang rechtstreeks naar de machinekamer. Was dat niet zo, dan zouden bij stormweer de oliemannen en stokers steeds het dek over moeten steken om hun werkruimte te bereiken wat natuurlijk waanzin is. Barney opende de ijzeren deur, loerde de smalle gang in, zag geen onraad en wandelde tot aan de ijzeren deur van de machinekamer. Maar die was van binnen op slot. Hij rammelde aan de kruk. Hij schopte tegen de deur.
„Heidaar!”
Hij legde zijn oor tegen de stalen deur en luisterde. Zwak maar onmiskenbaar hoorde hij het knetteren van vuur en het sissen van stoom; het zoemen van ventilatoren en het hoge, zingende geluid van de draaiende dynamo. Hij schopte weer tegen de deur.
„Heidaar! Doe open!”
Niemand antwoordde. Harry werd nijdig, vloekte en rende terug door het vooronder, over het hete dek, naar de brugge-opbouw waar Mickey nog steeds achter zijn geweer lag te loeren.
„De machinekamerdeur is op slot en ze vertikken het om open te doen.”
Mickey grijnsde scheef en stond op.
„O, ja? We zullen ze leren! Daar kunnen ze lol van beleven!”
* * *
MacGarrigle, beneden in de machinekamer, had de twee pistoolschoten gehoord en had de zwarten overboord zien plonzen. Hij nam zonder meer aan, dat één dier schoten een einde had gemaakt aan het leven van kapitein Abercrombie. Hij wachtte nu op de volgende zet en het gebons en geschop tegen de onderste machinekamerdeur kwam, als het ware, geheel volgens de plannen. En de volgende zet kon hij op zijn vingers uittellen. Elke machinekamer op een stoomschip heeft namelijk ventilatieroosters. Bovenin het stalen plafond zijn op enkele plaatsen grote roosters van stalen staven, die vrij dicht bij elkaar liggen en waarover men loopt alsof het een vaste vloer is. Door die roosters kan men de hele machinekamer overzien. En één man met een pistool, op zijn buik bij een van die roosters liggend, kan schijfschieten op practisch alles wat zich in de machinekamer bevindt. Alleen de uiterste hoeken zijn natuurlijk onbereikbaar.
Maar onze oude Schot was niet voor niets een Schot, een afstammeling van een vermaard zuinig en slim ras. Het vuur onder de donkey-engine lag witgloeiend... de eerste paar uur hoefde daar niet naar te worden omgekeken. Nu is de donkey-engine de hulp-stoommachine waarop alle min- of meer luxe-machinerieën van een schip zijn aangesloten. En dat is ook logisch. Ligt men in een haven, dan is het erg onvoordelig om een der grote stoomketels op spanning te houden voor zulke kleinigheden als het doen draaien van een stoomlier, het leveren van stroom voor verlichting, heet water voor de kombuis en de wastafels der officieren. Dat kan even goed de kleine donkey doen. Bovendien kan men dan op zijn gemak de grote machines nakijken en schoonmaken. Op moderne schepen is de stoomleiding van de donkey omschakelbaar op de hulpstoomleiding van het hele schip. Men kan de stoomverwarming op de hoofdstoomleiding schakelen, maar ook laten verzorgen door de donkey. Dan gaat de hoofdafsluiter naar de grote ketels dicht. MacGarrigle had al lang gevoeld dat het zwakke punt van zijn machinekamerfort school in die open, stalen roosters boven hem...
Hij ontrolde twee lange waterslangen en schroefde de koperen koppelingen op de aansluitkranen van de verwarmings-stoomleiding. Daarna wenkte hij de Chinees en de neger en wees naar de roosters.
„Hem bandieten... Zij proberen schieten door die gaten... Snappie?”
Beiden knikten ijverig. Zij snapten dat bliksems goed, zoals uit hun angstige blikken bleek.
Mac wees op de neger:
„Jij staan bij die kranen. Snappie? Wij staan in hoek machinekamer met slang. Chinees daar en ik daar. Snappie?”
Het gelaat van de slimme Chinees klaarde ineens op. In zijn hoge, zangerige spreektrant ratelde hij af:
„Hem open kraan en hem stoom gloeiend heet hem spuiten met straal in die roosters.”
„Jij machtig slim Chinees,” zei Mac. „Jij neem die slang en bind die eind van slang aan lange pook. Dan jij daar staan waar muiter jou niet zien en jij hem stoom in rooster spuiten.”
„Ai! Mij Okay!” grinnikte de Chinees. Voor stoom was hij niet bang. Als kok ging hij dagelijks met stoom om. Hij kende alle eigenschappen van stoom en alle gevaarlijke kanten van stoom... voor iemand die er tegen vechten moest. Hij rende naar het rek waaraan de lange, stalen vuurhaken hingen, bond als de weerga het koperen slangmondstuk aan het einde van de vuurhaak en zocht een plaats op achter een lenspomp, op een platform aan het eind van de machinekamer.
Mac had intussen hetzelfde gedaan en de neger, die glimmend van zweet bij de twee stoomkranen stond, met de handen op de koperen kraanwielen, keek met wit blikkerend ogenwit omhoog naar de zware roosters. Zij hoefden niet lang te wachten. Boven hun hoofden hoorden zij het geschraap van schoenen op staal. Een stuk gelaat kwam rond een hoek van een vloerplaat in zicht en keek de machinekamer rond. Alleen de neger was zichtbaar.
„Heidaar!” kwam de rauwe stem van Mickey Mouse. „Heidaar, jij! Doe de deur open!”
Het was het rooster aan de kant van de Chinees. Zowel de neger als de Chinees hadden van deze muiters veel te verduren gehad. Zij hadden veel schoppen en zeer weinig eten gekregen en een der negers was er zelfs aan bezweken. Zij hadden nu de kans iets daarvan betaald te zetten. De Chinees, met de listigheid zijn ras eigen, begreep dat na het opendraaien der stoomkraan eerst al de lucht uit de slang zou moeten ontsnappen.. Hij gaf de neger een sein. De linker afsluiter wentelde open. De lucht siste uit de slang... daarna spoot de koude stoom de slang uit, met wat borrelend gecondenseerd water... dan kwam de gloeiende stoomstraal. De Chinees zwaaide de pook met de slang er aan recht onder het rooster.
Een hese brul klonk op. Het rooster, de gang erboven en een deel van de machinekamer eronder was één wolk witte, ondoorzichtige hete stoom. Niet alleen kon de muiter boven niets zien... hij kon zich niet eens in de buurt van het rooster wagen zonder zich te branden.
„Andere kraan!” beval MacGarrigle kort.
De tweede afsluiter ging open en sissend spoot een stoomwolk omhoog naar het tweede rooster.
„Bind je vuurhaak maar aan de trap vast,” beval Mac. „Als het moet laat ik die stralen dag en nacht spuiten.”
Zij bonden hun poken aan de ijzeren trapleuning vast en Mac trok zich terug op de overloopbrug boven de machines om rustig een pijp te stoppen. Hij was volkomen rustig. Het enige dat hem nu nog uit de machinekamer kon verdrijven, was het zinken van de hele Frisco of een paar traangasbommen. Het eerste zouden de muiters beslist niet doen. Traangasbommen hadden ze niet. En wildweg honderden patronen in de machinekamer knallen konden ze óók niet... daarvoor was er veel te weinig munitie meer.
„Al zijn leven heeft die schurk van een MacGarrigle O’Connor en de rest om hals gebracht en het goud in de machinekamer verstopt!” bromde Barney, zijn stijf been bevoelend. „Dat voel je met je klompen aan. Maar hoe krijgen we hem de machinekamer uit?”
Harry had een wild plan:
„Als we eens de waterdichte deuren dichtschroefden en een gat maakten in de machinekamer onder de waterlijn? Dan loopt de machinekamer vol.”
Mickey Mouse keek hem aan met een blik vol medelijden:
„Hoe wou jij een gat krijgen in de scheepswand? Met een nagelvijl? Onder water? Of wou je een zaagvis africhten?”
Barney deed ook een duit in het zakje:
„En als het hele schip niet zinkt, maar twee meter zakt tot de hele machinekamer onder water staat... en stel je voor dàt die kisten goud ergens goed verstopt zijn, wou jij er dan naar gaan duiken en ze los vijlen?”
Mickey Mouse had staan denken en zei lijzig:
„Er is maar één ding dat we volgens mij met succès kunnen proberen.”
„En dat is?”...
Mickey veegde slim met zijn vinger langs zijn neus:
„Weet je nog die kist met rookbommen, die in het ruim van de Willi Waw staat?”
„O,... die bommen om noodsignalen mee te geven?”
„Dat zijn oude rookbommen van het United States Army. Eén zo’n bus geeft genoeg rook om zes slagschepen in te verstoppen. We halen die kist op...”
„En laten zo’n rookbom door een rooster in de machinekamer vallen...”
„Klets. Kan niet tussen die spijlen door.”
„Hoeft ook niet. We schieten een patrijspoort stuk, en smijten vanuit de sloep zo’n bom door het raam naar binnen.”
„Blussen ze met water.”
„Ik geloof niet dat je ze kúnt blussen. En al kan dat wel, dan gooien we er zes of tien naar binnen. Bij elkaar stinken ze nèt lang genoeg om die knapen uit hun hol te roken. Kom mee.”
En zo was het gekomen, dat de drie muiters, na het lossen van slechts twee pistoolschoten, rustig en vredig de Frisco weer verlieten om terug te varen naar de Willi Waw... waar zij met vuurwerk en geknars van tanden werden ontvangen.
* * *
Het kostte de Kanaken-stuurman, Muriloff, weinig tijd om zijn kapitein te ontdekken. Zijn vier roeiers renden het schip rond en keken in elke hut. Met het gebrek aan geestelijke vasthoudendheid, de meeste donker gekleurde rassen eigen, waren zij na een minuut eigenlijk het doel van hun komst al vergeten. Zij vergaapten zich aan de inrichting van sommige hutten, verzeilden in enorme stoomwolken die door de gangen dreven en raakten volslagen in de war. Niet aldus de stuurman. Hij was gewend aan de wijze van denken, blanken eigen en snapte wel dat Abercrombie zijn drie passagiers zou hebben ontvangen op de brug óf in een ruimte in de buurt van de brug. Een paar maal deed hij vergeefs een deur open... zag verlaten hutten, een dokterskamer, een voorraadruimte... maar bij de zevende keer proberen was het prijs. Zijn kapitein zat daar rechtop in een armstoel gebonden met een paars gelaat, waarover het zweet in straaltjes afdroop en ogen die licht begonnen uit te puilen. De muiters hadden teveel doeken in zijn mond gestopt, en die waren begonnen, door druk tegen zijn zacht verhemelte, zijn ademhaling te belemmeren. De stuurman trok zijn mes... drie snelle venijnige sneden... en Abercrombie rukte de doeken uit zijn mond. Hij hijgde naar adem én kon in het eerst geen verstaanbaar woord uitbrengen.
„Waar zijn... die boeven?” vroeg hij ten laatste.
Zijn stuurman wees naar een patrijspoort:
„In hun sloep. Schietend. Pang. Pang.”
Abercrombie wreef zich de polsen en luisterde. Het geknal van schoten, dat de laatste vijf minuten onophoudelijk had geklonken, was nu ineens bedaard.
„Waar schoten ze dan in vredesnaam op?”
„Op dat nieuwe jacht. Zeiljacht.”
Zijn kapitein staarde hem aan of hij met een dolzinnige te maken had:
„Op hun eigen jacht? Je bent gek, vent.”
Hij wilde naar de deur rennen, blijkbaar om naar dek te gaan, maar de enorme knuist van zijn stuurman greep zijn arm.
„Wacht, kapitein. Die drie mannen; zij zijn nu langsscheeps.”
„Wat? Hier?”
„Ja. Zij gingen naar jacht, maar mannen op jacht schoten hen weg. Nu zij hier weer terug. Waarschijnlijk op dek. Pas op.”
Alsof de muiters zijn waarschuwing kracht bij wilden zetten, klonken op dat ogenblik zware voetstappen op het dek, niet ver van de salon.
„Te drommel!” gromde Abercrombie, bukte zich, sloop naar een patrijspoort en loerde er omzichtig door... juist op tijd om een van zijn drie onvriendelijke gasten rond een hoek van de opbouw te zien verdwijnen.
 „Waar is die sufferd van een MacGarrigle?” raasde Abercrombie. „Waar is mijn geweer?”
Hij sloop de gang in, keek rond, rende de binnentrap op naar het bruggedek, en vandaar naar de kapiteinshut. MacGarrigle’s Garand-geweer, dat daar had gestaan, was weg. Het Winchester-geweer, dat als reserve aan de wand had gehangen, was eveneens weg.
„Heeft die zot van een machinist dat nu of heeft die troep bandieten het?” bromde Abercrombie in zichzelf, en verliet de kapiteinshut om weer het bruggedek over te steken.
„Fleng!—Keng!”
De zweepslagachtige knal van de Winchester kwam tegelijk met de inslag van de zware kogel in het hout van de kaartenkamer. Abercrombie liet zich meteen op zijn buik vallen. Iemand vanaf het hoofddek had op hem geschoten. Met een Winchester. Razend van woede lag de gezagvoerder van de Annie Laurie op het gloeiend hete bruggedek. Hij had zijn verdienste van twee volle jaren willen geven, als hij op dat ogenblik een goed pistool of een bruikbaar geweer in handen had gehad. Dit was een pracht van een toestand! Er waren maar drie manieren, dat wist hij, om van dit bruggedek naar beneden te komen: langs de beide buitentrappen; aan bakboord en stuurboord. Die lagen open en bloot en waar er zeker drie gewapende bandieten ergens op het dek zaten, was het afdalen van een dier trappen een snel soort van zelfmoord. Dan was er natuurlijk nog de binnenwerkstrap, die naast de kapiteinshut naar beneden leidde, maar die kwam uit op een kruispunt van gangen boven de machinekamer... en dat kruispunt kon van vier zijden onder vuur worden gehouden...
„De machinekamer!”
Abercrombie had, toen hij de salon verliet en naar boven rende, natuurlijk wel even opgemerkt, dat de gangen vol natte stoom hingen, maar daar weinig aandacht aan besteed. Nu hij plat op zijn maag op het gloeiend hete dek lag, begon hij te denken. Wat er allemaal precies op dit schip gebeurd was, sinds hij werd vastgebonden, wist hij niet. Was MacGarrigle nog in de machinekamer? Had hij zich daar verschanst? Of betekende die natte stoom die door de gangen dreef dat de machinist en zijn negerstoker waren doodgeschoten... zodat de donkey-machine onbeheerd stond, waardoor de stoom uit alle veiligheidskleppen siste? Maar er wàs een middel op daar achter te komen!...
 Plat op zijn buik, en zonder verder tijd te verliezen begon Abercrombie over het dek te kruipen naar de nog open hangende deur van de kapiteinshut. Van het dek af was hij hier gegarandeerd onzichtbaar, zolang hij zich maar plat hield. Hij sloop als een slang de drempel over, richtte zich op handen en voeten op en krabbelde dan als een slimme hond de treden van de trap op, die van de kapiteinshut naar het hoogste gedeelte van het schip: de brug leidde. Hier voelde hij zich een massa veiliger. De brug van een stoomschip is verdraaid solide geconstrueerd, want er staat bij storm een ongelooflijke winddruk op, om van de kracht van stukken overvliegend water maar te zwijgen. Als hij zich maar niet achter een der ramen liet zien... Hij kroop op handen en voeten naar de scheepstelegraaf, die midden op de brug stond; haar koper schitterend in de schuin door de ramen binnenvallende zonnestralen. Hij strekte een arm uit en haakte de telefoon los. Oudere schepen hebben een spreekbuis naar de machinekamer. Meer moderne hebben een bekrachtigde telefoon. Hij drukte op het witte knopje en hoorde beneden in de machinekamer de zoemer gaan.
„Teut...Teut...”
De hoorn klikte en MacGarrigle’s stem, met het onmiskenbare Schotse accent, vroeg wantrouwend:
„Wat is er?”
„Met Abercrombie! Hoe is de toestand beneden?”
Er volgde een korte pauze.
„Hoe weet ik, dat je Abercrombie bent?”
„Goeie genade! Herken je mijn stem dan niet?”
MacGarrigle dacht even na, en zei dan in het Schots:
„Wat is de tweede regel van „Loch Lomond” in het Schots?”
„Where the sun shines Bright on Ben Lomond”, kaatste Abercrombie onmiddellijk terug, met een onvervalsbaar Schots accent.
„All rrright,” zei de machinist. „Toestand hier is okay. Ik heb alle deuren dicht. De neger en de Chinees zijn bij me en de boeven kunnen me door de roosters heen niets doen, want daar heb ik stralen gloeiende stoom op,”
„Ahaaaaa,” ademde Abercrombie. „Jou, oude, slimme rot. Zeg, wat willen die boeven in vredesnaam? Ons schip veroveren? Wat hebben ze daaraan? Ze kunnen er met zijn drieën onmogelijk mee varen. Die idioten moeten tropenkolder hebben!”
Na een korte pauze zei de machinist:
„Ik begrijp er ook niets van. Als je het mij vraagt, is het de muitende bemanning van dat jacht dat daar ligt. Ik heb zo’n idée dat ze hun kapitein hebben neergeschoten en nu bang zijn dat wij hen verraden of arresteren zullen.”
„Natuurlijk!” riep Abercrombie. „Dàt is natuurlijk de hele mop. Dáárom stonden ze me met pistolen op te wachten toen ik daar aan boord kwam!! Goed. Maar ik zit hier op de brug zonder een pistool of geweer, want de Winchester uit jouw hut was verdwenen.”
„Ben jij op je eentje hier aan boord?”
„Mijn stuurman is hier met een paar roeiers, denk ik. Maar ik weet niet waar die zitten. En die hebben ook geen vuurwapens. Wat kunnen we nu doen?”
Binnen uit het schip klonk een tweetal pistoolschoten.
„Ik hoor schieten,” zei de stem uit de machinekamer.
„Ik ook,” zei de stem van de brug. „Ergens tussen ons in zitten die bandieten en mijn Kanaken mekaar achterna, door jouw stoomwolken heen.”
„Luister,” begon MacGarrigle. „Ik heb hier mijn Garand-repeteergeweer. Plus twee pistolen. Heb je daar iets aan?”
Abercrombie barstte uit:
„Natuurlijk heb ik daar iets aan, jou oude muilezel. Maar hoe krijg ik ze hier? Wou je ze me per post sturen? Of stukje bij beetje over-telefoneren?”
De stem van de chef-machinist was sloom en traag als steeds:
„Heb je daar de loglijn?”
Abercrombie keek of hij het in Los Angeles hoorde donderen.
„Wat moet ik met een loglijn?”
„Kruip plat op je buik op het bruggedek en gooi het schroefstuk in een ventilatiekoker. Dan...”
„Ik snap het al. Hou je maar klaar.”
De loglijn hing keurig opgeschoten aan de wand. De log van een schip is een zeer simpel instrument, bestaande uit een wormschroef aan het eind van een lang touw. Het wordt overboord gegooid en door de vaart van het schip trekt de worm door het water en gaat natuurlijk draaien. Hoe sneller het schip vaart, hoe meer omwentelingen de logdraad maakt en deze snelheid wordt op de brug afgelezen op een rond instrument, dat lijkt op de snelheidsmeter van een auto.
Abercrombie snapte al lang, dat de muiters, beneden hem, niet zeker wisten of hij daar boven al dan niet in het bezit was van vuurwapens. Anders hadden ze vast en zeker de brug al bestormd. Maar even gevaarlijk als het voor hem was, het bruggedek af te komen, zo gevaarlijk was het voor de vijand, zijn hoofd boven dat dek uit te komen steken. Zacht in zichzelf pruttelend (want hij vond het een schandelijke bezigheid, als schoenerkapitein op zijn buik over een anders bruggedek te kruipen) sloop Abercrombie haastig voort. Hij kon niet anders dan haastig kruipen, want als hij een hand te lang plat op het gloeiende dek liet rusten, brandde hij zijn handpalmen. Aan stuurboord- en bakboordzijde staken twee hoge, gekromde ventilatoren omhoog. Elk vrachtschip heeft van deze ventilatoren: metershoge, van boven omgebogen pijpen, die draaibaar zijn. Zet men ze met de opening naar voren, dan vangen ze de wind op en blazen frisse lucht in de ruimen en de machinekamer. Draait men ze met de opening naar achteren, dan zuigen ze onfrisse lucht weg. Zij stonden nu naar voren gekeerd en dat was wel zo handig. Abercrombie kroop naar de koker aan stuurboord, richtte zich half op en wierp met een boog het wormwiel van de log in de opening. Rommelend zakte het zware wiel door de wijde buis. De lijn schoot door zijn handen en hij zorgde ervoor, dat er geen knopen of strikken in raakten die ergens konden blijven haken. Hij liet de lijn uitlopen, tot hij het gewicht niet meer voelde trekken. Een zwakke kreet bereikte hem uit de kokermonding. Een halve minuut later kwam er driemaal een schokje aan de lijn en weer een kreet:
„Joei!”
Hij haalde op. De lijn kwam zonder stroppen of haken uit de monding gegleden... dan hoorde hij het geratel van metaal dat langs de laatste meters pijp omhoog kwam. Voorzichtig... hij trok, ging vlak onder de ventilatorkromming liggen... trok nog even en ving een Smith-and-Wesson automatisch pistool op. Een extra clip patronen was er met een mastworp bovenop bevestigd.
Abercrombie voelde zich een ander mens, probeerde het wapen en keek na of er een patroon in de kamer zat. Hij schoof de veiligheid eraf, woog het pistool in de hand en schoof naar de rand van het bruggedek, waar de stuurboordstrap begon.

Arie Roos als negeropperhoofd

Na het vertrek van hun kameraden waren Arie en de zieke Joe in het kampement in de zandkuil achtergebleven. Joe had een flinke dosis kininepillen te slikken gekregen en was daarna in een soort verdoving geraakt, waaruit hij slechts nu en dan even ontwaakte. Meestal vroeg hij dan om wat water, dat Arie hem bij slokjes liet drinken. De zon rees hoger en hoger en kwam aldra boven de bomen uit die de zandinzinking omringden. Arie zocht een plaatsje op in de schaduw, met zijn rug tegen de primitieve hut, en begon met de nuttigste bezigheid die hij kon verzinnen: het nazien en schoonmaken van zijn wapens, bestaande uit een geweer en een pistool. Hij legde wat takjes kruiselings over elkaar op een gladgestreken plek zand, vleide daaroverheen de vette lap, die zij, in elkaar gerold, altijd voor wapenschoonmaak bij zich droegen en begon de bewegende delen van het geweer uit elkaar te halen.
„En opschieten, mannetje,” maande hij zichzelf aan. „Stel je voor dat je door een paar loslopende muiters verrast wordt met een uit elkaar gehaald wapen!”
Hij grinnikte en hield het pistool binnen bereik. Van tijd tot tijd opziende had hij het geweer snel uit elkaar. Een paar erin gestoven zandkorrels had hij snel verwijderd. Ook de patronen keek hij terdege na; hier en daar waren kleine vlekjes zichtbaar. Het in elkaar zetten van het geweer ging met de vlotheid van lange routine en de aangetaste patronen gingen het eerst in het magazijn. Juist toen de grendel met een ratel en een klik de eerste patroon in de kamer schoof, deed een zwak verwijderd geluid hem het hoofd opheffen. Een schot!... Dus het spul was begonnen!
Arie kan het trekken van een nijdig gezicht niet nalaten. Waarom moest hij uitgerekend nu zijn knie bezeren en hier met een soort van ziekenbroederdienst belast worden terwijl Jan en Bob de lollige karweitjes.... Pàts! Fleng!...
Arie leunde achterover tegen de wand van de slordig gebouwde hut, veegde zich het zweet van het voorhoofd en luisterde met gesloten ogen. Hij probeerde uit het knallen der schoten, uit de klank ervan en uit hun opeenvolging op te maken, wat er precies gebeurde, maar hij kon er geen touw aan vastknopen. Hij wist alleen zeker, dat de hoofdstrijd gevoerd werd door een Garand-repeteergeweer en een zware Winchester. Dan waren er nog een of twee pistolen die er op los knetterden, maar verder kwam hij niet.
„Arie... Arie!” klonk een eentonige, zwakke roep uit de hut. Haastig krabbelde Arie naar binnen. Joe lag op zijn grasbed, staarde naar het plafond en bewoog zijn ogen pas toen Arie naar binnen sloop.
„Luister... Wordt daar geschoten?... Ik dacht dat ik het me verbeeldde... Mijn oren suizen zo verschrikkelijk.”
„Dat komt van de kinine, Joe. Maar het zijn heus echte schoten. Ik denk dat onze vrienden aan het bakkeleien zijn met het jacht.”
„Maar dat zouden ze... toch bij verrassing... nemen?”
Arie nam een lap, doopte die in een pot water en legde de lap op Joe’s hoofd.
„Maak jij je daar nou maar geen zorgen over... Zij weten heus wel wat ze doen.”
Joe knorde wat, rolde zijn hoofd opzij en sloot de ogen.
Arie sloop geruisloos de hut uit, schoof het pistool in zijn versleten broeksband en legde het geweer in de gebogen linkerarm. Hij was, eerlijk gezegd, zelf ook niet helemaal gerust over dat wilde geschiet. Het ging nog steeds door. Het gebruik der geweren wees erop, dat het een gevecht op langere afstand was, waarbij de partijen elkaar vrij goed konden zien. Bij elkaar achterna sluipen door een bos, bijvoorbeeld, komt er elke paar minuten één schot... als men iets ziet of meent te zien. Dit soort van snelvuur met geweren kreeg je alleen als twee partijen, die elkaar goed zagen, op elkaar losbrandden. Zouden zijn vrienden het jacht al veroverd hebben en nu door deFrisco worden aangevallen? Dat was al eens eerder in het verleden gebeurd!...
Het schieten was plotseling afgelopen. Vreemd. Het bleef stil. Geen geschreeuw... geen los schot dat nakwam... De éne seconde was de lucht vervuld van geknal... de seconde daarna was alles vredig.
„Gooi maar in m’n hoed en zoek maar uit,” bromde Arie nijdig en begon ongeduldig de kleine zandvlakte op en neer te lopen. Hoe dolgraag hij ook naar het strand was gedraafd om zelf even te verkennen wat er precies aan de hand was... hij wilde dat niet, want hem was opgedragen, bij Joe te blijven en bovendien: als hij zich van de afgesproken plaats verwijderde, en Bob of Jan liet hem halen omdat zij versterking nodig hadden... dan zouden zij hem niet vinden en Arie wist uit ervaring hoe rampzalig zoiets kon zijn in geval van nood. Hij was te ongedurig om stil te zitten, maar door dat heen en weer gestap ging zijn knie weer zeurderig pijn doen en het duurde niet lang, of hij ging met een kreun weer tegen de hut zitten waarbinnen Joe lag te soezen. Het liep langzamerhand tegen de middag en de zon werd heter en heter. Arie werd ook doezelig en zat daar, zowat maffend, met het geweer rechtop tussen zijn knieën, toen hij wakker schrok, doordat iemand hem van achteren in zijn rug porde. Arie ging verschrikt kaarsrechtop zitten en keerde zich dan op zijn zitvlak met een ruk om. Door de losse graswand van de hut stak Joe’s magere hand.
„Arie!” hoorde hij hem fluisteren. „Hou je... koest. Er zitten negers om ons heen.”
„O, zoete melkkoe!” dacht Arie. „Hij ligt te ijlen.”
Hij stond met een zucht op om de hut in te gaan, maar hoorde op hetzelfde ogenblik geritsel op de rand van de inzinking, boven zich. Bliksemsnel keerde hij zich om; het geweer geheven. Een struik, tussen twee scheve palmbomen, bewoog nog na.
„Grote pilaar!” — Arie schrok zich een hoedje, en besefte dat hij, daar beneden in de kuil, geen enkele dekking had, terwijl de vijand om hem heen kon manoeuvreren, achter een scherm van gebladerte.
„Arie!” kwam Joe’s zachte stem van binnen. „Hou je toch koest... Ik zag net... twee negers achter de struiken...”
Arie’s hersens werkten machtig snel.
„Zeg Joe... zitten er negers op dit eiland?”
„Geen enkele...” kwam de zwakke stem terug. „Deze moeten die van het schip zijn waar jullie het over hadden...”
Zo. Dat was dat. Arie kon maar twee dingen doen: in de hut bij Joe gaan zitten... of de hele inzinking verlaten en zelf op de rand gaan pionieren. De stommiteit die de twee muiters na O’Connor’s dood hadden uitgehaald, beging Arie niet. In die hut gaan zitten was struisvogelpolitiek... want hoewel hij daar onzichtbaar was, kon een vijand die zelf onzichtbaar bleef, hem en Joe daarbinnen zo vol kogels schieten dat zij gebruikt konden worden om fijne bloem door te zeven.
„Wacht hier, Joe,” fluisterde hij. „Hier is een pistool.” Hij schoof hand plus wapen naar binnen en drukte het zware pistool tussen Joe’s magere vingers. „Ik ga even verkennen. Ik ben zo terug.”
Hij greep het geweer goed vast, zocht een plaats uit waar de helling van de kuil zo flauw mogelijk was en rende tegen de rand op... Hij hield zijn hart vast terwijl hij klom, want het was een gok of een speer of een kogel hem tegemoet zou komen vliegen. Maar op deze manier kon hij zijn positie belangrijk verbeteren..., als hij beneden bleef had hij geen schijn van kans.
Er gebeurde niets. Hij bereikte het dichte struikgewas van het bos, plofte neer, trachtte zijn hijgende ademhaling zo snel mogelijk weer normaal te krijgen, schoof als een slang een paar struiken verder langs de rand van de kuil en wachtte af.
Hij had lol. Arie had altijd plezier als hij, door zijn hersens te gebruiken, zijn tegenstanders een paar zetten vóór raakte. Van waar hij lag, kon hij niet alleen de hele kuil, met kookketel en hut overzien, maar hij had bovendien een prachtig uitzicht op bomen en struiken op gelijke hoogte met zijn ogen rond de gehele inzinking. Eén bewegende tak... en zijn schot zou dwars over de kuil heen fluiten. Dáár had je het!
Arie liet zijn hoofd zakken als een kat vóór de sprong, schoof zijn geweer naar voren, legde zijn sproetige rechterwang tegen de kolf en bracht vizier en korrel in één lijn... De loop van de zware Winchester lag in zijn handen zo vast of het wapen in een bankschroef geklemd zat. Over de korrel heen zag Arie vlak boven de rand van de kuil de open driehoek tussen twee waaiervormig opgroeiende struiken, en de grond. En in die driehoek schoof langzaam het gezicht van een neger naar voren. Het was een gerimpeld, zwart gezicht met een enorme, platte neus en puntig bijgevijlde tanden. Door het kraakbeentussenschot van de neus was een wit benen ring gehaald. Arie’s geweerloop wees precies op die benen ring. De afstand tussen hem en die negerkop aan de overkant was naar schatting honderd meter: de doorsnede van de kuil. Maar zijn vizier stond nog op driehonderd meter en hij wilde dat niet veranderen, om de takken van zijn eigen struik niet te laten bewegen. Arie had heel wat ervaring met deze Winchester-scherpschuttersgeweren opgedaan. Als een vizier op 300 meter staat, en je schiet op een doel dat maar 100 meter verwijderd is, komt de kogel te hoog terecht. Je moet dan dus lager mikken. Hoeveel, dat moet de ervaring je leren. Ervaring had Arie de laatste zes maanden meer dan genoeg opgedaan.... Hij wist, dat bij mikken op de benen ring, de kogel de neger precies in het voorhoofd zou treffen als hij de trekker over de laatste millimeter heen haalde.
Maar Arie was ook voorzichtig. In het wilde weg gaan knallen, net als een zenuwachtige tante, was geen kunst... En twee tellen later was hij verheugd over deze voorzichtigheid, want tussen de takken van de struik door kwamen de twee handen van de neger tevoorschijn... zonder enig wapen erin. Het hoofd boven de twee handen, bewoog van links naar rechts, de kuil beneden hem afspiedend. Toen ritselden de struiken ergens rechts van Arie zelf.
„Frisse morgen,” dacht Arie. „Er zitten hier meer negers om me heen dan motten in mijn oude badpak!”
Hij bleef stil liggen, hield zich erg koest, en was helemaal niet verbaasd meer toen even later een derde negerhoofd te voorschijn kwam aan de overzijde van de kuil, vijfentwintig meter van nummer één af. Toen werden nummer één en nummer drie brutaal en begonnen tegen elkaar te kwekken in een natuurlijk onverstaanbaar taaltje. Rechts van Arie klonk weer geritsel. Blijkbaar was een vierde zwarte bij nummer twee gaan liggen.
„Het wordt me hier een beetje tè warm,” dacht Arie. „En ik kan me in deze dichte struiken met een lang geweer niet half zo goed weren als met een kort pistool. Ik krabbel wat achteruit....”
Hij begon, plat op zijn buik, achteruit te schuiven, het geweer met zich meetrekkend en scherp luisterend naar eventuele geluiden rechts van hem, toen Joe voor afleiding zorgde. Met een scherpe knal ging het pistool in de hut af. De zware kogel sloeg in het zand van de kuilwand, een meter of zes van de plaats waar neger nummer één zat.
„O, die sufferd!” dacht Arie woedend. „Wie gaat er nu zonder noodzaak op honderd meter met een pistool knallen. Hij raakt nog geen olifant op die afstand!”
Maar het schot had onmiddellijk resultaat. De twee negers aan de overkant schoten als ratten weg van de kuilrand. De negers rechts van Arie deden hetzelfde en kropen op handen en voeten achteruit... zodat de stomverbaasde Arie inééns twee zwarte negerbipsen zag, die recht op hem af kwamen stevenen. Hij sprong op, richtte zijn geweer naar beneden en gaf een ijselijke schreeuw.
„Ajaaaaaiii!”
Beide negers versteenden in hun kruiphoudingen... bleven even zo zitten en draaiden dan angstig hun hoofden om. Zij waren geheel ongewapend en alleen gekleed in katoenen lendendoeken. Zij gingen rechtop zitten op hun knieën, hieven hun magere armen ten hemel en begonnen een luid gejammer, dat kennelijk een smeken om genade was. Arie stond ietwat verlegen te kijken en krabde zijn rode haardos.
„Wat heb ik nu weer aan mijn fiets hangen!” bromde hij. „Hei, you. Somebody speak English?”
Een der twee, wiens arm van boven tot onder versierd was met zilveren en ivoren armbanden, hield op met jammeren, wees op zichzelf en klepte verheugd:
„Ikke, misser. Mij spreken Engels een beetje beetje. Mij spreken de pidgin, boel boel”. — Hij wees op zijn metgezel. „Hem niet spreken niets. Hij veel stom stom.”
Arie knikte.
„Jij zwart man. Hoe jij kom hier? Jij niet van deze eiland.”
„Wij niet van deze eiland, nee.” De neger haastte zich uit te leggen. „Wij van die grote schip. Blanke man daar schiet boem boem en wij zwart man ploens in die water. Wij veel zwart man in die water en wij crawl crawl hier. Wij veel bang almaal.”
Arie zei „Hm” en dacht na. Deze negers waren zeer waarschijnlijk ongewapend. Maar waar zat de rest?
„Jij en hem hier. Waar die anderen?”
De zwarte arm met de wit en zilveren banden wees naar het Zuid-Oosten: „Ander zwarte man nog op die strand bij die boot.”
Arie schrok zich een hoedje.
„Die grote boot of die riemboot op zand?”
„Ai-ai. Die riemboot op zand.”
„Zijn jullie nou van de ratten gebeten!” brulde Arie. Hij zag in gedachten een troep negers als een zwerm sprinkhanen bezig alle voorraden uit hun invasiesloep soldaat te maken. Hij richtte zijn geweer op de zwarten en beval: „Jij roepen die andere hier.” — Zijn arm maakte een wijde zwaai. „Ik jou niet doodschiet. Ik jullie geef veel eten veel maal. Jij mij helpen ziek man.”
De twee negers keken ietwat twijfelachtig. De laatste ervaringen die zij met blanken, en speciaal met roodharige blanken met vuurwapens hadden opgedaan, waren niet van de genoeglijkste geweest.
Maar Arie had niet veel zin in lang kletsen.
„Jij roepen die zwart man. Anders ik schiet.”
De niet-Engels sprekende neger kreeg enkele snelle instructies van zijn metgezel. Arie leidde hieruit af, dat de Engels-sprekende veel van de oerwoud-gewoonten van zijn stamgenoten verleerd had. De ander zette de handen aan zijn mond en gaf enkele vreemde aapachtige kreten. Er kwam van twee zijden antwoord. — De zwarte liet zijn handen zakken en wachtte af. Korte tijd later kwamen schoorvoetend en voorzichtig twee negers tussen de bomen door naderbij sluipen. Arie wendde zich tot zijn tolk:
„Jij zeg ik geef veel eten veel maal. Zij mij helpen zieke man.”
Dat werd overgebracht en toen de zwarten bereid schenen, althans in beginsel mee te spelen, schouderde Arie zijn geweer. Hij vertrouwde het zaakje nog niet erg, ging tussen de struiken staan aan de rand van de kuil en riep:
„Hei, Joe!”
Een zwakke stem kwam terug:
„Ben jij dat, Arie?”
„Alles is okay. Ik heb een paar negers getemd. Ik kom nu naar beneden en sla alsjeblieft niet als een gek aan het losbranden, wil je?”
Dat geroep en het zwakke geluid van de zieke uit de hut scheen de negers een heel eind te overtuigen. Arie beduidde hen, langs de zandhelling naar beneden te klimmen en kwam zelf achter hen aan want hij had die apen toch liever vóór zich dan achter zich. Hij had een plan in zijn hoofd gekregen en dat wilde hij nu uitvoeren. Hij maakte een vuur aan onder de soepketel en legde de tolk uit dat zij zoveel konden eten als zij wilden, mits zij een draagbaar maakten voor Joe en verder als dragers dienst bleven doen. Dat viel in goede aarde. Negers zijn ongelooflijk handig in alle primitieve klusjes, zoals vuren stoken, vlechten en door bossen sjouwen.
Arie zat op een omgevallen boom en zag met ongelooflijke snelheid stammetjes, takken en twijgen plus bosjes gras samengroeien tot de lichtste, meest comfortabele draagbaar die hij ooit buiten een ziekenhuis had gezien. En de negers zagen nog kans, onder het werk door, de ketel soep leeg te eten. Zij schenen honger te hebben als wolven, maar hun humeur werd er met sprongen beter van. Arie nam Joe het pistool af en schoof het in zijn broeksband. Hij had niet de minste lust om ernstige moeilijkheden te krijgen doordat Joe, in een rillerige koortsaanval in het wilde weg aan het knallen zou slaan. En toen de draagbaar bijna compleet was, klonk een bekend fluitje uit het bos: Yankee Doodle.
„Ha, die Bob!” riep Arie. „Kom maar hier. Alles okay! Betreed de kraal van Opperhoofd Roos.”
Bob had verschrikkelijke haast en vertelde haastig wat Arie weten moest:
„Dus wij zitten op de Willi Waw, en voor zover wij weten is er op de Frisco een verwarde toestand. Er zit een oude machinist op, vijf Kanaken, Abercrombie als hij nog leeft, en drie muiters. Voor zover wij kunnen ontdekken vecht ieder tegen iedereen. Wat ga jij nu doen?”
„Ik laat die negers Joe op een draagbaar naar onze sloep brengen. Ik kan hem niet alleen laten; dat is te gevaarlijk en ik moet naar die sloep toe vóór die negers hem leegroven of er met de hele boot vandoor gaan.”
Bob knikte.
„Je weet het dus. Wij hebben voorlopig geen hulp nodig en als je assistentie nodig mocht hebben, stuur je maar een zwarte renbode met een briefje in zijn bek om hulp.” Hij grinnikte. „Maar voorlopig ziet het er naar uit of je jezelf best kunt redden.”
„Ik ben Roos, de vermaarde negertemmer,” lachte Arie. „Alles klaar hier? Dan leggen we Opperhoofd Joe op de baar.”
Bob vertrok naar de Willi Waw en Arie volgde de vier negers, die de baar met Joe droegen, de kuil uit, en het bos in. Het was nu ongeveer drie uur in de namiddag.

Verwikkelingen om en in een vrachtschip

Nadat kapitein Abercrombie zo netjes een geladen pistool uit de ventilatiekoker had opgevangen, voelde hij zich heel wat meer mans. Hij klemde het wapen krijgshaftig in zijn rechtervuist, richtte zich op zijn ellebogen op en loerde het bruggedek af... maar op het hele bruggedek was niets te zien.
Daarna ontstond een ietwat wonderlijke remise in de toestand. Het bruggedek van een vrachtschip is van achteren open en ziet uit over het achterdek. Naar voren toe wordt het afgesloten door de brug zelf, die zich met haar vleugels over de volle breedte van het schip uitstrekt. Iedereen, die dus op zijn buik plat op het bruggedek ligt, is van beneden af niet te zien of te raken, maar hij kan iedereen die het in zijn botte hoofd zou halen, van beneden naar boven te gaan klimmen, keurig een kogel in zijn schedel planten vóór de klimmer zelfs maar de tijd heeft gehad, zijn arm met pistool op te tillen.
Van de andere kant is het een precies even hachelijke onderneming om van het bruggedek af naar beneden te gaan... dan kun je óók van zevenentwintig verschillende kanten een blauwe boon vangen. Of nu de muiters vermoedden, dat Abercrombie op de brug een voorraad wapens had, of dat zij het gerommel van de logkabel in de ventilator gehoord hadden was om het even; vast stond, dat zij er helemaal niet happig op bleken, zich aan levensgevaarlijke klimpartijen naar het bruggedek te wagen.
En precies zulk een remise-toestand heerste er tussen het centrum van het schip en de machinekamer. De muiters konden er niet in... en zolang de stoom door de roosters siste konden zij niets van bovenaf ondernemen. Van de andere kant haalde MacGarrigle het niet in zijn slimme Schotse hoofd, zich buiten zijn stalen vesting te wagen. Dus dat was dat.
Er bleven dus in de midscheeps maar twee ploegen strijders over die elkaar naar hartelust te lijf konden gaan: de drie muiters tegen de vijf Kanaken. De muiters hadden vuurwapens en de Kanaken slechts messen... en daar begon de pret. Nu waren, dadelijk na het betreden van het vrachtschip, de vier roeiers uitgezwermd om hun kapitein te zoeken en zij hadden zich, zoals goede zoekers behoren te doen, onmiddellijk verdeeld. Van de indeling van een zevenduizend tons stoomschip hadden zij geen kaas gegeten en zij renden en klommen dus door hutten en langs trappen, buitenlangs en binnendoor, kropen over bergen steenkool in de ruimen en kwamen elkaar op de meest ongedachte plaatsen tegen. Muriloff, hun stuurman, was in de kleine salon achtergebleven, nadat hij zijn kapitein had bevrijd. Hij hoorde de zware voetstappen der muiters in de gang, keek even rond, glipte weg door een smalle deur aan de andere zijde... en stond in de kombuis. Zijn adem inhoudend en scherp luisterend hoorde hij de muiters de salon betreden... en vloekend ontdekken dat Abercrombie was verdwenen.
„Nou dat weer!” gromde Harry. „Waarom hebben we ook niemand achtergelaten om de wacht te houden?”
„Kakel niet!” snauwde Mickey Mouse. De waarheid was, dat eigenlijk geen der drie muiters veel lust had gehad, om geheel alleen op dat grote vrachtschip achter te blijven. Er waren een risje negers overboord gesprongen... en MacGarrigle zat weliswaar in de machinekamer, maar zij hadden geen tijd gehad om het ganse schip te doorzoeken en er konden nog wel tien man ergens verscholen zitten, wachtend op de opgelegde kans van een schot door een deurkier... 
De blonde Barney, wiens gezicht nu een blijvende trek van pijn vertoonde, want hij had veel te veel van zijn gewonde been moeten vergen, keek zenuwachtig rond; zijn pistool geheven.
„Die kapitein sluipt hier ergens rond... Het bevalt me hier niks, jongens. En hoeveel van die lange, bruine moordenaars van hem zijn hier aan boord gekomen? Hè?”
„Zeur niet!” snauwde Mickey weer. „We zullen eerst eens effe schoon schip maken. Ik ga voorop met mijn geweer en jullie lopen achteruit achter me aan. Snappie? Dan kunnen ze ons nooit van achteren overvallen. En in die formatie gaan we het hele schip door.”
De eenvoud en knapheid van dat plan zagen de andere twee meteen in.
„Okido,” knikte Harry. „Neem de kop maar.”
„Dan eerst naar het achterdek,” beval Mickey.
Hij marcheerde de gang door en via een zijdeur naar buiten. Geen kip of kraai was te zien. De tred van zijn zware schoenen echode over het dek. De zon blakerde onverzoenlijk neer en de trillende hitte kaatste terug van de stalen wanden van de midscheepsbouw.
Mickey was nog geen dertig passen ver op het achterdek, of achter hem knalde een schot. Hij keerde zich om als een kat — zijn geweer schietvaardig. Barney wees opgewonden omhoog naar de brug. 
„Daarboven zit dat varken van een kapitein! Ik zag hem daarnet uit de kapiteinshut komen.”
De drie mannen bleven naar boven staren; hun ogen tot spleetjes dichtgeknepen tegen de barre zonneschelheid, maar Abercrombie liet niets meer van zich zien.
 „Hou die brug in de link!” waarschuwde Mickey. „Je hebt alle kans dat daar nog wapens in een kast of kist hebben gezeten en als we even niet opletten zijn we jarig!”
Hij keerde zich weer naar de steven, erop vertrouwend dat zijn achterhoede, achteruit lopend, zijn rug zou dekken en arriveerde bij het achteronder. Bij vele moderne vrachtschepen is tegenwoordig ook op het achterdeel van het schip een manschappenverblijf en Mickey was van plan, dat eerst te doorzoeken. Het kostte hem niet veel tijd. Er was niemand in. Behalve de trap naar het dek leidde nog één deur uit dat verblijf naar de midscheeps. Hij zocht tot hij een hamer met spijkers vond, timmerde die deur met vijf nagels solide dicht, klom daarna aan dek, nagelde ook de dektoegang van het achteronder dicht en liet de hamer en de rest der spijkers in zijn zak glijden.
„Ziezo!” grinnikte hij. „Dat is onderzocht en secuur dicht. Daar kan niemand zich meer verstoppen. Terug naar de midscheeps!”
Zijn beide kornuiten wandelden nu aan stuurboord en bakboord voorwaarts met Mickey midden achter. Het leek wel een soort oprukken van een voetbalvoorhoede. Mickey keek niet eens om, want door het dichttimmeren van het achteronder kon hij vandaar niet meer verrast worden... Dat meende hij niet ten onrechte, en tòch vergiste hij zich... want geluidloos als een bruine slang glipte even later een lenige Kanaak onder de verschansing door, het dek op. Hij verstopte zich achter de dubbele stoomlieren, die aan weerszijden van de zware voet van de laadmasten staan. Daar hadden zich vijf Kanaken kunnen verstoppen zonder gezien te worden. Het was de eerste der vier roeiers die zich, terwijl de muiters de salon doorzochten, aan het gevlochten touw dat nog steeds over de kant hing, in zee had laten zakken. Hij was daarna rap tegen de strakke ankerketting opgeklommen en had zich half in, half bij het kluisgat verstopt tot hij de muiters terug hoorde marcheren... Daarna was hij met zijn vlijmscherp mes tussen de blinkende tanden, over de dekrand naar de laadmast gegleden...
De drie muiters rukten nu op naar voren en Mickey beval:
„Nu het vooronder. Denk er aan dat je omdraait als we de brug gepasseerd zijn.”
Maar Abercrombie, nog steeds plat op zijn buik op het bruggedek liggend, zat ook niet stil. Toen het gehamer op het achterdek begon, was hij machtig nieuwsgierig geworden. Door handig schuiven en wriemelen ontdekte hij een plaatsje waar hij, tussen een rol zeildoek en een lege kist door, kon zien wat Mickey uitspookte, zonder zelf gezien te worden.
„De schoft timmert de deuren dicht,” bromde de kapitein. „Niet onhandig van hem bekeken. Dan kan hij hut na hut doorzoeken...”
Korte tijd later, luisterend naar de voetstappen, hoorde hij Mickey’s bevel om het vooronder te doorsnuffelen. Abercrombie trok zijn schoenen uit, grijnsde, wachtte tot hij de voetstappen onder zich hoorde en liep als de hazen naar de brug, op zijn sokken, met de lege kist waarachter hij zich daarjuist met zoveel succes had verstopt. Zoals bijna elke lege kist had ook deze enkele kieren tussen de planken. Hij zette haastig de kist op de open stuurboordvleugel van de brug, ging er plat op zijn buik achter liggen, steunend op zijn ellebogen, zijn pistool stevig in beide handen en mikte door de middelste kier. Hij lag nauwelijks goed en wel op het hete bruggedek of hij zag Mickey Mouse beneden hem op het hoofddek te voorschijn komen... zijn geweer in de aanslag. Toen hij tien meter gevorderd was, kwamen zijn beide kornuiten in zicht. Zij hielden hun pistolen geheven en lieten geen oog af van de bruggevleugel boven hen.
„Haha!” dacht Abercrombie, achter zijn kist. „Dit wordt een prachtig spel. Nu goed mikken, dan heb ik er één te grazen, voor de ander in de gaten heeft waar het schot vandaan komt. En dan lig ik al plat op mijn buik een meter naar achteren en buiten schot...”
Het was natuurlijk een pracht van een list... Abercrombie, achter zijn kist, bewoog zijn hoofd even heen en weer om de beste en breedste plaats in de middelste kier te vinden... Een schot knalde van beneden en hij gaf een huil van pijn. Een tweede schot floot rakelings langs zijn oor en sloeg de kist voor hem weg. Hij had juist genoeg tegenwoordigheid van geest om zich volkomen plat neer te drukken en een paar meter weg te rollen van de plaats waar hij had gelegen... tot hij zich tegen de stalen zijwand van de gesloten brug kon drukken, onzichtbaar voor de muiters beneden.
De pistoolkogel was door de kist heengedrongen alsof die van bordpapier was, had het vlezige gedeelte van zijn bovenarm doorboord en het bloed liep nu met een straal uit de wijde vleeswond. Beneden hem, op het voordek, hoorde hij de muiters opgewonden tegen elkaar praten. Hij zette de tanden op elkaar, want de kogel had blijkbaar het been van zijn bovenarm geschampt en reeds nu week de verdoving van de schok en begon de wond zagend pijn te doen.
Abercrombie lag roerloos in de hoek van brughuis en bruggevleugel, in de schier ondraaglijk brandende zon, maar durfde zich niet verder verroeren. Hoe was het mogelijk geweest dat ze hem hadden gezien?...
Zijn pistool lag enkele meters van hem verwijderd. Hij had geen moeite het te ontdekken, want een bloedspoor liep vanaf de plaats waar hij lag naar de plek waar het pistool aan zijn vingers was ontglipt. Niet dat hem dat veel kon schelen... Vaag hoorde hij enkele flarden van wat de muiters tegen elkaar riepen en uit die flarden werd hem duidelijk, welk een vergissing hij had gemaakt! De zon stond boven het achterdek van het schip. Toen hij de kist op de bruggevleugel plaatste, was de voorzijde van de kist dus in de schaduw... de zon stond voor de muiters achter de kist en de kieren in die kist waren felle, lichtende strepen in een donkere houten wand. Zolang Abercrombie volkomen roerloos achter die kist lag, was er nog niets gebeurd, maar zodra hij zich ging bewegen, was het spel van licht en schaduw in die kieren even opvallend als een dansende Jan Klaassen tegen een wit bioscoopscherm. Hij had nog geluk gehad, dat slechts zijn arm geraakt was... een beter schutter had op die korte afstand de kogel in zijn hoofd, hals of borst gemikt.
Dat was voorlopig het einde van de deelname van Abercrombie aan de strijd om de Frisco. Hij lag tien minuten lang bewegingloos en hevig bloedend in de dode hoek, in de felle zon, vóór hij zich weer durfde bewegen. Gelukkig had hij de deur naar het brughuis zelf open laten staan en, zodra hij meende dat het nu wel ging, kroop hij centimeter voor centimeter met zijn neus over de drempel, de brug zelf binnen. Daar, beschut door de zware betimmering, ging hij rechtop zitten. Hij scheurde zich het hemd van het lichaam, beet en trok het in repen en verbond zijn bovenarm zo stijf en strak mogelijk. Als het bloed maar eenmaal begon te stollen in het verband, hield het bloeden langzaam op. Maar hij had in die tien minuten wèl wat verloren... Hij voelde een lichte duizeling in het hoofd. Zijn pistool lag daarbuiten... In zijn verzwakte toestand durfde hij het niet ophalen, zolang de muiters aan dek waren. Maar wat...
De zoemer van de brugtelefoon ging driemaal over. Abercrombie ging op zijn knieën zitten om zijn hoofd niet voor de ramen te vertonen, kroop naar het stuurwiel en haakte de telefoon los.
„Met de brug. Ben jij dat, Mac?”
„Ay!” kwam de Schotse stem van de chef-machinist. „Er wordt nogal wat geschoten daarboven. Hoe is de toestand?”
„Slecht,” zei Abercrombie. „Ik heb een paffer in mijn bovenarm en het duurde even voor ik kon verbinden. Ben een beetje slap in mijn knieën. En ik kan niet bij mijn pistool komen, voorlopig.”
Er was even stilte op de lijn. Dan kwam de kalme stem:
„Hou je nou kalm. Ik zal wel hulp organiseren.”
Abercrombie keek naar de hoorn of dat een levend wezen was.
„Hulp organiseren?... Hoe...”
„Ik zal het tenminste proberen. Let maar op de Willi Waw. Ik heb aan die schoener van jou niets, hè?”
„Geen ros,” zei Abercrombie spijtig. „Het zijn machtig flinke kerels, daar aan boord, maar ze hebben geen vuurwapens. En tegen drie man met pistolen op het dek van een vrachtschip beginnen mijn Kanaken niets.”
„Ik wou dat ik je helpen kon, man.”
„Geen nood. Ik red mezelf voorlopig wel.”
Abercrombie voelde zich een beetje opgekikkerd door dit contact met een bondgenoot elders in het schip. Hij snapte deksels goed, dat hij van MacGarrigle niet kon verwachten dat die de machinekamer verliet. Die zat daar in het hart van het schip en hield het belangrijkste gedeelte van de Frisco solide bezet. Dat moest zo blijven. Maar wat zou die oude slimmerik voor methode hebben uitgedacht om aan hulp te komen?...
* * *
MacGarrigle was oud, maar hij liep niet achter. Met andere woorden: hij was niet op zijn neus gevallen.
Vanuit een der patrijspoorten van zijn machinekamer had hij met duivels genoegen gezien, hoe de drie muiters op de Willi Waw waren ontvangen. Hij had daar beneden geen verrekijker, hetgeen hem zeer speet, maar zijn oude, grijze ogen waren niet slecht. Hij bleef de Willi Waw in de gaten houden, ook nadat de muiters waren teruggekeerd, nadat het schieten vanaf het jacht was geëindigd en nadat de muiters weer aan boord van de Frisco waren geklauterd. Het duurde lang, voor de mysterieuze schutters op de Willi Waw aan dek verschenen.
Het duurde zo lang, omdat Bob en de anderen aanvankelijk in de kajuit bleven, aangezien Jack’s gezicht moest worden verbonden, evenals de armwond die Jan had opgelopen. Bovendien was er voor hen niet de minste aanleiding om aan dek te verschijnen, want wat er aan boord van de Frisco gebeurde konden zij door een patrijspoort even goed volgen als aan dek.
Maar ten laatste klommen zij toch de kajuit uit om de doodeenvoudige reden dat het aan dek toch altijd nog minder benauwd was dan in de hete kajuit. Toen de twee mannen en de twee jongens aan dek verschenen, duurde het niet lang, of MacGarrigle had in de jongens twee van de drie herkend die wekenlang met hem samen op de Frisco hadden gevaren.
„Dácht ik het niet!” bromde hij. „Dat zijn Jan en Bob Evers, die ene Hollandse en die Amerikaanse jongen. Die twee anderen, waarvan die ene een verband om zijn hoofd heeft, zijn vast en zeker twee van de oorspronkelijke opvarenden van dat jacht. Dus die vier zijn doodsvijanden van de muiters. Dát is alles wat ik weten moet.”
Vast stond nu voor de oude Mac, dat de Willi Waw, die daar zo vredig een paar honderd meter verder voor anker lag, in handen was van betrouwbare lieden. Hoe nu deze vier bondgenoten in te schakelen bij de strijd om de heerschappij op de Frisco? Beschreeuwen kon hij hen niet — zelfs niet met een megafoon — dáárvoor was de afstand te groot. Hoe trad je in contact met mensen op enkele honderden meters afstand?
Radio? Maar de muiters hadden al lang geleden de radio’s en zenders van de Frisco vernield. En al was dat niet zo geweest, dan had Mac nòg de radio-hut niet kunnen bereiken. En toen schoot hem de reddende gedachte door het hoofd: lichtseinen! Als hij nu eens het geluk had, dat iemand van de vier daar aan boord Morse-schrift verstond!... Maar de zon was fel... het was nu half vijf in de middag. Het zou een flinke lamp moeten zijn, wilde haar geflikker door het felle zonlicht héén worden gezien!
MacGarrigle wendde zich van zijn patrijspoort af en ging op zoek door de machinekamer. Hij vond meteen enkele electrische looplampen met rubberkabels, maar dat was niet veel bijzonders. Zulk een looplamp had een sterkte van vijftig tot honderdvijftig watt... te weinig. Wat hij nodig had, was iets van de kracht van een zoeklicht. Maar het enige zoeklicht aan boord stond vast gemonteerd op de brug...
De plafondlampen?... Hij klom boven op de stalen overloop boven de machines en inspecteerde de plafondlampen. Die waren beter: tweehonderd vijftig watt per stuk. Maar wat was tweehonderdvijftig watt vergeleken met de intense felheid van tropisch zonlicht boven zeewater? Minder dan een Kerstboomkaarsje.
Neen... de oude Mac scharrelde rond, krabbend in zijn grijze haren en piekerend aan zijn pijp zuigend. Was er dan niets dat, ook in het felste zonlicht, nòg een helder en opvallend licht gaf?...
En plotseling wist hij het! Het Ei van Columbus! De vlam van een acetyleenlasapparaat! Hij rende naar de hoek, waar de zuurstof- en acetyleencylinder in rekken lagen.
„Kom hier!” riep hij tegen de neger. „Pak aan!”
Hij wierp hem een rol slangen toe en gaf order, die naar de middelste patrijspoort uit te rollen. Hij liet een tafel aanslepen en bij dat ronde raam plaatsen. Hij schroefde een koperen mondstuk op het spuitstuk waarin de zuurstof en het acetyleengas samenkwamen, en zette een blauwe bril op. Hij herinnerde zich hoe hij meermalen, in de felste zon, met snijbranders had zien werken. Op honderden meters afstand was het intense blauwgroene licht van de vlam nog duidelijk zichtbaar.
Hij opende de kranen, liet het gas goed doorstromen om de lucht uit de slangen te blazen en hield daarna een lucifer bij de monding. Met een knal ontbrandde het mengsel, en een lange steekvlam ontsproot aan het brandermondstuk. Dit was eens wat ànders! Meestal ging het erom, de gassen zo te mengen, dat de vlam een zo hoog mogelijke temperatuur kreeg. Nu ging het er alleen maar om, het gas zo te mengen, dat een zo fel mogelijke lichtsterkte door de vlam werd voortgebracht. De vlam sputterde aan het mondstuk en zette de gehele machinekamer in groenblauwe gloed.
„Niet in de vlam kijken!” waarschuwde Mac de neger en de Chinees die hem wantrouwend en ietwat angstig gadesloegen. „Niet in de vlam kijken!” Het had geen zin, te trachten hen uit te leggen dat de vlam van een lasapparaat rijk is aan ultraviolette stralen, die het oogweefsel beschadigen en zelfs vernielen kunnen.
Toen hij bemerkte dat dat verbod niet hielp, gelastte hij hen botweg, met hun ruggen naar hem toe te gaan zitten en zo te blijven. Daarna zocht hij een vierkant stuk plaatijzer op, iets groter dan de doorsnede van een patrijspoort en met die plaat en de snorrende brander beklom hij de tafel.
* * *
Op de Willi Waw heerste natuurlijk grote belangstelling voor al wat er aan boord van de Frisco gebeurde... maar het was deksels moeilijk om van een afstand van enkele honderden meters uit te kienen, wàt er nu precies aan de knikker was. Hennessey had na zijn verschijnen aan dek meer dan een half uur door een Zeiss-kijker zitten loeren en na dat half uur snapte hij er minder van dan ooit. Hij gaf de kijker over aan Bob en veegde met de hand over zijn vermoeide ogen.
„Zeg, kun jij er een touw aan vast knopen. Het enige wat vaststaat is, dat die drie muiters gewapend over dek lopen, blijkbaar op zoek naar vijanden. Eén Kanaak is net tegen de ankerketting opgeklauterd en zit nu verstopt achter de achterste laadmast. Op het bruggedek zit die kapitein, maar wat al die stoom te betekenen heeft... Gooi maar in mijn pet en zoek maar uit.”
Tien minuten later was Bob, door zijn kijker loerend, getuige van Abercrombie’s poging om zich op de bruggeheuvel achter een kist te verstoppen en van de noodlottige afloop van dat avontuur.
„Ziet er fraai uit,” bromde Jan, die met zijn benen buiten boord bungelend, in de schaduw van een scheef tegen de railing geplaatste ligstoel zat. „Die muiters zijn nu de baas over het hele bovenschip!... We zullen er iets aan moeten doen, mannen!”
„Wat dan, slimmerik?” informeerde Bob, nijdig. „Net zo min als die boeven kans zagen, hier aan boord te komen zolang wij nog munitie hebben, hoeven wij het in onze hersens te halen, dáár aan boord te gaan zolang zij kunnen paffen.”
Zij bleven naar de Frisco turen en het duurde niet lang, of Bob riep:
„Wat is dat blauwe geschitter voor een van de patrijspoorten?”
„Daar midscheeps bedoel je? Daar zit ik nèt naar te kijken.”
„Het is het licht van een lasvlam,” zei Jan beslist. „Zou iemand bezig zijn, daar een gat in de scheepswand te branden?”
Hennessey sloeg met de vlakke hand tegen de mast en loerde tussen zijn vingers door over het in de zon flikkerende zee-oppervlak.
„Natuurlijk! Er zitten mensen opgesloten in de machinekamer. Die kunnen niet over dek eruit en nu snijden ze een patrijspoort eruit. Dan kunnen ze zó in zee springen.”
Zij tuurden nu alle vier, maar al gauw zei Jack:
„Klets! Het is geen lasvlam. Hij gaat alsmaar aan en uit. Dat kan geen lasvlam doen.”
De vlam ging en kwam met snelle, onregelmatige tussenpozen, maar het was Bob die ineens een schreeuw gaf:
„Het zijn lichtseinen! Het is Morseschrift in licht!”
Hij sprong op, rende naar de kombuis, kwam terug met een handdoek en begon die heen en weer te zwaaien.
De blauwe vlam hield onmiddellijk op met onderbreken en bleef dertig tellen lang fel en blauwgroen voor de patrijspoort schijnen. Dan verdween zij ineens en Bob riep:
„Nu snap ik het! Iemand dekt de vlam af met een metaalplaat! Daar gaat-ie... punt-streep-punt-punt... punt-streep...”
MacGarrigle seinde langzaam, want hij was natuurlijk geen geroutineerd marconist, maar zeer duidelijk. Hij wachtte enkele tellen na elke letter en zonder moeite namen Bob en Jan, die beide Morse kenden, de volgende boodschap op:

— Laat mij als je Morse begrijpt dit weten door armzwaaien —

„Dat had-ie waarachtig wel korter kunnen zeggen,” grinnikte Jan. Bob stond op en zwaaide met zijn armen boven het hoofd. Meteen daarop, en wat sneller, alsof de seiner verheugd was, zo goed te worden verstaan, kwam het internationale sein: Begrepen! Dan even rust en daar kwam de boodschap zelf:

Ik beheers de machinekamer met neger en Chinees maar kan er niet uit. Heb aan wapens pistool en geweer, verder aan boord enkele Kanaken van de Annie Laurie zonder vuurwapens. Kapitein gewond op brug, toestand niet zo best. Hoe kunnen jullie helpen? Armzwaaien indien begrepen.

Bob en Hennessey zwaaiden met hun armen en er begon een haastige conferentie.
„Wat kunnen we in vredesnaam dóén?” Bob keek naar de stand van de zon.
„Tegen zessen gaat de zon onder. De maan is laat. We kunnen pas iets ondernemen als het donker is.”
Jack bevoelde het verband om zijn gezicht.
„Dat zèg je nu wel... maar wat belet ons, de ankers te lichten, zeil te hijsen en met een licht briesje naar dat schip toe te varen?”
Hennessey fronste de wenkbrauwen.
„En dan?”
„Dan kunnen wij vanuit de kajuit, zonder ons te vertonen, het hele dek van de Frisco onder vuur houden!”
„Dat is tot je dienst. Maar hoe komen wij daar aan boord? We kunnen dagenlang vlak naast elkaar blijven liggen, zonder...”
Bob zei droog:
„Voor wij de zeilen hebben gehesen en bijgezet is de zon al onder. En wat valt er dan te schieten?”
„Hij heeft gelijk, jongens. De grote moeilijkheid is: daar aan boord te komen. Als die boeven zich achter patrijspoort of op het bruggedek gedekt houden, kunnen ze ons neerschieten vóór we over de railing zijn geklommen...”
„Wel asjemenou...” Het was een uitroep van Jan, die met gestrekte linkerarm naar het eiland wees. „Moet je dàt zien!”
Dicht langs de kust varend naderde een sloep, geroeid door zes zwetende negers. In de boeg stond een roodharige jongen...
„Het is Arie!”
„Waar heeft hij die negers vandaan...?”
* * *
Tien minuten later klom Arie langs de touwladder aan boord, met een grinnikend gezicht ondanks zijn stijve en pijnlijke knie. De bakboordroeiers in de sloep hielden zich aan het vlot vast. Arie keek omhoog naar de afwachtende en nieuwsgierige gezichten boven de verschansing en riep:
„Laat es een touw zakken! Joe heeft zoveel kinine in zijn body dat-ie die ladder niet alleen op kan klimmen.”
Daarna kreeg Arie Jacks verbonden gezicht in de gaten en toen Jans in een draagband van touw hangende arm.
„Wat is hier aan de hand geweest? Het lijkt wel een hospitaalschip!”
„Joe er nog bij en we kunnen wel een paar flinke rode kruisen op het dek verven,” bromde Hennessey, een rol touw afwikkelend zodat het einde over de verschansing naar de sloep begon af te dalen. „Wie gaat er naar beneden om Joe te helpen?”
Bob klom de touwladder af en sloeg in de sloep een lus onder Joe’s armen door, en hees hem daarna op zijn benen. Hennessey, boven, geholpen door Arie en Jack, trok uit alle macht aan het touw en Joe deed slapjes mee met handen en voeten. Bob volgde hem en zette zijn voeten secuur op de sporten van de touwladder. Joe werd haastig naar de kajuit gebracht en in een kooi gelegd en onderwijl vernam Arie wat er allemaal was gebeurd.
„Zodat,” besloot Hennessey somber, naar de Frisco wijzend. „Wij geen enkel middel weten om daar aan boord te komen. Of we zouden vannacht moeten gaan zwemmen en langs de ankerkettingen klauteren. Maar dat trucje kennen die muiters langzamerhand evengoed als wij. Ze zullen heus wel uitkijken.”
Arie stond zijn rode, van het zweet vochtige haardos te krabben en begon toen met zijn andere hand zijn neus te bewerken.
„Die vent daar seint met een lasbrander, zeggen jullie.”
„Daar is geen twijfel aan,” knikte Jack.
„Dan is het toch heel eenvoudig?”
Iedereen aan dek van de Willi Waw staarde Arie aan of hij plotseling een olifantsslurf in plaats van een neus had gekregen.
„O, ja. Reuze-eenvoudig!” spotte Bob. „Wij breken er al een half uur samen ons hoofd over, maar voor Arie, die vers aan boord komt stappen, is het heel eenvoudig. Wàt is dan zo eenvoudig, roodharig genie?”
„Om hem een rond gat in de wand van de machinekamer te laten snijden,” zei Arie. „Vlak boven de waterlijn. Daardoor klimmen we allemaal ongezien aan boord en als we binnen zijn doen we een uitval.”
Er viel een diepe stilte. Bob draaide zich langzaam om en ging naar de zon staan kijken. De vuurrode bal hing nog maar een handbreedte boven de Westelijke horizon. Jack begon langzaam te grinniken. Hennessey stak ineens spontaan de hand uit en gaf Arie, die er niet op lette, een klap op zijn schouder dat de dikkerd bijna door zijn knieën ging.
„Maar gelijk heeft-ie! En ik weet nog wat veel beters! We hoeven niet eens te zwemmen! We varen, zodra het donker is, dit jacht tot vlak naast de Frisco. Die muiters zien ons natuurlijk komen, en verstoppen zich aan dek om ons met kogels te ontvangen. Zodra we vlak langszij liggen, laten drie van ons, die zich hebben laten slepen, los, zwemmen een paar slagen naar het gat en...”
Bob had al reeds de witte doek opgenomen en was er mee aan het zwaaien. Dertig tellen later sprong de blauwe vlam te voorschijn en flikkerde enkele malen.
„Hij let op,” knorde Bob. „Nou moet ik gewoon punt-streep-punt seinen met deze lap. Ik hoop dat hij dat in de gaten heeft.”
Het was een heel eenvoudige manier. Hij hield de lap boven zijn hoofd en bij een streep zwaaide hij haar geheel naar beneden — bij een punt tot schouderhoogte.

Versta je dit.

Hij had de T nog niet beëindigd of de blauwe vlam spetterde het „begrepen”-sein. De zon raakte nu precies de oceaan en binnen tien minuten zou het donker zijn. Bob begon te seinen zo snel hij durfde.

Brand een gat in de machinekamerwand vlak boven waterlijn...

Hij was nog met de N bezig toen de vlam weer „begrepen” gaf, en toen haastig seinde:

Ik begin meteen.

„Dat zal wel moeten,” bromde Jan Prins. „Als het eenmaal goed donker is, zien die boeven natuurlijk de vlam in het water schijnen als hij door die plaat heensnijdt.”
Hennessey stond gefronst na te denken.
„Maar zo’n snijbrander maakt een hoop lawaai. Je wilt mij toch niet vertellen dat die kerels dat niet horen?...”
Hij had het nog niet gezegd, of van de kant van de Frisco kwam een dof brullend geluid, als van een langgerekt loeien van een stier.
„Gebroken stoomleiding!” riep Bob ontsteld.
Maar Hennessey was daar niet zo zeker van.
„Al zijn leven heeft die knaap in de machinekamer de veiligheidsklep opengezet om het geluid van zijn snijbrander te overstemmen! Aan het werk, jongens! Hijs de zeilen en hang de sloep met die zes negers stevig aan bakboord. Ik draai naar stuurboord met de wind mee om, gijp door de wind heen en kom zo terug, dat ze van het schip af nooit kunnen zien wie er in die sloep zitten.”
Hij begon touwen los te gooien en gaf snel zijn orders.
„Snij het vlot los en leg de sloep aan het touw vast. Zowat midscheeps. Goed stevig. Laat de negers even aan dek komen; dat leidt de aandacht van de sloep af, want die hebben ze natuurlijk hierheen zien varen... Hijs de fok!...”
Tien minuten later stond de fok wit en strak tegen de donkerblauw wordende sterrenhemel; langzaam bollend in het flauwe avondbriesje. Bob, Hennessey en Jack stonden aan de vallen van het grootzeil. Eén anker was al gehesen en het tweede stond zo kort, dat de geringste extra winddruk op een zeil het zou laten slippen. De negers, die wel in de gaten hadden dat er weer iets sensationeels ging gebeuren, stonden op de achterplecht, gereed om op het eerste sein het anker verder op te winden.
„Hijs het grootzeil!” riep Hennessey en zes armen trokken de grote lap canvas omhoog. De wind, die van het eiland af woei, blies de giek naar stuurboord... het ranke jacht ging overhellen, trok zijn anker los... 
„Anker halen!” brulde Hennessey, rende naar de negers toe en toonde hen, hoe de windas te draaien.
De Willi Waw was al op weg... zacht murmelde het kielzog onder haar achtersteven en een brede waaier van kabbelend water breidde zich achter haar uit. De zon was onder en in het Oosten was de hemel nu rose en geel, met groene vlammen vlak daarboven.
„Het is nog niet donker genoeg!” waarschuwde Jan.
„Maakt niets uit,” antwoordde Hennessey rustig, nu met de hand op het koperbeslagen stuurwiel. „ Ik vaar desnoods een mijl op deze koers verder en als het donker genoeg is, ga ik dóór de wind en terug.”
Bob en Arie hingen over de stuurboordverschansing en tuurden naar de Frisco. Vlak boven de waterlijn, ongeveer midscheeps, schitterde een klein, blauw-groen puntje op de donkere scheepswand: de kleine, intens hete vlam van de snijbrander, die door het staal sneed als een heet mes door boter. Enkele honderden meters Westwaarts lag de Annie Laurie voor anker; haar takelage en masten haarfijn zwart gesilhouetteerd tegen de kleurige hemel. De figuren van enkele Kanaken stonden als bronzen beelden langs de verschansing. De Willi Waw, met zacht kabbelende boeggolf, zette haar tocht voort... De snijbrander gleed langzaam verder door de huid van de Frisco...
* * *
Wat was er intussen op de Frisco geschied?... Na het rake schot, dat kapitein Abercrombie buiten gevecht had gesteld, hadden de muiters eerst het achteronder doorzocht en daar twee der Kanaken-roeiers gekerkerd zonder dat zij het zelf wisten. Mickey Mouse was voorzichtig de donkere ruimte binnen gegaan, had daar goed rondgekeken, maar zag of hoorde niets, zodat hij het ongeventileerde, snikhete hol al heel gauw weer verliet, waarna hij de deur van buiten dichtspijkerde. In dat hol hadden echter twee Kanaken gezeten die het naderen der muiters wel degelijk hadden gezien en daarna angstig onder twee kooien waren gekropen. Zij hadden nu het leven er wel afgebracht, maar zij zaten solide opgesloten. De enige andere deur uit het vooronder was die van staal, die naar de machinekamer leidde, maar die was van de tunnelzijde uit gegrendeld en de twee inlanders hadden niet de minste lust, daarop te gaan bonzen... het enige dat zij voorlopig verlangden, was: met rust te worden gelaten tot zij op een of andere manier kans zouden zien, naar hun eigen schoener terug te keren.
De derde Kanaak lag intussen nog steeds achter de achterste laadmast verscholen, zodat er aan strijdmacht alléén nog de vierde Kanakenroeier en Muriloff, de halfbloed-stuurman, over waren. Muriloff was kalm in de kombuis blijven zitten, en toen de muiters het achteronder doorzochten, zag de stuurman inééns een van zijn roeiers voorbij de halfopen deur sluipen.
„Ssst!” siste hij en trok zijn verschrikte roeier bij een pols naar binnen. „Waar zijn de anderen?”
De man was zijn drie kameraden al lang geleden kwijt geraakt en wist er totaal niets van. Het was een mooie situatie voor deze stuurman. Zonder vuurwapens en zonder te weten, wie zijn eventuele bondgenoten aan boord waren... Wat moest hij doen? Toen de muiters in driehoekige slagorde over dek terug kwamen wandelen, was het snel duidelijk, dat zij van zins waren, het gehele schip systematisch te onderzoeken... Muriloff ging snel op verkenning uit en vond in het proviandhok de grote, lege kisten, waarin kort tevoren de antieke kisten goud geborgen waren geweest. Hij zette twee grote kisten op hun kant, met de open zijde naar de wand, duwde zijn roeier in de ene, schoof die kist tegen de wand en koos zelf een andere, die hij scheef in een hoek zette. Als lenige inlanders hadden zij de gave, urenlang in opgevouwen houdingen te kunnen doorbrengen en die gave kwam hen nu goed van pas... 
Terugkomend van het achteronder neusden de muiters ook door de kombuis en het proviandhok, maar zij lieten de kisten rustig staan. Als ze dáármee hadden willen beginnen, hadden ze elke kast in elke hut moeten nakijken. Mickey spijkerde echter de kombuisdeur niet dicht, want de heren waren van zins, binnenkort te gaan eten of althans koffie te zetten. Het doorzoeken van alle woonruimten van de midscheeps kostte hen ongeveer een half uur.
„Dat wordt een rare boel,” gromde Harry, op zijn hoofd krabbend met de loop van zijn pistool. „Waar bennen nou die bruine rakkers gebleven?”
Mickey Mouse liep naar de verschansing en keek naar beneden. Hun eigen sloep en die van de Annie Laurie lagen er nog steeds.
„Weggeroeid benne ze niet. Ik denk dat ze langs die touwe naar beneden zijn geglede en naar die schoener daar teruggezwommen...” Hij keek omhoog naar de brug, waar het nu al meer dan een half uur lang volkomen rustig was. „Ik denk dat ik dáár es een kijkje ga nemen, jonges... Dat laatste schot van ons schijnt behoorlijk raak te zijn geweest... Blijf een eind achter me en dek me.”
Mickey was moedig, maar niet roekeloos. Hij klom de bruggetrap op zover hij durfde, stak toen bliksemsnel zijn hoofd even omhoog, zodat hij het bruggedek kon overzien, en dook weer in elkaar. Het bruggedek was volkomen leeg geweest...
Tien minuten later stond hij in de open deur van de brug, neerziende op kapitein Abercrombie, die tegen de wand zat; de ogen gesloten en zijn schouder en bovenarm in een van bloed doordrenkt verband. De krombenige muiter grijnsde en floot schel tussen de tanden. Zijn twee kornuiten kwamen de trap opstuiven.
„Da’s óók voor mekaar,” grinnikte Mickey. „We zijn nu baas op bijna het hele schip. Nu alleen nog even de machinekamer uitroken en we zijn boven Jan. Hei... wat is dàt?”
Zij waren er nog juist getuige van, hoe Arie Roos, in zijn door negers geroeide sloep, bij de Willi Waw arriveerde. Vervolgens zagen zij, knarsetandend van woede, hoe Joe aan boord werd gehesen en hoe Bob Evers, met een lap, naar de Frisco begon te seinen.
„Hij seint wat!” gromde Harry. „Natuurlijk naar die ouwe leperd beneden ons in de machinekamer. Ken jij vlagseinen?”
Niemand der muiters, die alledrie gewoon matroos waren, kenden vlagseinen. En geen van hen kende Morse-seinen. Dus zij werden niet veel wijzer en bleven op de brug staan uitkijken tot de zon onderging, de Willi Waw haar ankers lichtte en onder zeil ging.
„Ze gaan der vandoor!” juichte Harry. „Dan hebbe we helemaal vrij spel!”
„Daar ben ik nog niet zo zeker van,” gromde Barney. „Hou ze maar goed in de gaten.”
* * *
Een kwartier later was het geheel donker, en het kalme oppervlak der zee waarover een zwak briesje streek, weerkaatste het licht der duizenden sterren, die als fijngestampt kristal tegen de hemel lagen gestrooid. En uit het duister aan de verre horizon kwamen de zeilen van de Willi Waw aanglijden... geruisloos en juist door die stilte vaaglijk dreigend. Het enige geluid op de hele zee was het al uren lang durende gesis van ontsnappende stoom.
„Asjeblief!” grauwde Barney. „Zie je wel dat ze terugkomen!”
Mickey haalde een houder patronen uit zijn geweer en voelde op de tast of deze vol zat met patronen. De grendel van het geweer klakte dicht met een metalig geluid.
„As ze hier soms aan boord willen komen, zal ik ze een warme ontvangst bereiden! Barney — ga voor bij de boeg staan. Harry — jij op post bij de achtersteven. Ik blijf hier op de brug.”
„Haha. Jij denkt dat ze vlak langszij willen zeilen en dan op dit dek overspringen?”
„Precies. Wat zouden ze anders willen?”
„Nou — as ze dàt proberen, komen ze van een kouwe kermis thuis!”
Twee minuten later hadden de drie muiters hun posities ingenomen en alle drie tuurden zij ingespannen naar de witte Willi Waw die rustig naderbij gleed, een beetje scheef hangend door de druk van de lichte koelte in haar zeilen. Toen gebeurde het eerste onverwachte gevecht. De Kanakenroeier had sinds uren roerloos achter de stoomlieren op het achterdek gelegen, geduldig wachtend op een kans .om iets nuttigs te doen. En nu... uit het duister, kwam ineens één enkele muiter opdagén, die tien meter van hem af bij de verschansing ging staan. De Kanaak nam zijn mes in de rechterhand, rees gebukt op en begon haastig naar zijn vijand toe te sluipen. Hij deed twee snelle, katachtige passen, haakte met zijn voet in een losse lus van een ketting die slordig op het dek lag en veroorzaakte gerinkel. Harry keerde zich geschrokken om, zag een bruine gestalte in het donker over dek springen en loste drie schoten zo snel hij de trekker kon overhalen. De vuurstralen spoten door het duister als oranjerode potloden van vuur. De bruine gestalte was weg...
Harry dook diep in elkaar bij de verschansing en tuurde... Niets te zien. Had hij die bruine aap nu geraakt of niet? Van de brug af klonk de schreeuw van Mickey Mouse:
„Hei daar!... Ben je daar nog, Harry?”
Harry tierde in stilte, want hij voelde er niets voor, door geschreeuw zijn positie te verraden, maar toen Mickey ongerust bleef brullen, móést hij wel antwoorden. Hij zette zich schrap voor een sprong, riep:
„Ik ben okay. Hou je kop!” — en dook enkele meters opzij. Rondom de achterlaadmast en de stoomlieren lagen dichte plekken zwarte schaduw waarin wel zes Kanaken verborgen konden zitten. Harry voelde er niets voor, zich daar in de buurt te wagen. Van de andere kant was hijzelf, bij de dunne stalen verschansing zittend, een akelig zichtbaar doelwit voor eventuele geworpen messen... Hij keek nog even scherp uit, nam toen een sprint en rende over het duistere dek terug naar de midscheeps, de gangen door en de trap op naar het bruggedek, waar hij hijgend arriveerde.
„Der zitte... van die bruine apen met messen... daar op het achterdek... Da’s mij te link.”
Mickey vloekte.
„Hoe kèn dat nou! We hebbe het hele schip afgezocht.”
„Dan hebbe me niet goed genoeg gezocht... Ik was geheid nou een lijk geweest as die aap niet over een stuk ketting was gestruikeld. Ik laat me daar niet meer zien.”
Mickey had geen tijd meer om daar ruzie over te gaan maken.
„Hou je kop en let op. Dat jacht is vlakbij.”
In doodse stilte kwam de Willi Waw aanglijden... nog vijftig meter... nog veertig... Het ruisen van haar boeggolf en het zilverig kabbelen van het water onder haar kiel klonk boven het sissen van de stoom bij de machinekamer-roosters uit.
„Der is geen kip an dek te zien...,” fluisterde Harry.
Mickey tuurde in het duister; zijn geweer schietvaardig.
„Der mot toch iemand an het roer staan...”
Er stond niemand aan het roer. Jack, die het schip stuurde, had lang tevoren twee touwen aan twee spaken van het stuurwiel gebonden, deze om twee spijlen van de verschansing geslagen en was met de uiteinden in de kajuit gekropen. Het jacht lag zuiver op koers en door kleine haaltjes bak- of stuurboord gleed het jacht bijna recht op de Frisco af zonder dat er iemand aan dek te zien was...
Barney, voor bij de boeg, werd nu ook al zenuwachtig en schreeuwde:
„Hei, Mickey... ik zie niemand! Ik kom ook op de brug!”
Mickey hing over de bruggerailing en tuurde in het duister.
„Hou je kop en kijk uit, sufferd!”
De grote zeilen van het jacht kwamen uit het duister opdoemen... De giek, die aan lij uitstak, scheerde langs de wand van het stoomschip met een krassend geluid, dat het hele schip deed trillen, en nog steeds kwam niemand in zicht. Mickey en Harry, op de brug staande, keken van boven op het dek van het veel kleinere jacht neer en zagen het ganse dek verlaten.
„Wat is dàt nou voor waanzin?” zei Harry, zenuwachtig.
Mickey Mouse gromde iets onverstaanbaars, zag het jacht passeren en de witte, canvas zeilen van hem wegglijden. In de stilte klonk plotseling een luide plons, gevolgd door een gesmoorde uitroep.
„Wat was dàt?”
Barney had zijn post op de boeg ook in de steek gelaten en stond nu eveneens op de brug.
Mickey stond roerloos te luisteren.
„Er viel iets in het water!”
Alle drie de mannen leunden over de bruggeverschansing en tuurden rondom zich neer op het duistere dek van de Frisco. Harry ging de open bruggevleugel op en even later klonk zijn schreeuw:
„Hei! Mickey! Er ligt een sloep langszij aan bakboord!”
De muiters renden naar buiten, bogen zich ver over de bakboordrailing van de bruggevleugel en keken loodrecht naar beneden langs de steile scheepswand.
Bijna recht beneden hen dobberde een lege sloep. Zij staarden erin neer. Uit het water rond die sloep klonk óók geen enkel geluid. Mickey richtte zijn geweer naar beneden en trok af. De paarse vuurstraal verlichtte even de zitbanken van de boot. De kogel sloeg in de bodem en vermoedelijk er doorheen.
„Wat heeft dàt nou te betekenen?”...
„Ze zijn overboord gesprongen uit die sloep en zwemmen nou om ons schip heen! Ren naar de andere kant en trek de touwen op. Zorg dat er niemand aan boord kan klimmen!”
Harry rende de bruggetrap af. Zij hadden nog steeds geen vermoeden van het gat in de zijwand van hun schip...

De eindstrijd om het goud

De dikke Arie Roos had altijd van die onverwachte dingen. Je kon nooit helemaal van hem op aan. Soms had hij ineens razend knappe ideeën en dan deed hij ineens weer iets verschrikkelijk stoms. Dat idee om een gat in de wand van de Frisco te branden was van hem geweest. Het hele plan marcheerde feilloos, totdat... Arie bij het uit de sloep in het gat stappen zijn evenwicht verloor en met een klaterende plons in zee viel.
Toen het donker genoeg wás geworden, had Jack het stuurwiel van het jacht overgenomen. Hij legde het zuiver op koers, bond de twee touwen aan de stuurwielspaken en kroop weg in de kajuit. De sloep waarin Arie Joe had overgebracht, gleed vlak achter de Willi Waw aan en Hennessey, in de boeg zittend, hield zich aan een touw vast. De bemanning van de sloep bestond uit Arie Roos, Hennessey zelf en Bob Evers. Jack, met zijn gewond gezicht, Joe die doodziek te kooi lag en Jan, wiens gewonde arm hem lelijke last veroorzaakte, bleven op de Willi Waw, want van invalide vechtersbazen had men meer last dan nut. De zes negers waren tezamen in het ruim gezet met wat pruimtabak, om ze uit de weg te houden.
Toen de Willi Waw langszij van de Frisco gleed, liet Hennessey het touw los en het jacht zeilde kalm verder, terwijl de sloep haar vaart uitgleed. Bob, die aan het roer zat, stuurde haar rakelings langs de hoge wand van het vrachtschip tot bij het gapende gat.
 „Die vent daarbinnen heeft zijn hersens gebruikt,” fluisterde Hennessey in Arie’s oor. „Hij heeft alle lichten in de machinekamer uitgedaan.”
„Nogal glad,” dacht Arie. „Anders had een lichtbundel als de Melkweg dwars over de donkere zee geschenen.”
Hij en Hennessey grepen zich voorzichtig vast aan de ruwe rand van het gat en vlak voor hen doemde het gezicht op van MacGarrigle, de oude machinist.
„Ha, die olieduivel!” fluisterde Arie.
„Goedenavond, roodharig duivelsjong,” fluisterde de Schot terug. „Kom als de bliksem binnen vóór ze hierboven iets in de gaten krijgen.”
Arie bleef heel beleefd de sloep vasthouden, terwijl eerst Hennessey en daarna Bob Evers naar binnen klommen. Daarna was het Arie’s beurt, maar er was nu natuurlijk niemand om de sloep vast te houden. En de dikkerd had een heel kwalijk houvast aan de ruw afgesneden rand van de staalplaat... Toen de boot onder zijn voeten weggleed, kon hij zich aan zijn handpalmen niet optrekken en hij kon ook geen schreeuw geven om te waarschuwen... hij hing dus enkele tellen lang in wanhoop aan zijn handen, toen de sloep verdwenen was. Hij kon niet omhoog en kon niet terug en was door de pijn genoodzaakt de scherpe staalrand los te laten.
„Plons!”
Hennessey en Bob, binnen, schrokken zich een hoedje, staken hun bovenlichamen buiten het gat en zagen Arie’s hoofd weer boven water komen.
„Kaffers!” hijgde Arie fluisterend. „Trek me op! Gauw!”
Zij trokken hem zó gauw op en naar binnen dat Arie enkele gevoelige schrammen op zijn borst en benen opliep, maar hij was al binnen toen de muiters boven, door de plons gealarmeerd, in de gaten hadden dat er een sloep langszij lag.
„Daar drijft onze boot...” zei Bob spijtig, door het gat naar het donkere water loerend. „We hadden die beter vast kunnen leggen.”
„Ben je zot!” hijgde Arie, het water uit zijn haren knijpend. „Dan weten ze boven ten eerste precies waar het gat is, en ten tweede kunnen ze zich in die sloep laten zakken en ons hier onder vuur nemen.”
„Maar die sloep kunnen we wel eens hard nodig hebben.”
Hennessey bromde vastberaden:
„We moeten dit hele schip in handen zien te krijgen. Dan kunnen we voor mijn part alle sloepen ter wereld verder missen. Hoe is de toestand hier?”
De Schotse machinist legde dat snel uit.
„Heb je wapens?”
„Ik heb een geweer. Een pistool heb ik door de ventilatiekoker aan de kapitein op de brug gegeven, maar die is vleugellam geschoten, zo niet erger.”
„Dus we zijn met vier man. Alle vier gewapend. Door welke deuren kunnen we in het schip komen?”
„Door de gewone deur boven aan de trap en door de stokerstunnel naar het vooronder. Maar de deur van het vooronder naar dek is dichtgespijkerd. Ze hebben driekwart van alle deuren op het hele schip dichtgespijkerd.”
„Er is toch gereedschap in de machinekamer?”
„Zoveel je wil.”
„Een dichtgespijkerde deur slaan we met voorhamers aan barrels.”
„En terwijl je bezig bent schieten ze je door het hout van de deur heen aan barrels.”
„Hm.”
Bobs stem kwam uit het duister, door het sissen van de stoom heen:
„Laten we eerst maar eens in het vooronder gaan gaan kijken. Van daaruit kunnen we het hele voordek onder vuur houden en dat is het strategisch belangrijke. We moeten eerst ergens aan dek komen. Dan komen we wel verder ook. Wie gaat er mee?”
MacGarrigle rommelde even rond tussen gereedschap op een bank en kwam terug met twee donkere voorwerpen.
„Hier zijn twee zaklantaarns. Doe ze pas aan als we in de tunnel zijn.”
„Okido.”
De vuurdeur van de donkey-machine werd rinkelend opengegooid en een rose gloed verlichtte de machinekamer. De zwetende neger begon kolen op de gloed te scheppen en het licht werd minder.
„Hei,” waarschuwde Arie. „Het licht schijnt door dat gat over zee heen.”
„Dat hindert nu niet meer,” bromde de Schot. „We zijn nu veilig binnen en knappe jongens, als ze als vliegen langs de scheepswand hier binnen komen. Ik kan het licht wel aanmaken ook...”
Hij waggelde naar de wand, haalde een schakelaar over en vier felle lampen laaiden aan, de machineruimte in scherp, schel wit licht zettend. Arie ging naar het gat in de wand en keek uit over zee. Honderden meters ver straalde een bundel wit, fel licht over het zeeoppervlak. Bob lachte:
„Wat zullen die boeven boven de pee in hebben!”
De machinist gaf kort zijn orders; neger en Chinees luisterden.
„Zorg ervoor dat de stoom fel blijft blazen.”
„Yess, misser.”
„Bij het geringste teken van onraad waarschuw je mij.”
„Yess, misser.”
Zonder onnodig gerucht te maken opende de Schot de stalen deur die naar de tunnel leidde, ontstak zijn zaklantaren en ging hen voor. Hun eerste ontdekking waren de twee Kanaken. Deze twee bruine snaken hadden in angst en beven onder de benauwde kooi gelegen tot hun angst en beven begonnen te luwen. Zij hadden wel begrepen, dat de dekdeur was dichtgespijkerd en dat betekende, dat zij van die zijde niets meer te vrezen hadden. Toen het donker werd waren zij te voorschijn gekropen en op zoek gegaan naar iets eetbaars. Kooi na kooi en kast na kast hadden zij in het duister doorsnuffeld met hun kattenogen. Zo hadden zij ook enkele blikjes conserven ontdekt. Zij konden wel niet lezen, maar de afbeeldingen van vruchten en worstjes zeiden hen genoeg. Blikjes waren hen vertrouwd. Hun kok op de Annie Laurie had er honderden van in zijn proviandruimte. Het probleem was: hoe die dingen open te krijgen. Een blanke zou dat vermoedelijk binnen een minuut hebben klaargespeeld, door gebruik te maken van een roestige vijl die op de grond slingerde, maar daar hadden deze primitieve lieden niet voldoende technische kennis en combinatievermogen voor. Zij vonden een hamer en waren juist begonnen met pogingen om onder een deken, ter demping van het geluid, het deksel in te rammen, toen een lichtstraal door het vooronder flitste en vier mannen naar binnen stapten.
„Wat hebben we nou?” zei Hennessey en een tweede lichtbundel sprong aan. De Kanaken vlogen overeind, lieten het blik vallen en staken hun handen omhoog.
„Niet schieten, meester.... niet schiet.”
„Me no shoot,” antwoordde Hennessey die enkele woorden pidgin Engels had opgepikt. „Me friend. Ik vriend. Ik jou helpen veel schiet dood die boze man. Hoe kom jij hier?”
Dat probleem was snel opgelost.
„Twee man versterking,” besloot Bob. „Maar ik denk niet dat we veel aan ze zullen hebben. Schuif ze even opzij in een kooi en laten we die deur eens bekijken.”
Arie ging zich met de Kanaken bemoeien, want hij had blikjes ontdekt. Hij bekeek ze snel. Een blik perziken. Een blik ananas. Twee blikjes kleine knakworstjes. Een blik pijptabak. Twee blikken Californische perziken. Gek, dat die waren blijven staan in dit lang verlaten hol. Blijkbaar ergens in een hoek van een kast over het hoofd gezien. Hij voelde in zijn zak, haalde er een blikopener uit en draaide een blik knakworstjes open onder bewonderend toezien der Kanaken.
„Wij zijn nog eens bondgenoten, hè?” mompelde Arie. „We komen compleet met blikopeners en verbandgaas. Maar ik krijg drie van die worstjes als mijn aandeel, als je dat maar snapt.”
Bob had intussen niet lang nodig om de situatie te overzien. Per slot van rekening hadden de drie jongens maandenlang op dit schip gevaren en zij kenden elke vierkante meter ervan bijna zo goed als hun eigen broekzak. Het vooronder was omhooggebouwd; het lag hoger dan het. dek en aan weerszijden waren naast de deur enkele kleine ramen waardoor men dus het gehele voordek kon overzien.
„Als we nu...,” begon Bob en meteen vloog de ruit anderhalve meter rechts van hem in scherven. De kogel floot door het vooronder en boorde zich in de houten wand. Alles plofte plat op de grond en de Kanaken schoten als konijnen weg in een kooi.
„Die boeven op de brug hebben het licht van onze lantarens gezien,” waarschuwde Hennessey. „Die weten nu dat er iemand hier zit.”
MacGarrigle’s stem antwoordde:
„Ze kunnen even goed denken dat die twee Kanaken een zaklantaren gevonden hebben.”
Hennessey werd ongeduldig:
„We moeten in elk geval die deur eruit hebben, zodat we op het dek kunnen komen als het nodig is.”
Bob stond voorzichtig op en ging op zijn knieën achter een raam liggen.
„Zie je wat?”
„Geen snars. Alleen de brug steekt tegen de sterrenhemel af, maar er beweegt niets op.”
„Allicht. Die kerels zitten goed gedekt. Hoe krijgen we die deur eruit zonder dat we een stuk lood vangen?”
Arie, die met gekruiste benen in een kooi zat, het ene blik na het andere in het donker opendraaiend, zei lijzig:
„Waarom doen jullie het niet met een snijbrander? Je gaat plat op je buik achter een flinke plaat staal liggen, naast de deur, houdt de lange brander opzij en klaar is Kees.”
„Het Ei van Columbus,” lachte Bob. „Als je door staal heen kunt branden ga je door een deur heen als koekedeeg.”
„Die deur vliegt alleen in brand,” waarschuwde de machinist.
„Wat dan nog? We houden een schuimblusser bij de hand.”
Er werd niet lang meer gepraat. Hennessey en Bob gingen mee terug om de zware apparaten te halen. Arie gaf de Kanaken ieder een blik, nam een paar worstjes in zijn hand en ging bij het stukgeschoten raam op de uitkijk zitten. Hij voelde wel, dat die muiters natuurlijk op de brug zaten, of anders plat op hun buik lagen, ergens op het bruggedek. Vandaar konden ze het hele schip overzien. Hij knauwde worstjes en het duurde niet lang of... ja! Daar liep iemand gebukt van stuurboord naar bakboord het bruggedek over! Arie schoot niet... Ten eerste was het veel te donker voor een goed schot en ten tweede wilde hij de muiters niet nodeloos verraden dat er vuurwapens in het vooronder aanwezig waren. Als die snijbrander aan het werk ging, zouden die boeven genoeg te denken krijgen.
Dat duurde niet lang. Hijgend en steunend kwamen de drie blanken, geholpen door de neger en de Chinees, aanslepen met een zuurstof- en een acetyleencylinder. MacGarrigle pakte de twee Kanaken in hun nek en gelastte hen mee terug te gaan.
„Jij dragen,” legde hij uit. „Ik niet dragen kan. Te zwaar.”
Vijf minuten later kwam de hele troep hijgend en zwetend terug met enkele duimsdikke staalplaten.
 „Ik moet mijn cylinder ook beschermen,” legde de machinist uit. „Als een kogel zo’n drukcylinder raakt, vliegen we allemaal de lucht in.”
Arie voelde zich een beetje wit om zijn neus worden. Allemachies! Voor kogels was hij niet bang... maar hij voelde er weinig voor, in een benauwd hok als het vooronder te zitten als er een hogedrukcylinder ontplofte!
Hij werd ineens reusachtig actief, en hielp mee om de staalplaten rechtop tegen de zijwanden naast de deur te zetten. Achter één der platen kwamen beide cylinders te liggen, met de machinist. Achter de andere plaat, twee aan twee achter elkaar nam de rest plaats.
Hennessey en Bob zaten met hun ruggen tegen de plaat en Arie liet zijn rug tegen Bob’s knieën steunen. Hij zat stil te lachen en scheen een reuze lol te hebben, tot Bob hem geïrriteerd vroeg:
„Wat zit je toch te schudden, Arie? Heb je het koud?”
„Ik lach,” zei Arie met volle mond.
„Ben je nou wéér aan het schransen? Wat éét je?”
„Een aandeel worstjes.”
„Worstjes? Zijn er nog meer?”
„Net op,” antwoordde Arie spijtig. „Maar ik draai dadelijk een nieuw blik open.”
MacGarrigle was intussen bezig zijn slangen ordelijk achter de dekking van de pantserplaat neer te leggen. Als een kogel een rubberslang raakte, was het óók uit met de grap. Bob begon weer:
„Wat zat je nou te lachen?”
„Ik vind jullie zo grappig met je ruggen tegen die staalplaat.”
„Haha. Je had hier zelf willen zitten, hè? Zijn mijn knieën niet comfortabel genoeg?”
Arie wilde net antwoorden, toen gesis klonk en een lucifer opvlamde.
„Wie heeft de schuimblusser?” vroeg de machinist.
„Hier,” antwoordde Hennessey kort.
„Okay. Daar gaat-ie.”
Met een knal, die de twee Kanaken naast en voor Arie ineen deed duiken, ontbrandde het menggas. De felle, blauwe vlam zette het vooronder in spookachtig licht. Draaien aan de kranen regelde de hitte van de vlam.
„Daar gaat-ie. Let op!”
De lange, koperen brander zwaaide op zij en de intens hete vlam lekte omhoog langs de verf van de deur. Binnen drie tellen brandde de verf; een stinkende rook verspreidend. Nog drie tellen later lekten de vlammen omhoog uit een gat in de deur zo groot als een theekopje. Arie keek om, zijn adem inhoudend tegen de stinkende rook en keek naar wat er gebeurde. De slimme machinist had zijn brander nu door het gat heengestoken zodat de vlam en het meeste van de rook nu aan de buitenkant van de deur omhoog spoten.
„Flàng!”
Het schot was blijkbaar recht op de vlam gemikt, want de kogel sloeg een stuk brandend hout, zo groot als een handpalm uit de deur en plofte daarna op de vloer.
„Ze schieten van de brug af,” bromde Bob. „Want de kogel komt schuin van boven.”
„Goed hersenwerk, Sherlock Holmes,” spotte Arie. „Als ze nog een paar keer schieten ligt de hele deur er zo al uit.”
„Pèng! Ping!”
„Zoeng!”
„... Au!” gilde Bob en Hennessey sloeg een lelijk woord uit. Arie begon te brullen van het lachen toen hij Bobs knieën in zijn rug voelde opwippen.
„Daar heb ik op zitten wachten! Haha! Als een kogel tegen die staalplaat komt, bibbert het door heel je ribbenkast heen!”
„Flèng!”
Een groot brokstuk brandend paneel werd door het vooronder heen gesmeten, en lag rokend aan het einde. 
„Hei, Mac... schiet wat op!” vermaande Arie, hoestend van de rook. „Zo meteen worden we hier uitgerookt.”
„Nog even... deze middenbalk door...,” hijgde Mac.
Het rossige licht van de brandende deur danste door het vooronder en glom in de zwetende lijven der in elkaar gehurkte mannen.
„Nok maar af, Mac,” ried Hennessey. „Die deur brandt vanzelf wel verder uit.”
De machinist sloot de kranen en de steekvlam ging met een knal uit. Het enige geluid nu was het gesputter en geknetter van het brandende hout. De hitte in het vooronder werd nu bijna ondraaglijk. Bob zat te hoesten en Arie drukte de vuisten in zijn ogen die schrijnden van de bijtende houtrook.
„Is die deur nou nòg niet ver genoeg in de prak?”
„Spuit maar uit. En een van jullie moet een paar stukken stalen staaf halen om de restanten er uit te slaan.”
Hennessey krabbelde overeind, sloeg zijn schuimblusser op de vloer en spoot een der Kanaken van boven tot onder vol met wit schuim vóór hij zijn apparaat op de deur kreeg gericht.
„Hei... let op een eventueel schot!” waarschuwde Arie.
„Geen nood,” hijgde Hennessey. „Het hele voordek ligt in een rookgordijn.”
Van die gelukkige, maar waarschijnlijk kortstondige, omstandigheid maakten de anderen gebruik om de cylinders en slangen weg te slepen tot in de beschutting van de tunnel. De deur was nu geblust en een paar snelle zwiepen blusten ook de stukken deur die links en rechts lagen te smeulen. De machinist en de neger kwamen terugdraven met een vuurhaak en een ijzeren staaf.
„Sla die deur in stukken,” hijgde de Schot.
Hennessey smeet zijn lege brandblusser weg, nam de staaf van de oude machinist over en viel op de deur aan dat de stukken hen om de oren vlogen. Binnen één minuut gaapte een rechthoekig, hoewel splinterig gat op de plaats waar kort tevoren een solide deur hen de weg had versperd.
„Kijk uit!” waarschuwde Arie. „De bries heeft de rook weggedreven!”
Mac, de neger en Hennessey ploften achter de tweede staalplaat neer en hielden haar met de hand rechtop. Arie loerde voorzichtig met één oog om de hoek van zijn eigen plaat heen. De laatste slierten rook woeien van het voordek af en de sterren en het silhouet van de brug werden weer zichtbaar. Zij wachtten vijf minuten. Er kwam geen schot.
„Die hebben al lang ingezien dat schieten zinloos is en sparen hun munitie,” besloot Bob. „Je kunt er „lollipop” op zeggen dat ze nu met zijn drieën als haviken zitten te loeren of ze iets hier zien bewegen. Ik had er een lief ding voor over als we kans zagen, heelhuids dat voordek over te komen, naar de brug toe.
„Zullen we eens kijken of we ze tuk kunnen nemen?” stelde Arie voor. „Even rondneuzen.”
Hij rommelde in een kooi, vond een oude zeemansjas en een pet, nam de lege schuimblusser, deed daar de jas op, zette de pet op de brede bovenkant van het ding en zei: „Let op, jongens.”
Hij stak de lange vuurhaak in een mouw van de jas en schoof langzaam het vormeloze geval over de grond de deur door.
Er gebeurde niets, tot mijnheer Minimax het donkere deurgat passeerde en in het flauwe licht der sterren op het open dek kwam.
„Kàng!”
De kogel sloeg tien centimeter naast de schuimblusser in het dek.
„Kóeng!” — Ditmaal was het raak. De kogel mepte door de lege blusser heen met een geluid of iemand met een hamer op een lege jerrycan sloeg. De schuimblusser nam een sprong, vloog van de vuurhaak af, rolde een meter over dek en lag stil.
„Die is dood,” zei de Schot droog.
„Arme, arme Minimax!” klaagde Bob. „Wat een afschuwelijke dood voor zo’n moedige blusser.”
Arie begon zacht te snikken.
„Ik heb hem nog zó gewaarschuwd... Maar hij is als een held gestorven.”
Hennessey was iemand die nooit erg van grapjes hield.
„We weten nu dat we niet hoeven te proberen, dat dek zo over te steken. Dus wat zijn we nu eigenlijk opgeschoten?”
„Beter niets opgeschoten dan doodgeschoten,” meende Arie. Bob gaf hem een por in zijn ribben en fluisterde hem in het oor:
„Maak toch niet altijd van die flauwe grapjes! Daar kan Hennessey niet tegen. Dat weet je toch.”
„Over een kwartier gaat de maan op,” antwoordde Arie. „Dan is het hele dek zo helder verlicht dat nog geen muis er overheen kan zonder dat de scheepskat haar ziet. Wat doen we daaraan?”
MacGarrigle praatte gedempt met de neger en stuurde die terug naar de machinekamer, samen met de beide Kanaken. Arie ging plat op de vloer liggen en zei dromerig:
„Toen ik nog gedwongen koksmaatje was op ditzelfde schip, hadden we in de machinekamer twee ijzeren steekwagentjes.”
„Wat zei je?” vroeg de machinist, het hoofd omdraaiend.
„Wat zijn steekwagentjes?” vroeg Bob.
Arie keek naar de sterren door het zwartgeblakerde deurgat en ging lijzig door:
„Een steekwagentje is een laag wagentje met twee ijzeren wielen en twee handvaten waar je kisten en vaten op rolt en...”
„Zoals ze op de kade altijd gebruiken...”
„Right,” zei de machinist. „Die zijn er nog. En wat zou dat?”
„Binnen tien minuten, lijkt me,” ging Arie lijzig voort, „moet je een van die prachtige, dikke staalplaten op zo’n wagentje vast kunnen lassen met een staaf opzij als steun en dan...”
De machinist knorde.
„Je bent een vette, roodharige hongerlap, dat heb ik altijd gezegd, maar je hebt goeie ideeën. Eén man moet hier blijven als wacht en de anderen mee om te helpen.”
Hennessey wilde graag blijven waken met een geweer. De anderen gingen met de machinist mee.
* * *
Het kostte hen een uur om één pantserwagentje in orde te maken. Het wagentje werd plat op de grond gezet en een plaat er loodrecht op geplaatst. Dan werd de onderzijde van de plaat solide op het ijzer van het wagentje vastgelast. Daarna ging aan elke kant vanaf de handvaten van het wagentje een staaf schuin omhoog naar de bovenkant van de plaat... en het was klaar. De beide platen waren anderhalve meter in het vierkant en gaven voldoende dekking.
„Hoe moeten we daar nou precies mee overweg?” vroeg Bob, toen nummer één klaar was. Mac zat ingespannen te lassen aan nummer twee.
„Kijk,” zei Arie. „Je gaat vlak achter de plaat gehurkt zitten, schuifelt over het dek verder en rolt het hele geval met je mee.”
Bob knikte pijnzend.
„Een knap idée. Ik ben alleen voor één ding erg bang.”
„Ik ben helemaal niet bang.”
„Ik wel,” zei Bob. „Ik wel. Vreselijk bang. Voor iets waar ik nu pas aan denk.”
„En dat is?”
„Dat deze prachtige pantserwagen van jou niet door de deur van het vooronder naar buiten kan... want die deur is op zijn hoogst één meter breed en deze plaat is één meter vijftig.”
Dat was dat. Mac hield op met lassen en schold, dat de verf van de machinekamerwanden afblakerde. Hij schold hoofdzakelijk omdat hij niet snapte dat hij daar zelf niet eerder aan had gedacht. Na verloop van tijd ging Bob naar boven om de maat te nemen. Door de onregelmatigheden in de resten van de afgebrande deur was de smalste doorgang zes en negentig centimeter.
„Als we die plaat moeten afsnijden op zesennegentig centimeter, kunnen we net zo goed metéén ons testament maken,” zei Bob snuivend. „Als er één vent helemaal bakboord en de ander helemaal stuurboord op de brug gaat staan, schieten ze iedereen van achter zo’n smal plaatje weg, al druk je je er met je kin tegenaan.”
Zij gingen terug naar het vooronder en zagen met zeer matig genoegen dat de maan nu zo hoog was gerezen, dat haar licht schuin over het dek viel.
„We zullen wat anders moeten bedenken,” gromde Hennessey. „We moeten iets hebben zoals traangas of rookbommen om die kerels uit te roken, net als een wespennest.”
„Ik heb al aan stoom gedacht,” bromde de machinist. „Maar dat heeft geen zin. Ik kan geen stoom helemaal tot op de brug brengen en trouwens: stoom koelt onmiddellijk af in de open lucht en op de open brug kunnen ze ons uitlachen zo hard ze willen.”
Hennessey was koppig.
„Maar is er dan helemáál niets aan boord waar we damp of stinkende rook of gas mee kunnen maken?...”
Bob gaf ineens de machinist een klets op diens schouder, op hetzelfde ogenblik dat die met zijn vingers knipte. De oude Schot en de jonge Bob Evers keken elkaar aan.
„Ik dacht...”
„Ik weet...”
„Waar dacht jij aan?...”
„Hetzelfde als jij misschien...”
„De ijsmachine?...”
„Die tank met...”
De machinist knikte en legde uit:
„Deze Frisco is een ouderwets schip dat in de oorlog voor een gedeelte is gemoderniseerd. Het is een jaar lang ook gebruikt geweest voor vleestransporten en toen is er een grote koelmachine ingebouwd die met...”
„Met ammoniakgas werkt!...”
„Precies!”
„Waar kletsen we dan langer over! We zetten de brug onder het ammoniakgas en daarmee uit.”
Hennessey bleef weer op zijn post met het geweer op de brug gericht en de jongens renden ongeduldig terug naar de machinekamer.
MacGarrigle legde uit:
„Het ammoniakgas zit, in water opgelost, in deze tank hier en als we die tank wat verwarmen, ontsnapt het gas uit het water en niet zo’n klein beetje ook.”
„De koelleidingen liggen toch niet door het hele schip?”
„O, nee. Er is maar één ruim als koelruim ingericht. Dat is het achteronderlaadruim. Ik moet het gas bovenaan de tank aftappen en het met een slang in de gangen hierboven brengen. Ik verlies natuurlijk een massa...”
„Maar het is toch zwaarder dan lucht?”
De machinist stond zijn hoofd te krabben.
„Daar stond ik nèt aan te denken. Als het door die roosters waar ik nu stoom door blaas, terugzakt in de machinekamer, kunnen we net zogoed meteen overboord springen. Het mag niet in de gangen komen waarop die bovenroosters ventileren.
„Ventileren!” riep Bob ineens. „Kunnen we het niet omhoog blazen door de ventilatiekokers? Die komen op het bruggedek uit en...”
De Schot gaf hem een dreunende klap op zijn schouders.
„We zijn er, mijn jongen! Pak een van die slangen daar!”
Er volgde een koortsachtige bedrijvigheid. De grote ventilatiekokers waren van onderen open en hadden een doorsnede van ongeveer een halve meter. Die opening moest luchtdicht worden afgesloten, met alleen een toegang voor het gas. Werd er dan ammoniakgas ingespoten, dan steeg dat in de koker omhoog tot het er boven uit steeg en zich als een zware golf over het bruggedek verspreidde. Omdat het bruggedek in de open lucht lag, zou er natuurlijk door het zwakke briesje, en omdat het gas aan weerszijden van de brug afgleed, heel wat verloren gaan, maar ammoniakgas is een gemeen goedje. Eén vleug er van in je ogen en je zit tien minuten lang te wrijven... één ademtocht er van in de longen en je hebt kans dat je meteen kapseist wegens gebrek aan adem.
„Ik kan er het beste een plaat met schroeftap op lassen,” bromde de machinist. „Geef me die lap plaatijzer eens aan en neem de maat van de doorsnede van die koker.”
Bob nam precies de maat van de doorsnede van een ventilatiekoker en riep:
„Vier en vijftig centimeter krap.”
De machinist nam een stalen passer, mat snel langs een lat, stelde het ding in, zwaaide het in het rond en knipte met een zware schaar een cirkel uit de plaat. Met een zware ponspen mepte hij een gat ruwweg uit het midden. Door dat gat ging een koperen schroefmof voor een waterslang, met twee flensplaten met geplozen touw.
„En nu als de hiedeldehei vastlassen,” beval de Schot. „Houden jullie die plaat vastgedrukt met lappen, want hij wordt natuurlijk gloeiend.”
Zij klommen op een stalen ladder en stonden tien minuten lang met afgewende hoofden naast een regen van vonken terwijl de Schot de plaat tegen de monding van de ventilator laste. De hitte van de lasvlam deed het zweet met stralen van hun ruggen lopen.
„Die verhipte muiters zitten heerlijk koel boven op de brug en wij werken ons het apezuur,” gromde Arie.
„Over een kwartier lachen wij ons het apezuur,” hijgde Bob terug.
„Klaar,” kondigde MacGarrigle aan, en deed de vlam uit. „Ik heb van mijn leven niet zoveel op één dag gelast als vandaag.”
Hij schroefde de koppeling van een slang boven op een kraan van de ammoniaktank, draaide het andere einde op de fitting onderaan de ventilator en veegde zijn handen af aan een dot poetskatoen.
„Ziezo. Een spuitje stoom langs die tank daar, dat de inhoud wat warmer wordt, en het feest kan beginnen.”
Hij had het nog niet gezegd, of een daverende knal klonk door de machinekamer. De zojuist bevestigde slang kronkelde als een boa constrictor over de vloer en van de pas vastgelaste staalplaat hing een vreemde flard naar beneden.
„Die boeven hebben in de ventilatiekoker geschoten!” riep Arie. „Boffe wij even dat ze dat niet een minuut éérder deden!”
De machinist en beide jongens keken elkaar aan.
„Tja..., die hebben ons daarboven natuurlijk horen knoeien.”
„Man... je hebt best kans dat ze door die koker precies hoorden wat we zeiden. We hebben er vlak onder staan praten en door zo’n koker klinkt het geluid helder en ver...”
„Wat doen we?... Opnieuw vastlassen?”
„Die scheur? Kun je niet lassen. Moet een nieuwe plaat op.”
„Met de kans dat we ditmaal wèl een kogel in onze huid krijgen?... Dank je!”
Geen van hen had zin, zijn hachje onder zo’n ventilatiekoker te wagen. Je hoefde er van boven maar een pistool in te houden, de loop loodrecht naar beneden te laten wijzen en af te trekken...
„Tweede mooie plan naar de haaien,” zei Bob. „Wat nu?”
Arie grinnikte. Hij grinnikte altijd als de boel scheef liep.
„Rustig afwachten tot er een orkaan komt die onze muiters van de brug afwaait.”
Vanuit de tunnel naar het vooronder klonk een ongeduldige schreeuw:
„Heidaar! Zijn jullie onderhand klaar of duurt het nog langer? Die muiters op de brug wandelen brutaal heen en weer en ik wil niet schieten vóór jullie klaar zijn met je gas.”
„O, lieve help... Had hij maar wèl geschoten!...” Hij riep de tunnel in: „Zeg, Hennessey. Kun je die kerels bij de ventilatiekoker weghouden?”
„Niet best — ik moet dwars door de brugramen heen schieten. Maar ik kan wel iets doen, natuurlijk. Vooral aan de bovenkant.”
„Doe dat dan, man. En grondig alsjeblieft. Ze hebben een schot afgevuurd in de ene koker waaraan wij net zaten te werken.”
Hennessey raasde:
„Had mij dat dan gezègd! Weet ik veel wat jullie uitspoken. Ga nou maar weer aan het werk. Ik houd ze wel bij die kokers vandaan.”
Hij rende terug, het vooronder in, en vier tellen later daverde het schot van zijn Winchester over het dek.  „Wèèèèng!”
Zijn kogel ging dwars door de kap van een ventilatiekoker heen, met een klap die door de machinekamer echode. MacGarrigle zuchtte en nam zijn snijbrander weer op.
„Snijden jullie een nieuwe plaat op dezelfde maat terwijl ik de oude losbrand. En vlug, alsjeblieft.”
* * *
Merkwaardig genoeg was het de Kanaken-stuurman Muriloff die de strijd om het schip besliste. Hijzelf en de Kanaken-roeier Maupoi bleven in het grote proviandhok in hun kisten verborgen zitten tot de duisternis was gevallen. Dat was voor hem heel gemakkelijk te constateren, want door de kieren in de hem verbergende kisten konden zij het bovenlicht zien. Het blauw van de lucht daar veranderde in roodgoud toen de zon onderging en werd langzaam diep donkerblauw met zilveren sterren. Zoals elke zeeman was de stuurman terdege op de hoogte van het uur waarop de maan moest opkomen. Hij beval zijn metgezel te blijven zitten waar hij was, sloop de kombuis in en loerde door een patrijspoort. Aan die kant was niets te zien dan open oceaan met daarboven de sterrenhemel. Hij glipte de donkere verbindingsgang in en probeerde voorzichtig de hutten aan de andere zijde. Hij vond er niet één die niet was dichtgespijkerd. Maar de deuren naar dek stonden open. Hij ging op de vloer liggen en sloop naar de deur die uitzag over het achterdek.
Daar kwam hij juist op tijd aan om, met zijn kattenogen, getuige te zijn van de aanval van de bij de lieren verborgen Kanaak op Harry. De stuurman mengde zich niet in het gevecht. Zolang het nog dag was geweest, verkeerde hij zeer in het nadeel tegenover de met vuurwapens uitgeruste muiters... nu het echter donker was, was de situatie gans anders. Niet alleen kon hij, evenals de volbloed Kanaken, in het duister zesmaal beter zien dan elke blanke... hij was ook lenig als een panter en kon springen en sluipen als een katachtig dier. De hoofdzaak was, dat de vijand niet mocht weten, waar hij verborgen zat. Dus hij mengde zich niet in de korte schermutseling op het achterdek, maar wachtte af. Na korte tijd kwam Harry, zenuwachtig, terugvluchten naar de brug. Muriloff wachtte.
Eén van zijn Kanaken-matrozen zat daar achter op het dek. Maar hadden Harry’s revolverschoten hem gedood?...
Het sissen van de stoom door de machinekamer-roosters maakte het hem onmogelijk, enig geluid te vernemen... maar zijn ogen gaven hem de gewenste inlichting. Vaag, maar onmiskenbaar zag hij de donkere gestalte van een Kanaak uit de schaduw bij de lieren wegsluipen, het dek oversteken en onder de railing door verdwijnen. Er volgde geen plons. Hing daar dan een touw?...
De stuurman gleed snel en lenig als een slang langs de wand van de midscheepsopbouw naar bakboord... juist op tijd om zijn matroos te ontvangen die aan zijn vingers aan het gangboord hangende, hand over hand naar de midscheeps was „gewandeld”, angstig omziende naar een spookachtig jacht dat geluidloos naderde, alsof het van zins was, de Frisco te rammen.
„Hasti Mauoi-beniki!” siste de stuurman en hees zijn matroos onder de railing door, en mee de donkere gang in. Vanuit het duister zagen zij de Willi Waw naderen... zij hoorden het schuren van de giek langs de scheepsromp en daarna niets meer. Het gebeurde was voor hen even raadselachtig als voor de muiters, boven op de brug. Maar in de uren die volgden werd één ding hen langzaam glashelder: de muiters zaten boven hen, op de brug en de rest van het schip was in handen van mannen die, om welke reden dan ook, de muiters bevochten. Het was Muriloff niet kwalijk te nemen dat hij uren nodig had om met zekerheid tot die overtuiging te geraken. Het respect voor blanken was hem zo grondig bijgebracht dat hij geen enkel risico wilde lopen, zich te vergissen. En het was voor een zeeman, die zelden iets anders gezien had dan zeilschoeners en die bovendien van de hele voorgeschiedenis èn van het goud aan boord niet afwist, al zeer moeilijk te begrijpen waaróm alles geschiedde en wàt er precies gebeurde. Het schijnsel van vlammen weerkaatsend op het water en tegen de masten leerde hem dat er ergens op het voordek brand was. Schoten knalden zolang de brand duurde. Even plotseling als de brand was ontstaan verdween deze weer en het schieten hield op.
Muriloff sloop terug, ging zijn tweede overgebleven matroos uit de proviandkamer halen en begon te overleggen. Dat overleg was bijna klaar, toen één enkel schot in het inwendige van het schip klonk. Er volgde enig geschreeuw... toen een luid geweerschot. Dat waren de schoten door de ventilatiekokers. Geroep en geloop boven op de brug bewees weer eens opnieuw, dat daar de schurken, die Abercrombie hadden overvallen, zich hadden verschanst. Muriloffs besluit stond nu vast. Hij legde zijn beide mannen uit, dat men op vele wijzen op het bruggedek kon komen, als men een goed klimmer was. Ten eerste langs de beide trappen en verder langs stangen en opbouwen aan stuur- en bakboord.
„Ik neem een der stangen aan de buitenkant,” besloot Muriloff. „Sluipen jullie naar boven waar het je het beste lijkt en gebruik je mes. Kun je één van hen op de rug springen of neerslaan, okay. Er zijn er maar drie in totaal. Vooruit.”
Het volgende ogenblik waren de drie donkere gestalten in de zwarte schaduwen verdwenen. De maan stond schuin boven de Oosterkim. Waar haar stralen dek of wand raakten, was alles helder verlicht, maar juist door de schuine richting van deze stralen lagen overal lange, zwarte slagschaduwen waarin het donkere lichaam van een Kanaak bijna onzichtbaar versmolt.
De muiters op het bruggedek waren intussen allesbehalve rustig. Mickey Mouse zelf bleef op de brug en hield de opengebrande deur van het vooronder in de gaten. Hij begreep heel goed dat men daar slechts loerde op een kans om het maanverlichte voordek over te steken om zo de midscheeps te bereiken en hij was vastbesloten, zijn tegenstanders die kans niet te gunnen. Barney en Harry renden van de ene ventilatiekoker naar de andere, diep gebukt, om geen doelwit te vormen voor het geweer van Hennessey. Zij hadden wel degelijk flarden opgevangen van wat er beneden in de machinekamer was besproken en de enkele woorden „ammoniak” en „uitroken” waren voor ervaren zeelieden als zij genoeg geweest om te snappen wat er in de maak was. Zij hadden met het schot in de koker gewacht tot het werk naar hun schatting klaar was, om zoveel mogelijk te vernielen. Zij waren nu bezig, uit te vissen of men beneden soms bezig was, de schade te repareren.
„Hier zijn ze weer bezig!” rapporteerde Barney. „ Ik voel wéér hete lucht naar boven komen en ik hoor een lasbrander.”
Harry kwam terug van de andere koker.
„Klopt. Wat zullen we doen? Nog een loden pil erin knallen?”
Barney keek schichtig om.
„Dat gaat nu niet meer.” — Hij wees naar de brede, glazen ramen van de brug. „Als ik nu op jouw schouders ga staan, schieten ze me vanuit het vooronder door mijn kersepit “
„Och, ben je gek, man!...”
„Wil jij het riskeren?... Best hoor.”
Zijn kornuit bromde wat, maar ging er niet vlot op in.
Mickey riep vanuit de brug:
„Zijn ze weer bij die koker aan het knoeien?”
„Ze zijn weer met die lasbrander bezig.”
„Gooi dan zoveel brokken ijzer in die koker als je kunt vinden. Ligt hier nergens een eind ketting?”
Harry ging aan stuurboord zoeken en Barney aan bakboord. En dat was het eind van Harry. Diep gebukt waagde hij zich in de buurt van de stuurboordstrap. Plotseling sloten zich twee handen om zijn keel. Hij trachtte geluid te geven, doch kon niet. Zijn knieën werden slap toen zijn bloedsomloop werd gestremd en twee tellen later werd hij op de gespierde rug van een Kanaak de trap afgedragen, slap als een halflege meelzak. De andere muiter had minder geluk. Hij naderde al zoekende een duistere hoek nabij de kaartenhut en de Kanaak die daar verborgen zat had geen keuze... als een dodelijke, stalen schicht suisde een mes uit het duister door het maanlicht. Het trof de bandiet in de keel. Een seconde later was de Kanaak hem op het lijf gesprongen ....Dan bleef slechts één lichaam in het maanlicht liggen. De Kanaak was verdwenen... en hurkte nu neer achter de openstaande deur van de brug.
Het bleef een minuut lang rustig. Van beneden kwam slechts het eentonige gesis van de stoom die nog steeds door de roosters blies. Een zacht gesnor van een bezige lasbrander kwam uit de ene ventilatiekoker.
Plotseling klonk Mickey’s stem uit de brug:
„Hebben jullie al wat gevonden?”
Geen antwoord.
„Heidaar! Harry! Heb je al wat gevonden?”... 
De stoom siste zacht. Mickey bromde gedempt een lelijk woord en wandelde naar de open deur van de brug. Het bruggedek vóór hem lag leeg en helder verlicht in de gloed van de maan.
„Harry!”
Stilte.
„Barney!”
Geen antwoord. Mickey was een loze vos. Hij voelde onraad, sprong achterwaarts en trok de deur dicht. Maar vóór zij in het slot kon vallen vloog een bruine gestalte door het maanlicht naar voren, greep de deurkruk van de buitenzijde en rukte terug. Mickey vloekte, greep de kruk met beide handen en zette een laars tegen de wand om de deur dicht te houden. De muiter zat in een moeilijk parket en Muriloff had dat snel gezien. Want om het geweer, dat hij nog in de vingers van één hand had, op te tillen en te richten moest de muiter eerst de deur loslaten... en dan zou het mes, dat tussen de tanden van de stuurman blonk, hem treffen.
„Mauoi! Bau bau riki mapala!” riep de stuurman.
De tweede Kanaak hief zijn mes, sloeg rinkelend het glas van een der grote ruiten aan spaanders, tikte de puntige scherven uit de benedenrand en maakte zich gereed om naar binnen te klimmen. Mickey zag, dat de toestand nu wanhopig werd, nam onverwacht zijn laars van de wand, zette die tegen de deur en trapte. De deur vloog open en Muriloff die buiten stond te trekken, viel achterover op het dek met een dreunende slag. Mickey keerde zich om, hief zijn geweer en schoot van twee meter afstand op de Kanaak die juist bezig was, door het verbrijzelde raam naar binnen te klimmen. De man zuchtte, kreeg een verbaasde trek op het gelaat en bleef dood over de raamrand hangen. Maar die enkele seconden, nodig om dat schot te kunnen lossen, waren voldoende geweest voor de stuurman en de derde der Kanaken. De stuurman was opzij gesprongen, nam zijn lang, vlijmscherp mes bij de punt en wachtte zijn kans af. De derde der lenige bruggebestormers had gezien wat er met zijn kameraad was geschied. Hij was boven op het dak van de brug geklommen en sloeg van boven af met het heft van zijn mes een ruit aan de voorzijde van de brug in scherven. Toen het glas achter hem neerrinkelde, keerde Mickey zich op zijn hielen om, het geweer geheven... twee tellen later vloog de stuurman door de deur... hij zette één knie in de rug van de kleine, roodharige bandiet, sloeg zijn machtige knuisten om zijn nek en drukte...
Het geweer kletterde op het dek en de strijd op de brug was voorbij.
* * *
Tien tellen later knielde de stuurman naast het lichaam van zijn kapitein. Abercrombie lag in een hoek — het verband om zijn schouder was één ingedroogde koek donker bloed. Hij was bewusteloos, maar zijn hart klopte flauw en regelmatig. De stuurman wierp een snelle blik op zijn matroos die nog door het open raam hing. Eén blik was voldoende: voor deze trouwe inboorling kon geen hulp meer baten. De stuurman begon zijn kapitein op een bepaalde, merkwaardige manier langs het voorhoofd en langs de wangen te strijken. Het duurde niet lang, of de gewonde zuchtte, zuchtte een tweede maal en sloeg de ogen even op.
„Ik ben het, kapitein. Muriloff.”
Abercrombie glimlachte.
„Wist ik... dat je het zou redden...”
Hij sloot de ogen, maar de glimlach bleef om zijn lippen spelen.
„Luister, kaptein. Hoe laat ik alle anderen weten... dat wij de brug veroverd hebben?”
Abercrombie knikte heel traag, opende zijn ogen en keek naar de telefoon die boven de scheepstelegraaf hing.
„Telefoon... afnemen en... op wit knopje drukken... dan tegen man zeggen.”
De stuurman knikte. Hij was meermalen met zijn kapitein aan wal geweest en had telefoons gebruikt. Hij nam onwennig de hoorn van de haak, bekeek het ding, drukte op het witte knopje en luisterde aan beide schelpen om beurten tot hij ontdekte door welke hij spreken en aan welke luisteren moest.
„Hallo... wat mot je?”
De oude machinist meende blijkbaar dat de muiters hem opbelden.
„Dit is Muriloff...” — De stuurman koos zijn Engelse woorden langzaam en met moeite. „Ik ben stuurman van captain Abercrombie. Wij hebben het schip nu... U niet op ons schieten.”
Er volgde een lange stilte. Zó lang, dat de stuurman dacht dat er iets met dat rare ding, de telefoon, niet in orde was. Ten laatste vroeg de stem van beneden:
„Waar is kapitein Abercrombie?”
„Captain hier... captain gewond.”
„Kan hij spreken?”
„Alleen niet hard...”
„Hou de hoorn bij het hoofd van Abercrombie.”
De gewonde kapitein, die het gesprek met spanning volgde, scheen al begrepen te hebben wat er aan de hand was. De stuurman nam hem onder de armen en schoof hem voorzichtig naar de telefoon die aan het koord bengelde. De stuurman bracht het ding naar zijn hoofd, natuurlijk weer ondersteboven, maar ten laatste was het in orde.
„Hello, you old pig,” zei Abercrombie zwakjes. „Was dat jouw stuurman daarnet of was het een truc van die boeven?”
„Maak je maar geen zorgen. Die zijn onschadelijk. Je kunt die stinkstoom... afsluiten... en hier een kop koffie... komen drinken... en neem alsjeblief... een slok whisky mee.”

Terug naar Holland!

De reis terug naar Amerika en Holland ging eigenlijk machtig snel, en dat was niet vreemd, want overal waar onze drie avonturiers kwamen, waren zij de helden van de dag. Vóór zij in de haven van San Francisco aan wal lagen, waren er al drie motorboten met fotografen, reporters en mensen met filmcamera’s langszij. Het verhaal van drie jongens, waarbij twee Hollanders, die op een muitend schip hadden gevaren, die in ettelijke veldslagen met die muiters de baas waren gebleven en die kans hadden gezien, door ijver en vindingrijkheid met zijn drieën maandenlang heel genoeglijk op een onbewoond eiland te leven, had door de ganse Amerikaanse pers de ronde gedaan en iedereen popelde van nieuwsgierigheid, die wonderjongens zelf te zien en te spreken.
Nadat de muiters op de Frisco door de Kanaken waren overweldigd, werd de verwarring snel opgelost. Mickey Mouse en diens ene kornuit, die nog bewusteloos ergens beneden lag, werden snel gebonden (en ditmaal héél secuur gebonden) in een hut opgesloten, met de neger als bewaking. Deze had van die bandieten zoveel te lijden gehad, dat men over zijn voortdurende waakzaamheid gerust kon zijn.
MacGarrigle sloot de stoomstralen af en opende de machinekamerdeuren. De lichten van de Frisco werden ontstoken en de Willi Waw keerde terug en ankerde vlak naast het stoomschip.
„En nu het goud!” blafte Hennessey, met Jack naast zich. „Nu moet de grapjasserij uit zijn! Wáár is ons goud gebleven?”
MacGarrigle had nu geen reden meer om te zwijgen, want de eigenaren van de schat waren nu zelf aan boord en de verantwoordelijkheid ervoor lag op hun schouders, maar het leek toch even of Hennessey van woede zou ploffen, toen hij hoorde dat zijn miljoen dollars begraven lag onder twee meter steenkool.
„Kom... doe nou niet knots, man!” vermaande Jáck hem. „Die kolen scheppen we wel weg naarmate we ze opstoken en dan komt dat goud vanzelf te voorschijn.”
Abercrombie zette wel vreemde ogen op, toen hij hoorde dat er al die dagen een fortuin aan goud onder zijn voeten had gelegen, waar MacGarrigle hem niets van had verteld, en hij keek dagenlang de oude chef-machinist vuil aan, maar die kneep alleen zijn grijze oogjes wat verder dicht en smookte zijn korte, kromme pijp. De Annie Laurie was nu niet meer nodig, want Jack en Joe, die snel opknapte, met Hennessey, de drie jongens, de Chinees en MacGarrigle waren ruim in staat, de ketels te stoken. Het jacht, de Willi Waw, werd met een dubbele sleeptros achter het vrachtschip gehangen, en kapitein Abercrombie, die zich een aardig bergloon de neus voorbij zag gaan, kreeg een chèque van tienduizend dollar op de bank in Honolulu om hem schadeloos te stellen. Hij nam daar genoegen mee, zeurde niet langer, hees de zeilen en verdween in de ochtend van de tweede dag na de herovering van de Frisco.
Daarna begon de tredmolen voor de heren muiters. Hennessey stond erop, dat zij hun deel in het zwaarste werk zouden hebben en er was niemand die dat ook niet rechtvaardig vond.
„Wat bliksem!” riep Jack. „Zij hebben maandenlang op ons jacht gezeten, hun buiken rond gegeten en geen klap uitgevoerd dan boevenstreken bedenken, terwijl wij met knorrende magen hun vuile werk konden opknappen!... Laat ze maar werken, hoor. Maar onder toezicht!”
Vanaf het moment dat de Frisco haar steven wendde naar de open oceaan hadden de muiters iedere dag kolen te scheppen. Tien uur lang. Er stond altijd iemand met een pistool achter en Hennessey had er het grootste plezier in, hen schep voor schep de laag steenkool boven het goud weg te laten halen.
„En als het goud bloot komt, wrijf ik ze er met hun neus doorheen,” verzekerde hij.
* * *
Die enorme belangstelling van de pers in de haven van San Francisco vonden de jongens in het begin natuurlijk best leuk. Wie zou het niet leuk vinden om aan de kranten over zulke avonturen te vertellen? Maar na een dag of wat ging de pret er af. Arie Roos was de eerste die nijdig werd. Toen hij zijn hotel in San Francisco verliet (waarin hij twee dagen lang almaar hetzelfde verhaal had moeten afdraaien voor mensen die hij niet kende en die hem geen klap interesseerden) om nu eindelijk eens van dat gezeur af te zijn, liep hij recht in de armen van een troep schoolmeisjes die hem metéén bestormden en om zijn handtekening vroegen. Het scheen dat ze daar de hele ochtend hadden staan wachten. Arie, die al op het punt stond te ploffen van woede, lachte wat zuurzoet en begon een reeks woeste krabbels te zetten... tot hij gefrunnik aan zijn kruin voelde. Hij greep naar zijn hoofd en ontdekte dat twee van die aanminnige wichten bezig waren, lokken haar bij zijn kruin weg te knippen als aandenken. Arie krijste van woede:
„Zijn jullie nou helemáál stapelgek!? Ik ben jandorie geen bleekgezicht die gescalpeerd moet worden!”
Daarna dook hij onder in een bioscoop en de rest van de tijd bracht hij hardnekkig door in bioscopen en cafetaria’s, tot de dag van hun vertrek per vliegtuig. Dat duurde nog enkele dagen, want er moesten allerlei paperassen in orde gebracht worden waar ze niet veel van snapten en die hen eigenlijk heel weinig konden schelen... behalve één bepaald soort paperas: ze kregen namelijk elk een chèqueboek op een bank in San Francisco met een tegoed van 33.333 dollars. Hun Amerikaanse strijdmakkers, de schatgravers, waren zó dankbaar voor de kostbare hulp, die de jongens hen hadden verleend, dat zij hen tezamen honderdduizend dollar cadeau gaven.
„En geen woord van protest wil ik horen!” snauwde Hennessey toen hij hen de chèqueboekjes overhandigde. „Jullie hebben het dik en dik verdiend en nog méér dan dat.”
Maar Jan Prins protesteerde wèl, hoewel de dikke Arie, die best in zijn sas was met die 33.333 dollars, hem onder tafel aanschopte om hem zijn mond te laten houden.
„Maar het was niet meer dan onze plicht!” begon Jan. „Al had u geen cent bezeten, dan had ik hetzelfde gedaan...”
Hennessey pakte zijn hoed, en ging naar de deur.
„Dat weet ik wel. Maar ook al neem je dat geld niet aan, dan word ik er nog geen cent beter van. De belastingen zijn hier zo hoog, dat er een lelijke hap van die miljoen dollar naar de schatkist van het rijk gaat. Maar als ik je honderdduizend dollar betaal voor bewezen diensten, mag ik die van mijn inkomen aftrekken, en dan val ik nèt precies in een lagere belastingklasse. Snap je? Je papieren zijn vanmiddag in orde en vanavond neem je het vliegtuig naar New York en vandaar naar Amsterdam. Ik zie je nog wel voor het zover is.”
* * *
Zij vertrokken om acht uur in de avond naar New York met een Convair van American Airways en vielen prompt in slaap. Dat was helemaal niet naar de zin van hun medepassagiers, maar Jan, Arie en Bob weigerden hardnekkig wéér eens het verhaal van hun avonturen op te moeten lepelen. Zij deden dus of ze moe waren, gingen met hun ogen dicht zitten... en sliepen tot aan Pittsburg. Daar moest Bob eruit om zich te melden bij zijn trotse papa.
Hun afscheid was kort. De jongens waren tijdens al hun gevaarlijke avonturen van de afgelopen maanden nooit sentimenteel geweest en ze waren zeker niet van plan om dat nu nog te gaan worden. Bob stond op, pakte zijn koffertje, en schudde hen de hand.
„Ha, die gekke Bob,” zei Jan.
„Zo, opschepper van een Amerikaan,” grinnikte Arie.
„Als jullie nòg eens een boottochtje in de vacantie op touw zetten, waarschuw je me dan weer?” vroeg Bob.
„Heb je kans dat we in geen twee jaar terug komen.”
„Dan nemen we jou heus niet wéér mee,” lachte Jan. „Ik ben zowat mijn Hollands verleerd.”
Zij sloegen elkaar op de schouders. Bob klom de trap naar het vliegveld af en viel prompt in de armen van twee zusters en een broer die hem op stonden te wachten.
„Tja, Arie,” zei Jan, meesmuilend. „Dat staat ons óók te wachten. En over een paar dagen zitten we weer zoet op de banken van de H.B.S.”
„Als het ons gaat vervelen op de H.B.S.,” zei Arie ineens in het oor van Jan, die voor hem zat. „Kunnen we een muiterij op touw zetten. We weten nu hoe het moet.”
„We weten nu hoe het niet moet,” verbeterde Jan over zijn schouder. „Al die muiters zijn óf dood, óf in de gevangenis.”
* * *
Maar vader Roos en de oude kolonel Prins, Jans vader, waren verstandige ouders. Ze begrepen heel goed, dat de overgang van zulke avonturen ineens naar de schoolbanken, te plotseling zijn zou. Ze voelden ook niets voor officiële begroetingen van hun zoons. Bij de tussenlanding op Ierland stonden beide vaders op het beton van de landingsbaan.
De avonturiers kwamen er uit, machtig blij dat hun vaders dit middel gevonden hadden om aan al die deining van een weerzien in Holland te ontkomen. Ze gingen gevieren koffie drinken in het vliegveldrestaurant.
„Luister,” begon vader Roos. „Zijn jullie hoofden volkomen op hol gebracht of ben je van plan ordelijk weer op de H.B.S. te gaan studeren?”
Arie en Jan keken elkaar aan.
„Natuurlijk, vader. Waarom niet? We moeten toch afstuderen.”
Beide vaders keken elkaar ook aan. Opgelucht.
„Dan krijgen jullie eerst een maand of wat privaatlessen bij Prins thuis om weer wat bij te komen en de opwinding te laten zakken.”
„Dat is een pracht idée, vader!” riep Jan. „Ik ben doodziek van al dat gevraag en geklets!”
Arie knikte tevreden en klopte dan zijn vader op de schouder.
„Dank u wel, vader. U krijgt een cadeautje van me.”
Het gezicht van reder Roos stond vol verwachting.
„Een doos echte Amerikaanse pijptabak?”
„Beter,” zei Arie.
„Een paar mooie, Amerikaanse overhemden?”
„Beter.”
Vader Roos begon na te denken.
„Toch niet een horloge of zoiets?”
„Beter.”
„Beter dan een horloge? Een Amerikaanse radio!”
„Beter.”
Vader Roos keek zijn zoon wat verbijsterd aan en zei:
„Ik geef het op.”
„Drie en dertig duizend, drie honderd drie en dertig dollars die u tot mijn meerderjarigheid voor me mag bewaren.”
„Wat?” gilde de oude Roos. „Drie en...”
Arie gaf zijn vader het chèqueboekje. Na enkele seconden staren keek kolonel Prins onzeker naar zijn eigen zoon.
„Heb jij...”
Jan knikte. De kolonel hapte naar lucht.
„Heb jij óók... drie drie drie drie...”
„Beter,” zei Jan. „Ik heb drie drie drie drie acht dollar voor u.”
Arie stoof op.
„Dat is niet eerlijk! Waarom heb jij vijf dollar méér?”
Jan grinnikte hem toe:
„Verdiend.”
„Van wie?”
„Van Bob. Met wedden.”
 „Wàt heb jij gewed?”
„Dat ik een lok van jou haren in je slaap af kon knippen en voor tien dollar aan een van die gekke juffrouwen verkopen.”
Arie werd bleek, voelde aan zijn kruin en rees uit zijn stoel op.
„En heb je...”
„Bob en ik samen. In je slaap! Hahaha!”
Arie vloog met een krijs van woede uit zijn stoel op en Jan Prins vloog brullend van het lachen, tussen stoelen en tafels door, het restaurant uit. Hun vaders keken hen hoofdschuddend na.
„Het zijn me de zoontjes wèl,” zei Roos, het chèqueboekje bekijkend.
„Het kon slechter,” bromde de kolonel. „Het kon veel, véél slechter.”

De verdere avonturen van Jan, Bob en Arie kunt U lezen in het boek:
EEN OVERVAL IN DE LUCHT
van dezelfde schrijver:
Willy van der Heide